BETA

Λογισμικά Δημιουργίας και Επεξεργασίας Υποτίτλων

Εικόνα Helen

subtitling

Εισαγωγή

Με τον όρο υποτιτλισμό εννοούμε την μετάφραση της εκφώνησης και των διαλόγων που υπάρχουν σε μια ταινία/ντοκιμαντέρ/επεισόδιο τηλεοπτικής σειράς και την προσαρμογή του μεταφρασμένου κειμένου στην τελική εικόνα με μορφή γραπτού κειμένου. Διακρίνουμε το στάδιο της μετάφρασης και το στάδιο της προσαρμογής (“ρίξιμο” ή χρονισμός υποτίτλων). Η προσαρμογή είναι το συνταίριασμα του μεταφρασμένου κειμένου με την αντίστοιχη προφορική φράση. Το μεταφρασμένο κείμενο έχει απόλυτο περιορισμό στο χρόνο και τον χώρο που μπορεί να μείνει ένας υπότιτλος στην οθόνη καθώς πρόκειται για απόδοση προφορικού λόγου και όχι γραπτού κειμένου. Επομένως, ο μεταφραστής/υποτιτλιστής “αποδίδει”, δηλαδή απλοποιεί, περικόπτει και προσαρμόζει το μεταφρασμένο κείμενο, επειδή η ομιλία είναι ταχύτερη από την ικανότητα ανάγνωσης του θεατή.

Σχετικά με τον Υποτιτλισμό

Έχοντας συνηθίσει τόσο πολύ την εικόνα των υποτίτλων στην οθόνη μας, τηλεοπτική ή κινηματογραφική, που έχουμε καταλήξει στο λανθασμένο συμπέρασμα ότι ο υποτιτλισμός είναι μια διαδικασία εύκολη και γρήγορη. Η αλήθεια είναι πως πρόκειται για επιστήμη, οπότε για το σωστό αποτέλεσμα απαιτούνται και οι ανάλογες ακαδημαϊκές γνώσεις. Η καλή γνώση της γλώσσας προς μετάφραση δεν επαρκεί. Ακόμη κι ένας καλός μεταφραστής μπορεί να αδυνατεί να παραγάγει ένα άρτιο υποτιτλιστικό έργο. Απαιτούνται ειδικές γνώσεις, πείρα και οξυμένο κριτήριο, καθώς πέρα από την ορθή σημασιολογική απόδοση πρέπει να υπολογιστούν κι άλλες παράμετροι. Κάποιες από αυτές είναι η απόδοση, η προσαρμογή, η χρονολόγηση, η τεχνική επεξεργασία.
Ο υπότιτλος έχει, θα λέγαμε, διπλό ρόλο.  Από τη μία, είναι βοηθητικός για την κατανόηση του νοήματος. Πρέπει να κυλά γρήγορα, ώστε να μην αποσπά το μάτι του θεατή από την εικόνα. Αυτό ακριβώς του δίνει και τον δεύτερο ρόλο του, ως αναπόσπαστο κομμάτι του προβαλλόμενου έργου. Επιβάλλεται να ακολουθεί την αισθητική του και να ενσωματώνεται ομαλά σε αυτό. Και αυτά είναι μόνο κάποιες από τις γενικές αρχές του υποτιτλισμού. Διαφορετική προσέγγιση απαιτείται στον υποτιτλισμό ταινιών και τηλεοπτικών σειρών και διαφορετική στον υποτιτλισμό ντοκιμαντέρ. Επιπλέον, χρειάζονται ειδικές γνώσεις για τον υποτιτλισμό προγραμμάτων για άτομα με ειδικές ανάγκες.
Από την άλλη, πόσες φορές σας έχει τύχει να παρακολουθήσετε κάποιο πρόγραμμα ή κάποια ταινία στην τηλεόραση ή στον κινηματογράφο και αντί να σχολιάζετε την ταινία ή το πρόγραμμα που παρακολουθήσατε, τις ερμηνείες των πρωταγωνιστών ή τις προθέσεις του σκηνοθέτη, να αναλώνετε τα σχόλια σας στην "τραγική" ποιότητα των υποτίτλων; Η αλήθεια είναι πως τελευταία όλο και λιγότερο. Δυστυχώς όμως ακόμα υπάρχουν παραδείγματα - κυρίως σε ορισμένες άκρως… ποιοτικές ταινίες Β' και Γ' διαλογής που προβάλλονται από μικρά τοπικά ιδιωτικά κανάλια - που μας κάνουν και γελάμε ακόμα με υποτίτλους.
Ορίστε ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα από ντοκιμαντέρ με θέμα την επίθεση των Ναζιστικών στρατευμάτων στη Ρωσία κατά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, όπου η λάσπη, το χιόνι και το κρύο αναγορεύονται σε στρατηγούς!:

