BETA

Ελεύθερο Λογισμικό & Ελεύθερος Πολιτισμός: Η Επίδραση Του Ανοιχτού Κώδικα Στην Κοινωνία

Εικόνα Maria

Σε μια εποχή που η Microsoft (MSFT) αφήνει να πλανάται η ιδέα ότι θα κάνει ανοιχτού κώδικα ακόμα και τα Windows, είναι σαφές ότι το open source (ο ανοιχτός κώδικας) έχει λίγο πολύ κατακτήσει τον κόσμο του λογισμικού - ή, τουλάχιστον, τα πιο σημαντικά πεδία του.
Με πολλούς και διάφορους τρόπους όμως, η βαρύτητα του ανοιχτού κώδικα επεκτείνεται τώρα και σε πολλές άλλες σφαίρες, καθορίζοντας το πώς οι άνθρωποι αλληλεπιδρούν και συνεργάζονται γενικώς· πολύ πιο πέρα από το πλαίσιο των ηλεκτρονικών υπολογιστών.

Αναμφισβήτητα, αυτό που συμβαίνει, είναι συναρπαστικό. Μας δίνει το κλειδί για να κατανοήσουμε ποια θα μπορούσε να είναι η κορυφαία κληρονομιά των κινημάτων Ελεύθερου και Ανοιχτού κώδικα λογισμικού.

Χαρακτηριστικά παραδείγματα της επιρροής του open source, που υπερβαίνει τα όρια της τεχνολογίας, είναι η Wikipedia, η Creative Commons, η ανοιχτή δημοσίευση και, σε πολλές περιπτώσεις, το crowdsourcing (πληθοπορισμός) - όπως είναι η πλατφόρμα Ushahidi - και η χρηματοδότηση.
Με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, όλες αυτές οι προσπάθειες, έχουν σαν πυρήνα τους δύο βασικές ιδέες:

Οι πληροφορίες αυτές θα πρέπει να είναι - όσο το δυνατόν - ελεύθερες και δημόσια προσβάσιμες.
Και αυτές οι πληροφορίες που διανέμονται με την λογική της συνεργατικότητας, όταν δηλαδή μεγάλες ομάδες ανθρώπων συνεργάζονται μεταξύ τους χωρίς κάποια ιδιαίτερα συγκεντρωτική εξουσία που να τους κατευθύνει, έχουν μεγάλη απήχηση και το κοινό έργο είναι άκρως αποτελεσματικό.

Οι ίδιες αυτές αρχές αποτελούν και την βάση της ανάπτυξης του ανοιχτού κώδικα· και δεν είναι τυχαία η επιτυχία του.

 

Open Culture & Open Society [Ανοιχτός Πολιτισμός & Ανοιχτή Κοινωνία]

Κατά καιρούς, πολλοί έχουν προτείνει διάφορους όρους για τον ορισμό των συλλογικών κινημάτων στην σφαίρα της πολιτικής, της οικονομίας και της κοινωνίας. Όλοι αυτοί οι όροι, με τον έναν ή με τον άλλο τρόπο, παρέπεμπαν στον κόσμο του λογισμικού ανοιχτού κώδικα.
Στις αρχές της δεκαετίας του 2000, ο ακαδημαϊκός και πολιτικός ακτιβιστής Λώρενς Λέσιγκ (Lawrence Lessig), πρώην μέλος του διοικητικού συμβουλίου του Ιδρύματος Ελεύθερου Λογισμικού, του Νομικού Κέντρου για την Ελευθερία του Λογισμικού και του Ιδρύματος Ηλεκτρονικού Μετώπου (Electronic Frontier Foundation), άρχισε να γράφει για τον «ελεύθερο πολιτισμό».
Άλλοι πάλι, θέλοντας να δώσουν έμφαση στις λεπτές διαφορές ανάμεσα στο ελεύθερο λογισμικό-GNU και στο λογισμικό ανοιχτού κώδικα, προτιμούσαν τον όρο «πολιτισμός ανοιχτού κώδικα». Κατά κάποια άποψη, και οι δύο έννοιες αντικατοπτρίζουν τις ιδέες που προτάθηκαν για πρώτη φορά από τους Ευρωπαίους ακαδημαϊκούς στην δεκαετία του 1930 και του 1940, που έγραψαν για «ανοιχτή κοινωνία» η οποία -σε μεγάλο βαθμό- οφείλονταν στις αρχές της διαφάνειας (και λιγότερο στην κατανεμημένη συνεργασία).

