BETA

Editorial Φεβρουαρίου 2016: Οι φτωχοί του κόσμου γίνονται πλουσιότεροι;

Εικόνα Maria

Αυτόν τον μήνα (Φλεβάρη 2016), το osarena συμπληρώνει 5 χρόνια καθημερινής παρουσίας στο διαδίκτυο.
Δεν μας αρέσουν και ούτε χρειάζονται επετειακοί. Το osarena είναι αυτό που είναι και διαμορφώνεται σε μια συνεχή εξέλιξη με το πέρασμα του χρόνου.
Εξάλλου, όταν οι άνθρωποι ασχολούνται με επετείους και άλλα τέτοια, παραβλέπουν την πραγματικότητα.
«Επετειακά» λοιπόν, μια πραγματικότητα είναι αυτή που δίνει αρκετές απαντήσεις για τα όσα συμβαίνουν γύρω μας και παντού στον πλανήτη: Είδαμε το στοίχημα της Αφρικής να αλλάξει με την τεχνολογία της την υφήλιο και να γίνει η νέα Silicon Valley, αλλά και τους μύθους και την επαγγελία χρημάτων. Τελικά, μήπως οι Μύθοι και ο χορός της Επαγγελίας Χρημάτων καλά κρατεί;

 

Oxfam: οι 62 πλουσιότεροι άνθρωποι του πλανήτη έχουν όσα χρήματα έχει συνολικά ο μισός πληθυσμός της Γης. Νταβός: η Oxfam έχει πλήρη άγνοια· οι φτωχοί του κόσμου γίνονται πλουσιότεροι.

Κάθε χρόνο πριν από το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός, η Oxfam (η διεθνής συνομοσπονδία από 17 οργανώσεις που εργάζονται σε περίπου 90 χώρες σε όλο τον κόσμο για την μείωση της παγκόσμιας ενδείας και της αδικίας και η οποία προειδοποιεί για την αυξανόμενη ευρωπαϊκή φτώχεια σε ολόκληρη την Ευρώπη, υποστηρίζοντας ότι θα επεκταθεί σε 25 εκατομμύρια ανθρώπους μέχρι το 2025) δίνει στην δημοσιότητα την έκθεσή της για την ανισότητα ως προς την κατανομή του πλούτου. Την εν λόγω έκθεση την δημοσιοποιεί ως αντίποδα όλων αυτών των σημαινόντων πολιτικών, των δισεκατομμυριούχων, των καταξιωμένων δημοσιογράφων και των οικονομολόγων που συγκεντρώνονται στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός.

Κάθε χρόνο, η έκθεσή της καλύπτεται ευρέως από τα μέσα ενημέρωσης.
Και κάθε χρόνο, η εν λόγω έκθεση, πάσχει από τρία καίριας σημασίας προβλήματα: τα στατιστικά στοιχεία που δίνει, είναι στην πραγματικότητα σκέτη γκρίνια και ερμηνεύει λάθος τα στατιστικά στοιχεία, το μήνυμα που περνάει είναι παραπλανητικό, το δε πόρισμά της αμφισβητήσιμο.

Η Oxfam συντάσσει την έκθεσή της συνδυάζοντας στοιχεία που παίρνει από δύο αρκετά αξιόπιστες πηγές: την λίστα του περιοδικού Forbes (που το μότο του είναι: The Capitalist Tool, δηλαδή Το καπιταλιστικό εργαλείο) με τους 500 πλουσιότερους ανθρώπους του πλανήτη, και την έρευνα της Κρεντί Σουίς (Credit Suisse, της πολυεθνικής εταιρείας χρηματοοικονομικών υπηρεσιών, που έχει την τράπεζα Credit Suisse αλλά και άλλες υπηρεσίες παροχής ολοκληρωμένων συμβουλών σε ζητήματα διαχείρισης περιουσίας) για τον συνολικό πλούτο των νοικοκυριών παγκοσμίως.

Εξετάζει τον καθαρό πλούτο, την λεγόμενη καθαρή θέση των νοικοκυριών, δηλαδή την αξία της περιουσίας, μείον τα χρέη (τα περιουσιακά τους στοιχεία τους / το «ενεργητικό» τους, μείον τις υποχρεώσεις τους / το «παθητικό» τους). Για πολλές χρήσεις, όπως για παράδειγμα στον υπολογισμό του συνόλου του ενεργητικού ενός ολόκληρου έθνους, ο καθαρός πλούτος είναι το κατάλληλο κριτήριο. Αλλά για την συγκεκριμένη χρήση, έχει μια σειρά από ιδιορρυθμίες.