Αφήγηση στα Αγγλικά: "…the German Forces' worst enemies were mud, cold and snow".
Απόδοση στα Ελληνικά: "…οι κυριότεροι αντίπαλοι των Γερμανικών Δυνάμεων ήταν ο Μαντ, ο Κολντ και ο Σνόου".

Ο υποτιτλισμός δεν απαρτίζεται μόνο από την προσπάθεια για ορθή σημασιολογική απόδοση. 'Ένας πολύ μεγαλύτερος αριθμός παραμέτρων και δραστηριοτήτων υπεισέρχονται και αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της όλης εργασίας (χρονολόγηση, απόδοση, προσαρμογή, τεχνική επεξεργασία κλπ.).
Το γεγονός ότι ασχολούμαστε με τη σημασιoλογική απόδοση του κειμένου είναι τραγικότερο των ίδιων των κειμένων. Αλίμονο αν ο υποτιτλιστής δεν γνωρίζει την ξένη γλώσσα από την οποία μεταφράζει. Και φυσικά μιλάμε για τους επαγγελματίες υποτιτλιστές/μεταφραστές, ένα επάγγελμα ομολογουμένως αδικημένο και χωρίς καλές εργασιακές συμβάσεις. Υπάρχει όμως και μια άλλη πλευρά υποτιτλισμού, η ερασιτεχνική, που γνώρισε τεράστια άνθιση με την εξέλιξη του διαδικτύου.
Πλέον, τεράστιος αριθμός ταινιών/σειρών/ντοκιμαντέρ μεταφράζεται σχεδόν σε οποιαδήποτε γλώσσα του κόσμου, δίνοντας έτσι την ευκαιρία σε ανθρώπους -που δεν έχουν δυνατότητα και συγχρόνως δεν τα πάνε καλά με ξένες γλώσσες- να παρακολουθήσουν multimedia περιεχόμενο που σε άλλη περίπτωση δεν θα μπορούσαν. Αυτές οι μεταφράσεις συνήθως γίνονται εξ' ακοής και στη συνέχεια συγχρονίζονται με το περιεχόμενο ώστε να "πέφτει" ο καθένας την σωστή στιγμή. Και τέτοιου είδους λογισμικά θα δούμε, που συμβάλλουν αποτελεσματικά στην δημιουργία και συγχρονισμό των υποτίτλων.

Λογισμικά Δημιουργίας και Επεξεργασίας Υποτίτλων

Τα λογισμικά που θα δούμε στην συνέχεια, βοηθούν στην δημιουργία και συγχρονισμό υποτίτλων, έχοντας σε αρκετά σημεία αντίστοιχα χαρακτηριστικά και δυνατότητες, μα και διαφοροποιήσεις. Να μην σας επηρεάσει στο ελάχιστο η σειρά παρουσίασής τους, δεν υποδεικνύει κάτι για την ποιότητα του κάθε λογισμικού:

Subtitle Edit

Subtitle Edit

Τo Subtitle Edit, είναι από τα καλύτερα (ανοιχτού κώδικα) εργαλεία δημιουργίας και συγχρονισμού υποτίτλων που υπάρχουν, με επαγγελματικές προδιαγραφές. Με αυτό μπορείτε να συγχρονίσετε υπότιτλους σε βίντεο, με αρκετούς τρόπους και μέσα από απλό και κατανοητό interface. Αν και δημιουργήθηκε για Windows, εν’ τούτοις μπορεί να τρέξει και σε Linux και αυτό μπορεί να γίνει με την χρήση του Mono.
Με το απλό interface του και την ταυτόχρονη αναπαραγωγή του βίντεο σε μικρότερο παράθυρο και όλες τις σχετικές ενδείξεις (χρονισμού), μπορεί να δώσει ένα πολύ καλό αποτέλεσμα.

