BETA

Τι είναι το GNU/Linux;

Εικόνα Haris

Έλα και εσύ στο Linux!

Όταν ακούτε τη λέξη Linux ίσως σκεφτόσαστε προγραμματιστές με γενειάδα που γράφουν “σκοτεινό κώδικα” μπροστά σε μια μαύρη οθόνη. '
Όμως τα πράγματα έχουν αλλάξει. Το Linux είναι ένα λειτουργικό σύστημα, ένα μεγάλο κομμάτι λογισμικού που διαχειρίζεται έναν υπολογιστή. Είναι κάπως σαν το MacOSΧ ή τα Windows, αλλά είναι εντελώς ελεύθερο.
Η ακριβής ονομασία του είναι GNU/Linux αλλά ο όρος Linux χρησιμοποιείται πιο συχνά. Δεν είναι προϊόν μιας εταιρίας, όμως πολύς κόσμος, εθελοντές και ομάδες συνέβαλλαν σε αυτό.
Το GNU/Linux είναι ένα κεντρικό σύστημα, το οποίο διακλαδώθηκε σε πάρα πολλά διαφορετικά προϊόντα. Αυτά ονομάζονται διανομές. Οι διανομές αλλάζουν την λειτουργικότητα και την εμφάνιση του Linux ολοκληρωτικά. Ποικίλλουν από μεγάλα συστήματα που έχουν πίσω τους πλήρη υποστήριξη, έως πολύ ελαφρά, που χωρούν ακόμα και σε ένα USB memory stick, για να τρέχουν σε παλιότερους υπολογιστές.

Χρήση του Linux

Το GNU/Linux δεν είναι δυσκολότερο στην χρήση από ότι τα Windows, έχει όμως πολύ περισσότερες δυνατότητες. Παίρνει μόνο δέκα λεπτά για να συνηθίσει κανείς να χρησιμοποιεί διανομές όπως Ubuntu ή Fedora, οι οποίες έρχονται με πολλά εγκατεστημένα προγράμματα. Εάν λοιπόν χρειάζεστε ποιοτικό λογισμικό όπως το εταιρικό, για να δουλέψετε με έγγραφα στην εργασία, στο διαδίκτυο, με πολυμέσα και γραφικά, είναι όλα εκεί έτοιμα προς χρήση. Τι άλλο πέρα από αυτό μπορεί να κάνει το Linux;
Υπάρχουν εκατοντάδες υψηλής ποιότητας εφαρμογές, που μπορείτε να βρείτε έτοιμες να τις εγκαταστήσετε, (και να τις απεγκαθιστάτε εύκολα και σωστά). Μην υποθέσετε πάραυτα πως το Linux είναι ένας κλώνος των Windows. Για να ξέρετε τι μπορείτε να περιμένετε όταν έρθετε σ' αυτό, θα το συζητήσουμε αργότερα στο άρθρο.

Μια πιο ευρεία εικόνα

Όταν παίρνετε μια διανομή του GNU/Linux παίρνετε επίσης την ελευθερία να το μελετήσετε, να το αντιγράψετε, και να το διανείμετε. Αυτό, το κάνει πραγματικά ελεύθερο λογισμικό. Πολλοί οργανισμοί αναπτύσσουν το δικό τους λειτουργικό, βασισμένο στο σύστημα GNU. Φτιάχνουν προϊόντα λογισμικού πάνω στα οποία δεν έχουν αποκλειστικά δικαιώματα. Όμως πως κυλά το νερό στον μύλο; Πολλές εταιρίες έχουν κέρδος επειδή πωλούν υποστήριξη και υπηρεσίες γύρω από την GNU/Linux διανομή τους. Εταιρικοί πελάτες αγοράζουν αναβαθμίσεις ασφαλείας και βοήθεια. Άλλες υπηρεσίες περιλαμβάνουν εκπαίδευση, και βελτιώσεις ύστερα από αιτήσεις.
Ορισμένες εταιρίες όπως η IBM και η HP, συμβάλλουν στο Linux επειδή το εγκαθιστούν σε εξυπηρετητές τους. Μια μεγάλη και πλατιά κοινότητα είναι αναμεμιγμένη στην ανάπτυξη και τη βελτίωση του λογισμικού. Αυτό μειώνει το κόστος και αυξάνει την αποτελεσματικότητα. Οι τελικοί χρήστες παίρνουν το λογισμικό σε μηδέν κόστος, ενώ οι εταιρικοί πελάτες πληρώνουν την υποστήριξη.