Η Oxfam αναφέρει ότι οι 62 πλουσιότεροι άνθρωποι του κόσμου έχουν όσα χρήματα έχει συνολικά ο μισός πληθυσμός της Γης. Αυτό που δεν λέει όμως είναι ότι ο καθένας έχει όσα ο τελευταίος δισεκατομμυριούχος μαζί - εκτός αν πρόκειται για τρισεκατομμυριούχο με αρνητικό πλούτο - επειδή αυτοί οι άνθρωποι έχουν αρνητικό πλούτο και όταν προσθέσετε τους αρνητικούς αριθμούς, τα νούμερα μικραίνουν ακόμα περισσότερο (οι πολύ πλούσιοι, γενικά, βλέπουν τα ακίνητα ως «στοιχεία του παθητικού», δηλαδή δαπάνη, όπως ένα ακριβό ταξίδι ή ένα σκάφος, και όχι ως «ενεργητικό», δηλαδή επένδυση). Στην πραγματικότητα, ο φτωχότερος άνθρωπος στον κόσμο, ανεξάρτητα από τον αρνητικό καθαρό πλούτο του, έχει περισσότερα από τον πλησιέστερο δισεκατομμυριούχο - συνδυάζοντας τα στοιχεία της Oxfam.

Η Oxfam δεν λαμβάνει υπ' όψιν ούτε το ανθρώπινο κεφάλαιο. Τώρα βέβαια, αυτό μπορεί να μην είναι και τόσο μεγάλο πρόβλημα σε πολλές χώρες· στην Δύση όμως, ένα από τα βασικά πράγματα που κάποιος «κατέχει» (άρα, θεωρείται «πλούτος») είναι τα ταλέντα και οι ικανότητές του, που ενισχύονται από την εκπαίδευση και την κατάρτιση. Όταν έχετε μόλις αποφοιτήσει από το Χάρβαρντ, μπορεί μεν να έχετε επωμισθεί με χρέος 200.000 δολαρίων το οποίο θα πρέπει να ξεπληρώσετε, έχετε όμως κάτι που αξίζει πολλά περισσότερα και το οποίο θα σας βοηθήσει να κερδίσετε ασύγκριτα περισσότερα από αυτά που χρειάζεστε για να ξεχρεώσετε το φοιτητικό σας δάνειο - και, αυτό, δεν λαμβάνεται υπ' όψιν στους αριθμούς που δίνουν τα στοιχεία της Oxfam. Σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ (τον Οργανισμό Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης), στις πλούσιες χώρες, τα υπερχρεωμένα νοικοκυριά τείνουν να είναι οι νέοι και η μεσαία τάξη. Αυτός είναι ο λόγος που οι ΗΠΑ υπερβαίνουν ακόμα και την Κίνα στην λίστα με τις δέκα φτωχότερες χώρες του κόσμου - που η Κίνα είναι μια χώρα με πολύ φτωχότερο βιοτικό επίπεδο.

Αυτά τα στατιστικά ζητήματα ωστόσο, όπως το γεγονός ότι η Oxfam χρησιμοποιεί συναλλαγματικές ισοτιμίες της αγοράς και ως εκ τούτου επιτρέπει τις κινήσεις χρηματοδοτικών προϊόντων συναλλάγματος να εμφανίζουν αλλαγές από έτος σε έτος, δεν είναι τίποτε άλλο από ήσσονος σημασίας γκρίνιες. Με το να δίνει στημένα στοιχεία, κάνοντας λάθος συνδυασμούς ή με το να τα δίνει στην δημοσιότητα, προσπαθώντας να πείσει τους πάντες πως έχει δίκιο και έτσι είναι τα πράγματα, δεν θα αλλάξει την εικόνα που έχει ο κόσμος, ούτε βέβαια και την πραγματικότητα.

Το σημαντικό είναι ότι τα δεδομένα της Oxfam περιγράφουν την λάθος εκδοχή, μιας και είναι πλέον γεγονός: οι φτωχοί του κόσμου γίνονται πλουσιότεροι.

Η ακραία φτώχεια μειώνεται: σε μονάδες αγοραστικής δύναμης, το ποσοστό του κόσμου που ζει με λιγότερο από 2 δολάρια την ημέρα μειώθηκε από 69,6% το 1981, σε 43% το 2008. Ακόμη και αν εξαιρέσουμε την Κίνα, έχει πέσει από το 59,3%, στο 47%. Για να καταλάβετε πόσο εντυπωσιακή είναι η ανάπτυξη, ακόμη και αν υπολογίσουμε την ακραία φτώχεια με βάση μόνον την υποσαχάρια Αφρική, παρότι τα νούμερα δεν είναι τόσο εντυπωσιακά, το γεγονός παραμένει· μιλάμε για μείωση, αφού η ακραία φτώχεια έχει πέσει από το 72,2%, στο 69,2%. Το ποσοστό του πληθυσμού που ζει με / ή και λιγότερο από 1 δολάριο την ημέρα έχει μειωθεί αντίστοιχα, παρά την πληθυσμιακή έκρηξη της Υποσαχάριας Αφρικής η οποία δεν δείχνει να σταματάει.

