BETA

GNU Linux FAQs [για νεοφερμένους]

Εικόνα Haris

gnu linux

Έχουμε ήδη δει πει ορισμένα βασικά πράγματα σχετικά με το Linux που θα βοηθήσουν όσους έρχονται για πρώτη φορά σε επαφή μαζί του:

μα συνεχίζοντας ας δούμε αναλυτικότερα ορισμένες από τις πιο βασικές απορίες των νεοεισερχομένων σε αυτό το παντοδύναμο λειτουργικό σύστημα:

Γενικές ερωτήσεις

- Το GNU/Linux και το Linux είναι δύο διαφορετικά πράγματα; Αναφέρεστε το ένα ή στο άλλο εναλλακτικά. Τελικά τι γίνεται;

- Στην πραγματικότητα το Linux αναφέρεται στον πυρήνα που ονομάζεται kernel. Αυτός εμπεριέχεται μέσα στο σύστημα GNU. Για να είμαστε ακριβείς, αυτό που τρέχουν οι χρήστες σήμερα είναι οι “διανομές του συστήματος GNU/Linux”. Στην πράξη η λέξη Linux από μόνη της έγινε πιο “πιασάρικη”, έτσι ο κόσμος αναφέρεται στο σύστημα απλά ως “Linux”. Το να αποκαλούμε το σύστημα GNU/Linux έχει πιο πολύ νόημα από τεχνική άποψη, αλλά επίσης και φιλοσοφικά, διότι η δύναμη και η ορμή του κινήματος ελεύθερου λογισμικού ξεκίνησε, και συνεχίζει να εκφράζεται από το GNU Project. H ονομασία “Linux” σκέτο, είναι πιο πρακτική. Χρησιμοποιούμε και τις δύο, και ελπίζουμε να μην σας προσβάλλουμε.

- Μα τι έχει να κάνει αυτό το λογισμικό με το GNU;

Όταν ο Richard Stallman άρχιζε να σχεδιάζει το GNU, το κύριο σύστημα που χρησιμοποιούνταν τότε ήταν το Unix, το οποίο είναι ιδιοταγές. Επειδή το GNU είναι παρόμοιο σε λειτουργίες, και συγκρίσιμο, αλλά όμως ελεύθερο λογισμικό, εμπνεύστηκε τον τίτλο ως GNUs Not Unix. Είναι ένα ακρωνύμιο.

- To Linux είναι ένα registered trademark;

Ναι. Δεν μπορεί κάποιος να πουλήσει οποιοδήποτε τυχαίο λογισμικό κάτω από το όνομα Linux. Το trademark αυτό είναι κρατημένο από το The Linux Mark Institute (LMI).

- To GNU/Linux είναι το μόνο ελεύθερο λειτουργικό σύστημα;

Όχι. To GNU/Linux είναι σίγουρα το πιο διαδεδομένο και ευρέως χρησιμοποιούμενο ελεύθερο λειτουργικό σύστημα. Υπάρχει όμως ένας αριθμός από άλλα συστήματα που υπάρχουν. Αυτά περιλαμβάνουν παράγωγα του Unix όπως τα FreeBSD, NetBSD, OpenBSD και OpenSolaris. Το BeOS, τον κλώνο Haiku OS, το ReactOS (κλώνος των Windows NT), το FreeDOS (κλώνος του DOS), το Plan9 από τα Bell Labs και το Syllable. Όλα αυτά είναι μερικά, υπάρχουν και άλλα.

- Το OSX είναι διανομή Linux;

Όχι. Υπάρχουν τμήματα ελεύθερου λογισμικού μέσα στο Mac OSX, και τεχνικά μοιάζει με τα GNU/Linux συστήματα. Όμως είναι ιδιοταγές λογισμικό. Και όσα αφορούν τα Windows ισχύουν και σ' αυτό.

 

Κατανοώντας το ελεύθερο λογισμικό

- Γιατί ορισμένες διανομές πωλούνται και δεν δίνονται δωρεάν; Μερικά websites πωλούν διανομές του Linux. Γιατί; Αφού λέτε πως είναι ελεύθερο, και διαθέσιμο χωρίς χρέωση.