>>> Διαθέσιμο για Windows και Linux
>>> Παρουσίαση με οδηγίες εγκατάστασης
>>> Ιστοσελίδα

Gaupol

Gaupol

To Gaupol, είναι ένα από τα πιο καλά και απλά λογισμικά για την επεξεργασία και δημιουργία υποτίτλων. Έχει ένα απλό περιβάλλον που επιτρέπει με λίγες κινήσεις να επεξεργαστούμε οποιοδήποτε (str) αρχείο υποτίτλων, για διορθώσεις στο κείμενο ή στον συγχρονισμό. Φορτώνει μια προεπισκόπιση του video που θέλουμε στο επάνω μέρος και βάση αυτού μπορούμε να δημιουργήσουμε ή να επεξεργαστούμε τους υπότιτλους.
Έχει μεγάλη ευελιξία και ευκολίες, μπορώντας να δημιουργήσουμε εύκολα το αποτέλεσμα.

>>> Διαθέσιμο για Linux, Windows μα και άλλα unix-based λειτουργικά συστήματα (BSD, Solaris, κλπ)
>>> Παρουσίαση με οδηγίες εγκατάστασης
>>> Ιστοσελίδα

Gnome subtitles

Gnome subtitles

Το Gnome subtitles, είναι μια από τις πιο παλιές και καθιερωμένες λύσεις για δημιουργία και συγχρονισμό υποτίτλων, με πολύ ευκολη την δυνατότητα συγχρονισμού, μπορώντας προηγουμένως να εντοπίσει αν υπάρχουν στο διαδίκτυο διαθέσιμοι οι υπότιτλοι, ώστε να τους επεξεργαστείτε και αν όχι, να τους δημιουργήσετε έχοντας την βοήθεια με την δυνατότητα ενσωμάτωσης του βίντεο που θέλετε να υποτιτλίσετε.

>>> Διαθέσιμο για Linux
>>> Παρουσίαση με οδηγίες εγκατάστασης (υπάρχει στους διαχειριστές πακέτων των διανομών)
>>> Ιστοσελίδα

Aegisub

Το Aegisub είναι ένας επεξεργαστής και δημιουργός υποτίτλων, ο οποίος μας επιτρέπει να επέμβουμε στους υπότιτλους ενός βίντεο, είτε κάνοντας διορθώσεις σε λέξεις είτε ρυθμίζοντάς τους, ώστε να πέφτουν συγχρονισμένα με την εικόνα, είτε και τα δυο. Καθιστά γρήγορη και εύκολη την επέμβαση σε χρόνους και διαθέτει πολλά ισχυρά εργαλεία για το styling τους, συμπεριλαμβανομένης σε πραγματικό χρόνο την προεπισκόπηση του βίντεο με τις αλλαγές που κάνετε στους υπότιτλους (και προφανώς και σε ήχο).

>>> Διαθέσιμο για Linux, Windows, OSX
>>> Παρουσίαση με οδηγίες εγκατάστασης (υπάρχει στους διαχειριστές πακέτων των διανομών)
>>> Ιστοσελίδα

Subtitle Composer

Subtitle Composer

Το Subtitle Composer είναι επίσης ένας επεξεργαστής και δημιουργός υποτίτλων, σχεδιασμένος για το γραφικό περιβάλλον του KDE, έχει πολύ εξελιγμένα χαρακτηριστικά, μπορώντας να διαβάσει ακόμα και scripts γραμμένα σε JavaScript, Python και Ruby. Κατά τ' άλλα, διαθέτει όλες τις αναμενόμενες λειτουργίες, με την ενσωμάτωση του βίντεο και τον εύκολο χρονισμό των υποτίτλων, ενώ χαρακτηριστικό είναι πως τα πάντα μπορούν να γίνουν ακόμα και με συντομεύσεις πληκτρολογίου.