Για να καταλάβετε τι συμβαίνει, φανταστείτε ένα κόσμο από εκατό άτομα· στο νούμερο 1 είναι ο φτωχότερος, και στο 100 ο πλουσιότερος. Ας δούμε λοιπόν τώρα πώς άλλαξαν τα εισοδήματά τους, σε πραγματικούς όρους, από το 1988 μέχρι και το 2011. Αυτοί που βρίσκονται στα νούμερα από το 5 μέχρι το 75 - μιλάμε πάντα για ανθρώπους που ζουν στο αναπτυσσόμενες χώρες - θα έχουν δει τα εισοδήματά τους να αυξάνονται κατά το ήμισυ περίπου, με μερικούς από αυτούς που βρίσκονται στην μέση (της αρίθμησης από το 1 έως το 75) να έχουν διπλασιάσει τα εισοδήματά τους. Εν αντιθέσει, οι πέντε που βρίσκονται στην κορυφή - οι ανεπτυγμένες χώρες - απολαμβάνουν πενιχρά κέρδη, εκτός φυσικά από το 1%, που έκαναν χρυσές δουλειές. Αλλά αυτοί οι 60 ή 70 εκατομμυριούχοι είναι η ανώτερη μεσαία τάξη των πλούσιων χωρών, δεν είναι οι δισεκατομμυριούχοι πλουτοκράτες.

Η Oxfam βέβαια θα μπορούσε να απαντήσει ότι συμφωνεί με όλα όσα έχουμε πει, επιχειρηματολογώντας: αν η διανομή του πλούτου ήταν πιο δίκαιη, τότε τα πράγματα θα μπορούσαν να βελτιωθούν ακόμη περισσότερο για τους φτωχούς του κόσμου. Η έκθεσή της υποστηρίζει ότι η παγκόσμια ανισότητα του πλούτου οδηγεί σε θεσμικά προβλήματα και σε διαφθορά, που σημαίνει ότι στην πραγματικότητα δημιουργείται λιγότερος πλούτος, ιδίως για τους φτωχούς.

Αυτό είναι το τρίτο πρόβλημα. Δίνουν πολύ λίγη προσοχή σε έναν εύλογο μηχανισμό με τον οποίο τα πλούτη του Μπιλ Γκέιτς (του συνιδρυτή της Microsoft ο οποίος - μετά από τέσσερα χρόνια, που είχε... πέσει στην 2η θέση, επανέρχεται στην κορυφή της γενικής κατάταξης αφού την προηγούμενη χρονιά κέρδισε άλλα 3,2 δισεκατομμύρια δολάρια και - παραμένει ο πλουσιότερος άνθρωπος του κόσμου, καθώς η περιουσία του έχει φτάσει πλέον τα 79,2 δισεκατομμύρια δολάρια, σύμφωνα με τον κατάλογο που συνέταξε το Forbes για το 2015), του Γουόρεν Μπάφετ (της Berkshire Hathaway που διοικεί πάνω από 80 εταιρείες και η περιουσία του ανέρχεται στα 66,8 δισεκατομμύρια δολάρια), ή των Waltons, θα μπορούσαν να κάνουν τους φτωχούς αυτού του κόσμου, φτωχότερους (ή λιγότερο πλούσιους από ό,τι μπορεί να είναι).

Ακόμη και αν υποτεθεί πως κανένας από αυτούς τους ανθρώπους δεν έκανε δωρεές, χαρίζοντας τα χρήματά του σε κοινωφελείς σκοπούς, οι περισσότεροι από αυτούς πλούτισαν καλυτερεύοντας τις ζωές εκατομμυρίων ανθρώπων με βελτιωμένα προϊόντα. Και οι περισσότεροι από αυτούς παραμένουν πλούσιοι επενδύοντας τα χρήματά τους· ούτως ειπείν, επενδύουν σε έργα που αυξάνουν την παραγωγικότητα της κοινωνίας και, ως εκ τούτου και, το βιοτικό επίπεδο.

Θα μπορούσαμε να μοιρολογούμε που η επίλυση του προβλήματος της φτώχειας στον αναπτυσσόμενο κόσμο φαίνεται τόσο βραδύνουν και δύσκολο έργο. Όπως θα μπορούσαμε και να μην ξεχνάμε ότι η επίλυση της παγκόσμιας φτώχειας είναι σε καλό δρόμο.
Τα δεδομένα της Oxfam είναι παραπλανητικά, έχουν ένα θέμα με τα στατιστικά, και καταλήγουν σε λανθασμένο συμπέρασμα.

Ας ελπίσουμε ότι τα μεγάλα κεφάλια στο Νταβός δεν θα πάρουν την έκθεσή της και πολύ στα σοβαρά.

 

[Πηγή]

Βέβαια, όσον αφορά την δική μας άποψη, δεν έχει να κάνει με πολιτικές και άλλα τέτοια. Η λύση είναι προφανής και συγκεκριμένη:

  • Σχόλια

0 Comments:

Scroll to Top