Ο όρος ελεύθερο λογισμικό αναφέρεται στην ελευθερία, όχι στην τιμή. Έχετε την ελευθερία να αντιγράφετε να μελετάτε, να μεταλλάσσετε και να δίνετε αλλού το ελεύθερο λογισμικό. Πολλές εταιρίες αναπτύσσουν ελεύθερο λογισμικό και πωλούν υπηρεσίες γύρω από το λογισμικό τους περισσότερο, παρά το ίδιο. Αυτό πολλές φορές γίνεται με το να πωλούν όλα τα παραπάνω ως πακέτο. Ο πελάτης αγοράζει το cd, το βιβλίο, και το συμβόλαιο υποστήριξης. Το λογισμικό μπορεί να εγγυάται τις ελευθερίες σας.

- Γιατί μερικές διανομές Linux δεν είναι τελείως ελεύθερες; Μερικές διανομές δίνονται χωρίς χρέωση, αλλά περιλαμβάνουν περιοριστικό (restrictive) λογισμικό. Για ποιο λόγο;

Υπάρχουν τριών ειδών πολιτικές που αφορούν την συμπερίληψη μη ελεύθερου λογισμικού:

1. Μερικοί διανομείς GNU/Linux επιτρέπουν μη ελεύθερο λογισμικό προκειμένου να ενεργοποιήσουν την λειτουργικότητα του υλικού (hardware functionality). Αυτό συμβαίνει επειδή ορισμένοι κατασκευαστές υλικού όπως η Nvidia δεν ενδιαφέρονται για τις ελευθερίες των πελατών τους, και εκδίδουν περιορισμένο firmware και οδηγούς (μερικοί από αυτούς δεν εκδίδουν και τίποτα, όπως η Broadcom). Αυτοί οι οδηγοί έρχονται χωρίς κόστος (freeware) αλλά με άδειες που έχουν περιορισμούς. Διανομές όπως το Ubuntu περιλαμβάνουν τέτοια κομμάτια μέσα για να βελτιώνουν την συμβατότητα του υλικού.

2. Μερικοί διανομείς GNU/Linux δεν συμβιβάζονται (με τον περιορισμό της ελευθερίας), και έτσι σιγουρεύονται πως οι διανομές τους είναι ολοκληρωτικά ελεύθερες. Αυτή είναι η περίπτωση της Trisquel που είναι μια παράγωγη Ubuntu, αλλά με όλα τα περιοριστικά στοιχεία να έχουν αφαιρεθεί.

3. Μερικοί διανομείς αναμιγνύουν ελεύθερο και περιοριστικό λογισμικό, χωρίς διάκριση. Τέτοιοι διανομείς δεν ενδιαφέρονται για το αν οι χρήστες σκέφτονται την ελευθερία τους. Απλώς διαφημίζουν τις τεχνικές δυνατότητες της διανομής τους.

- Το OSΧ είναι ελεύθερο λογισμικό; Όλοι οι λόγοι που αποφεύγει κάποιος τα Windows πιάνουν και για το Mac OS;

Οι mac-άδες πιστεύουν πως αποτελούν εξαίρεση από περιορισμούς που εφαρμόζονται στα Windows. Δυστυχώς δεν είναι έτσι τα πράγματα. Το Mac OSX έχει ορισμένα τμήματα χαμηλού επιπέδου (low level components) τα οποία είναι ελεύθερο λογισμικό. Όμως ο τελικός χρήστης είναι θεμελιωδώς περιορισμένος. Και αυτό εξ' αιτίας της ιδιοταγούς άδειας, δεν μπορεί να χρησιμοποιήσει το OSX για κάθε σκοπό, ούτε να το αντιγράψει, ούτε να το μελετήσει, να το μεταλλάξει ή να το διανείμει. Επειδή όλες αυτές οι ελευθερίες παίζουν ρόλο, είναι ευτυχές το γεγονός πως οι Mac υπολογιστές μπορούν να τρέξουν δημοφιλείς διανομές Linux όπως το Ubuntu.

- Οι χρήστες Linux είναι εκείνοι που κάνουν παράνομα downloads; Το Linux είναι όλα αυτά, cracking, πειρατεία και δικτυακοί τόποι παράνομων κατεβασμάτων;

Όχι! Και όπου το ακούσατε αυτό, θα πρέπει να ενημερωθείτε καλύτερα και να επανεξετάσετε τις απόψεις σας. Το Linux δεν έχει σχέση με όλα αυτά. Εάν θέλει κάποιος να κάνει τα παραπάνω, ή προτιμά έξυπνα και νόμιμα κατεβάσματα, το Linux δουλεύει τόσο καλά όσο τα Windows. Όπως ακριβώς δεν μπορεί να διακρίνει κάποιος τους κακοποιούς από το αυτοκίνητό τους, το ανάλογο συμβαίνει και με το λειτουργικό σύστημα.
To GNU/Linux έγινε από ανθρώπους που δεν τους αρέσει η σκέψη πως “οι υπολογιστές όλου του κόσμου τρέχουν τα ιδιοταγή προϊόντα μιας συγκεκριμένης εταιρίας”. Και σίγουρα δεν υπάρχει κάποιο λάθος σ' αυτό.