>>> Διαθέσιμο για Linux, FreeBSD (υπάρχει στους διαχειριστές πακέτων των διανομών)
>>> Ιστοσελίδα

Jubler

Jubler

To Jubler, αν και τελευταίο στην λίστα μας και μάλλον είναι ένα από τα πιο ισχυρά λογισμικά του είδους. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί επαγγελματικά και ερασιτεχνικά, το περιβάλλον του είναι καθαρό και εύχρηστο. Όπως και το Aegisub, υποστηρίζει drag and drop υποτίτλων επάνω σε μια συγκεκριμένη στιγμή του βίντεο που αναπαράγεται, επιτυγχάνοντας έτσι ακριβή συγχρονισμό.
Επιπλέον, έχει επιλογή για διαφορετικά στυλ στους υπότιτλους, αναπαραγωγή ήχου από ένα άλλο κομμάτι, μετάφραση των υποτίτλων και ορθογραφικό έλεγχο. Για την αναπαραγωγή των βίντεο χρησιμοποιεί MPlayer.
Η εγκατάστασή του σε Linux είναι απλούστατη, το κατεβάζετε, το κάνετε Εκτελέσιμο (δεξί κλικ επάνω του > Ιδιότητες και επιλέγετε να είναι εκτελέσιμο) και στη συνέχεια το τρέχετε με διπλό κλικ επάνω του, ώστε να εγκατασταθεί στο σύστημά σας.

>>> Διαθέσιμο για Linux, Windows, OSX
>>> Ιστοσελίδα

ch1

Προφανώς υπάρχουν και άλλες λύσεις -ακόμα και on-line- για την δημιουργία και επεξεργασία υποτίτλων, οι πιο πάνω όμως είναι ικανές να καλύψουν κάθε επίπεδο -από ερασιτέχνες μέχρι και επαγγελματίες και συν τ' άλλα είναι όλα ανοιχτού κώδικα.
Κλείνοντας, οφείλουμε να πούμε ένα μεγάλο ευχαριστώ σε όλες και όλους αυτούς που μεταφράζουν ανιδιοτελώς, μπορώντας έτσι όλοι να έχουμε την δυνατότητα παρακολούθησης ταινιών/τηλεοπτικών σειρών/ντοκιμαντέρ και άλλου multimedia υλικού που αλλιώς δεν θα μπορούσαμε να καταλάβουμε.

  • Σχόλια

2 Comments:

  1. Εικόνα Κέλλυ
    Κέλλυ (χωρίς επαλήθευση)Ιαν 16, 2017 13:14 ΜΜ

    Θα ήθελα να σας ρωτήσω αν υπάρχουν λογισμικά για τα οποία πρέπει να πληρώσεις για να πάρεις άδεια χρήσης, διότι μου είπαν να καταβάλλω 1500 ευρώ από μια εταιρεία, για να εργαστώ.
    Ευχαριστώ πολύ.

  2. Εικόνα Pragma_linux
    Pragma_linux (χωρίς επαλήθευση)Ιαν 16, 2017 16:15 ΜΜ

    Γεια σου Κέλλυ! Εννοείς λογισμικά για υπότιτλους, για επεξεργασία βίντεο ή κάτι άλλο. Η εταιρεία είναι πυραμιδικού τύπου; Δλδ θα πρέπει να πληρώσεις κάτι για να συμμετέχεις, ίσως να πουλάς προ'ι'όντα ή να κάνεις υπηρεσίες μέσω διαδικτύου; Ίσως θα πρέπει να δώσεις λίγο περισσότερες πληροφορίες για να βοηθήσει το φόρουμ. Εγώ δεν καταλαβαίνω την ερώτηση.
    Ωραίο άρθρο Helen !

Scroll to Top