Πιο πρόσφατα, σε ένα βιβλίο που εκδόθηκε αυτόν το μήνα (τρέχουσα ημερομηνία 20/05/2015) ο, διευθύνων σύμβουλος της Red Hat, Jim Whitehurst μιλάει για «Ανοιχτούς Οργανισμούς».
Ο λόγος για το «The Open Organization: Igniting Passion and Performance» που στα ελληνικά σημαίνει «Η ανοιχτή Οργάνωση: Πυροδοτώντας το Πάθος και την Απόδοση». Στο βιβλίο αυτό, ο CEO της Red Hat τονίζει ότι οι επιτυχημένες εταιρείες του μέλλοντος θα μπορούν να ευημερούν εάν υπερασπίζονται την διαφάνεια, την συμμετοχή και την κοινότητα μεταξύ των εργαζομένων τους, αντί να στηρίζονται σε μια έντονα συγκεντρωτική, εκ των άνω προς τα κάτω προσέγγιση για την διαχείριση.

ΚΑΙ αυτή η ιδέα οφείλεται σε κάποιες βασικές αρχές της ανάπτυξης ανοιχτού κώδικα.

 

Λογισμικό και Ελευθερία

Η αύξηση της διαφάνειας πέρα από την σφαίρα της τεχνολογίας είναι προφανής· το ίδιο και οι ομοιότητες μεταξύ αυτής της ανάπτυξης και του ανοιχτού κώδικα. Το δύσκολο ίσως είναι να καθορίσουμε τον βαθμό στον οποίο τα κινήματα ελεύθερου και ανοιχτού κώδικα λογισμικού επηρέασαν παρόμοιες εξελίξεις στους άλλους τομείς.

Το μόνο βέβαιο είναι η επιρροή του ελεύθερου και ανοιχτού κώδικα λογισμικού. Για παράδειγμα, ήδη από τον Ιούνιο του 1989, το GNU πρότζεκτ -που ξεκίνησε το 1983 με ρητό στόχο την δημιουργία λογισμικού του οποίου ο πηγαίος κώδικας θα είναι ελεύθερος (να τον διαμοιραστούμε)- άρχισε δράση κατά των προτάσεων που ήθελαν να απαγορεύεται ο δανεισμός ή η ενοικίαση των μουσικών ηχογραφήσεων.
Ένα μόλις χρόνο μετά, το 1990, προωθούσε την Πρωτοβουλία Ανοιχτού Βιβλίου (Open Book Initiative), μια προσπάθεια που έχει πολλές ομοιότητες τόσο με το Πρότζεκτ Gutenberg (την εθελοντική προσπάθεια ψηφιοποίησης, αρχειοθέτησης και διανομής πολιτισμικών έργων η οποία ξεκίνησε το 1971 και σήμερα είναι η αρχαιότερη ψηφιακή βιβλιοθήκη), όσο και με την προσπάθεια για οικοδόμηση ενός διεθνούς «Διεθνούς Ευρετηρίου» («Universal Index») με πληροφορίες που θα διαμοιράζονται ελεύθερα.

Μην ξεχνάμε και την μείζονος σημασίας επιρροή της άδειας GNU General Public License (GPL) -το εργαλείο αδειών που αναπτύχθηκε στην δεκαετία του 1980 και σήμερα προστατεύει πολλά από τα μεγάλα έργα ελεύθερου και ανοιχτού κώδικα λογισμικού, συμπεριλαμβανομένου και του Linux- στις άδειες Creative Commons οι οποίες χρονολογούνται από τις αρχές της δεκαετίας του 2000 και ομοίως προωθούν τον συνεργατικό καταμερισμό της εργασίας.