 

Εγκατάσταση Linux

- To Linux έρχεται ως προεγκατεστημένο σε υπολογιστές;

Ναι! Υπάρχει ένας δικτυακός τόπος ειδικά γι' αυτό το σκοπό, το linuxpreload.com που έχει μια λίστα μεταπωλητών που πωλούν desktops και laptops.

- Μπορώ να έχω το GNU/Linux στην γλώσσα μου;

Ναι. Όλες οι κύριες διανομές είναι διαθέσιμες στις πιο γνωστές γλώσσες, και έχουν υποστήριξη για ανάλογα πληκτρολόγια. Σε αντίθεση με τα Windows, όλες οι γλώσσες περιλαμβάνονται στο cd εγκατάστασης, και έτσι δεν είναι ανάγκη να κατεβάζετε ή να πληρώνετε για άλλη βερσιόν προκειμένου να αλλάξετε τη γλώσσα στον υπολογιστή σας.

- Είναι νόμιμο να εγκαταστήσω το Linux στον υπολογιστή μου; Υπάρχει κάποιο γυαλιστερό αυτοκόλλητο με τα Windows κολλημένο επάνω του. Μπορώ να σβήσω τα Windows ή να τα χρησιμοποιώ μαζί με το Linux;

Ναι είναι απολύτως νόμιμο, με την προϋπόθεση πως ο υπολογιστής είναι δικός σας. Το αυτοκόλλητο αυτό είναι καθαρά marketing και δεν έχει νόμιμη ισχύ. Και είναι θεμελιώδες δικαίωμα σας τι λογισμικό θα τρέχετε στον υπολογιστή σας. Στην πραγματικότητα αυτό το δικαίωμα απειλείται από το DRM και το Trusted computing.

- Πρέπει να αγοράσω καινούργιο υπολογιστή για να εγκαταστήσω το Linux;

Όχι, θα τρέχει κανονικά και στον παλιό σας υπολογιστή. Το μόνο πράγμα που ίσως είναι επίφοβο είναι το πολύ εξειδικευμένο υλικό όπως μερικές κάρτες γραφικών. Αλλιώς, όλες σχεδόν οι διανομές Linux μπορούν να τρέξουν σε νορμάλ υπολογιστές (που ονομάζονται συνήθως i386 ή x86 υπολογιστές). Ακόμα στους 64bit επεξεργαστές ή υπολογιστές Apple Mac (συμπεριλαμβάνονται οι G5, G4, G3 σειρές).

 

Χρησιμοποιώντας το Linux

- To MS Office τρέχει σε Linux;

Όχι. Στην πραγματικότητα είναι τεχνικά δυνατό να υιοθετηθεί το MS Office σε Linux, αλλά η MS δεν θα επιτρέψει στους χρήστες Office να επιλέξουν το λειτουργικό τους. Εξάλλου, υπάρχουν και άλλα θέματα σχετικά με την MS και το ανοικτό λογισμικό. Όπως για παράδειγμα την άρνηση της MS να υποστηρίξει το Open Document Format. Όμως υπάρχει μια ολοκληρωμένη, ελεύθερη και αξιόπιστη σουίτα εφαρμογών γραφείου, το Open Office, ή το ανάλογό του που ανέπτυξε η κοινότητα, το Libre Office. Αυτό είναι ένα fork του Open Office. Και τα δύο υποστηρίζουν τους τύπους αρχείων του Word, Excel, Power Point, είναι ελεύθερα και χωρίς κόστος. Επίσης τρέχουν και σε Windows εκτός από Linux.

- Μπορώ να παίζω τα DVDs μου και να ακούω MP3s σε GNU/Linux;

Η απλή απάντηση είναι ναι, βέβαια είναι η μισή αλήθεια. Λίγες διανομές Linux δεν περιλαμβάνουν λογισμικό αναπαραγωγής mp3, και αυτό οφείλεται στην πατέντα πάνω στον τύπο αρχείου mp3. Αυτή η πατέντα δεν επηρεάζει τον τελικό χρήστη ευθέως, και έτσι πολλές διανομές καθιστούν εύκολο το να φέρεις υποστήριξη για mp3 συμπληρωματικά από το διαδίκτυο αμέσως μετά την εγκατάσταση, κάνοντας έτσι δυνατή την αναπαραγωγή mp3 για μη εμπορικούς σκοπούς. Τα DVDs από την άλλη είναι μια πιο δύσκολη κατάσταση.
Πολλά, αν όχι όλα τα DVDs είναι κρυπτογραφημένα χρησιμοποιώντας ένα σύστημα που λέγεται CSS. Υπάρχει ένα ευρέως υποστηριζόμενο λογισμικό που λέγεται libdvdcss ικανό να αποκρυπτογραφεί τα κρυπτογραφημένα DVDs. Όμως το να καταστρατηγήσετε την απαγόρευση στα DVDs σας είναι παράνομο σε πολλά μέρη του κόσμου, όπως στις ΗΠΑ ή στην ΕΕ. Υπάρχει μια νόμιμη λύση για να παίζετε τα DVDs σας σε Linux, η εταιρία Fluendo έχει αναπτύξει μια (μη ελεύθερη) εφαρμογή γι' αυτό το σκοπό, που μπορείτε να την αγοράσετε από τον δικτυακό της τόπο. Βέβαια τα μη κρυπτογραφημένα DVDs όπως αυτά που φτιάχνονται στο σπίτι, παίζουν τέλεια με ελεύθερο λογισμικό.
Όμως σε κάθε περίπτωση μπορείτε όλο αυτό το λογισμικό να το έχετε μετά την εγκατάσταση χωρίς την παραμικρή επιβάρυνση από τα έξτρα αποθετήρια της διανομής σας, με ελάχιστα κλικ (multimedia codecs, κλπ). [Περισσότερα:  Ubuntu restricted formats  - Fedora forbidden items]

- Μπορώ να παίζω δημοφιλή 3d games σε GNU/Linux;

Ναι και όχι. Μερικά παιχνίδια όπως της id Software πχ. Η σειρά Quake, Doom 3, Unreal Tournament, Cold War και άλλα έχουν εκδόσεις για Linux. Δυστυχώς τα πιο δημοφιλή έχουν μόνο Windows βερσιόν, και μερικές φορές και OSΧ. Ορισμένα παραθυρικά παιχνίδια όπως το Call of Duty 4, GTA Vice City, μπορούν να τρέξουν σε Linux με το Wine, (ή την μη ελεύθερη παραλλαγή του το CrossOver).
Αυτό θέλει και μια προσπάθεια από τη μεριά του χρήστη. Για μια λίστα παιχνιδιών που τρέχουν κάτω από Wine, δείτε τη σχετική games database. Βέβαια πλέον υπάρχει και το Steam στο Linux.

[Πηγή]

  • Σχόλια

4 Comments:

  1. Εικόνα Haris
    HarisΜάιος 11, 2014 20:28 ΜΜ

    Βάλε το ως linuxpreloaded.com :-)

  2. Εικόνα tasos
    tasos (χωρίς επαλήθευση)Μάιος 11, 2014 17:25 ΜΜ

    linuxpreload.com δεν υπάρχει πλέον ;

  3. Εικόνα ratrace
    ratrace (χωρίς επαλήθευση)Οκτ 10, 2015 12:29 ΜΜ

    Το openoffice έχει εδώ και χρόνια (σχεδόν) σταματήσει να αναπτύσσεται. Η εφαρμογή που προτείνουν, όχι τυχαία, στις περισσότερες διανομές linux είναι το libreoffice.

  4. Εικόνα Κυριάκος Οικονομίδης

    Το άρθρο που σχολίασες γράφτηκε εδώ και ένα χρόνο τώρα. η τελευταία έκδοση του open office βγήκε τον Αύγουστο του 2014 (2014-08-21)

    Επίσης, στην επίσημη ιστοσελίδα του openoffice, την 27 Σεπτεμβρίου 2015, δηλαδή πριν λίγες ημέρες, αναφέρουν ότι ετοιμάζουν την νέα έκδοση 4.1.2

Scroll to Top