Αφού η ανάπτυξη ελεύθερου και ανοιχτού κώδικα λογισμικού έχει σαφώς επηρεάσει και συνέβαλε στην στήριξη παρόμοιων κινήσεων σε άλλους τομείς της ζωής, δεν θα ήταν too much (υπερβολικό) να πούμε ότι η μεγάλη επιρροή που είχε ο Ελεύθερος και Ανοιχτός Κώδικας στον χώρο της τεχνολογίας, προκάλεσε εξελίξεις στους άλλους τομείς. Πολλές από τις εξελίξεις αυτές, δεν θα υφίσταντο καν, χωρίς την επιρροή του Ελεύθερου και Ανοιχτού Κώδικα.

 

Ελεύθερο και Ανοιχτού λογισμικό από τη μια, και Ελεύθερη και Ανοιχτή κοινωνία από την άλλη

Αλήθεια, έχετε αναρωτηθεί ποτέ αν:

- Η Wikipedia θα είχε αναδειχθεί ως μία από τις κορυφαίες ιστοσελίδες ή θα υπήρχε καν, εάν δεν είχε προηγηθεί το Linux που έδειξε έμπρακτα ότι έχει αποτέλεσμα η ανοιχτή, αποκεντρωμένη ανάπτυξη;

- Θα υπεραμυνόμασταν του «Ανοιχτού Διαδικτύου» («Open Internet») και της «Δικτυακής Ουδετερότητας» (Net neutrality) σήμερα, αν το Ίδρυμα Ελεύθερου Λογισμικού δεν διακήρυσσε αυτές τις αρχές από το 1980;

- Έχει γίνει πιο δύσκολη η ζωή των εξουσιαστών, των δικτατόρων και όλων αυτών που αντιτίθενται στην διαφάνεια και στην ισότητα, επειδή ορισμένες κατηγορίες προγραμματιστών λογισμικού έδειξαν πόσο καλύτερο είναι για όλους, όταν οι άνθρωποι συνεργάζονται ελεύθερα, ανοιχτά και με γνώμονα τις δικές τους επιθυμίες;

 

[Πηγή]

  • Σχόλια

2 Comments:

  1. Εικόνα akounadis
    akounadisΜάιος 21, 2015 11:17 ΠΜ

    Διακρίνω ακόμα μια φορά ότι ο άνθρωπος όταν αναφέρεται ή προασπίζεται την ελευθερία λειτουργεί συλλογικά και όχι δια της εκπροσώπησης. Παράδειγμα όπως εδώ "...συνεργατικό καταμερισμό της εργασίας."

    Για ακόμα μια φορά, διακρίνω πως η Δημοκρατία, το πολίτευμα, "κουράστηκε". Ένας ζώντας οργανισμός που δεν του φερόμαστε σωστά.

    Το Ελεύθερο Λογισμικό, από τους λίγους εναπομείναντες "φρουρούς" της ελευθερίας, μένει να μη λακίσει, ούτε να καταδικάσει τους μη προασπιστές του, αλλά να μεταλαμπαδεύσει αυτά που έχει ανάγκη ο άνθρωπος.
    Ταιριάζει απόλυτα στον άνθρωπο η παρρησία, η ελευθερία της μετάδοσης γνώσης. Είναι στη φύση μας, δεν ελπίζω, γι αυτό είμαι σίγουρος.

    Καλημέρα Μαρία!
    Ωραίο το άρθρο!

  2. Εικόνα Maria
    MariaΜάιος 21, 2015 12:47 ΜΜ

    Όπως έχω πει κι άλλη φορά, το Ελεύθερο λογισμικό και ο Ανοιχτός Κώδικας είναι τρόπος ζωής και σκέψης.
    Άνοιγμα στους ορίζοντες, ένας διαφορετικός, ελεύθερος και -άρα- θελκτικός τρόπος να βλέπεις (αλλά και να οραματίζεσαι, γιατί όχι;) τη ζωή.
    Αυτό (και όχι το λογισμικό, αυτό καθαυτό) ήταν άλλωστε το ΠΡΩΤΟ που με τράβηξε στο Λίνουξ.

    Όσο για την Δημοκρατία που λες, σίγουρα δεν νοείται Δημοκρατία διά εκπροσώπησης. Η ελευθερία (μπορεί να) λειτουργεί και ευδοκιμεί μόνο συλλογικά.

    ΥΓ: Καλημέρα akounadis.
    Σ' ευχαριστώ πολύ για τα καλά σου λόγια.

Scroll to Top