Γιατί όχι Windows;

Περιορισμοί Ένα νόμιμο αντίγραφο των Windows είναι ακριβό. Τι παίρνετε στην πραγματικότητα; Τα Windows και το Office αδειοδοτούνται, δεν πωλούνται. Χρησιμοποιώντας αυτά τα προϊόντα πρέπει να συμφωνήσετε με μια σειρά σκληρών όρων. Στις περισσότερες άδειες Windows δεν μπορείτε να κρατήσετε το λογισμικό αν αλλάξετε υπολογιστή. Μερικές φορές δεν μπορείτε να δώσετε το λογισμικό αλλού.
Ποιος μπορεί να τρέξει αυτό το λογισμικό;
Τι μπορείτε να κάνετε με αυτό; Η λίστα με τις απαγορεύσεις είναι μεγάλη και πολλές φορές αποκαρδιωτική.

Τι επιλογές έχετε; Το λογισμικό πρέπει να έρχεται χωρίς κλειδώματα. Γιατί τα έγγραφα του Office είναι δύσκολο να εξαχθούν; Γιατί τα φορμά συνεχώς αλλάζουν; Γιατί δεν μπορείτε να απεγκαταστήσετε κάποια προγράμματα; Όταν έρχεται η ώρα της επιλογής, τα προϊόντα της MS δεν σας ταιριάζουν.

Δεν υπάρχει ο πηγαίος κώδικας Ο πηγαίος κώδικας των Windows και του Office είναι κρυμμένος, και έτσι κανείς δεν μπορεί να καταλάβει πως λειτουργούν αυτά τα προγράμματα. Εάν δεν έχετε το δικαίωμα να ερευνήσετε τον πηγαίο κώδικα, δηλαδή τις ανθρώπινες αναγνώσιμες εργασίες μέσα σε ένα πρόγραμμα, δεν μπορείτε να επισημάνετε σε κάποιον να διορθώσει λάθη, ούτε μπορείτε να επιβεβαιώσετε αν η ιδιωτικότητα σας προστατεύεται. Σε λογισμικό που ο πηγαίος κώδικας είναι γνωστός, ιοί και κατασκοπευτικά προγράμματα δεν είναι αποτελεσματικά, και η ασφάλεια δεν αγοράζεται ως επιπλέον. Η βιομηχανία αντιβιοτικού λογισμικού στην οποία η MS είναι σημαντικός παίκτης, προτιμά από εσάς να χρησιμοποιείτε τα Windows.
 

Βγείτε μπροστά για μια ελεύθερη κοινωνία

Μια ελεύθερη κοινωνία χρειάζεται ελεύθερο λογισμικό. Ελευθερία του να ερευνάς να μαθαίνεις, και να μεταλλάσσεις το λογισμικό που χρησιμοποιείς. Οι υπολογιστές χρησιμοποιούνται για να ανταλλάσσουμε ιδέες, πολιτισμό και πληροφορίες. Χωρίς αυτές τις ελευθερίες στο λογισμικό, ρισκάρουμε να χάσουμε τον έλεγχο σε ότι μοιραζόμαστε. Και αυτό συμβαίνει σήμερα. Από καθαρά ενοχλητικές τεχνολογίες όπως το Digital Restrictions Management (DRM), έως και δικαιώματα σε κατεβάσματα, ή άλλα τρομαχτικά όπως το Trusted Computing.
Η δυνατότητα, το δικαίωμα, του καθενός να συμμετέχει στην κουλτούρα απειλείται. Εάν παραιτηθείτε από τις ελευθερίες σας στη χρήση του λογισμικού, θα πάψετε να είσαστε ευτυχισμένοι. Πολύς κόσμος βρίσκει στα Windows, ένα “αξιοπρεπές” κατά τα άλλα λογισμικό. Αλλά τους αφαιρεί τόσα δικαιώματα, ώστε τελικά να μην αξίζει τον κόπο να ασχοληθούν με αυτό. Αν λοιπόν βρίσκετε το ελεύθερο λογισμικό ελκυστικό, καιρός να δώσετε στο Linux μια ευκαιρία για δοκιμή. Ορισμένα σημεία όπου καθημερινοί χρήστες βρίσκουν καλύτερα, καλά, ίδια, ή όχι, όταν κάνουν την στροφή.

Τι είναι καλύτερο στο Linux

Σε σχέση με τα Windows, το GNU/Linux είναι ελεύθερο λογισμικό. Εγκαταστήστε το σε όλους τους υπολογιστές, κάντε αντίγραφα για τους φίλους σας, μελετήστε το, αλλάξτε το, όπως θέλετε, ακόμα φτιάξτε την δική σας διανομή. Υπάρχει μεγάλη ποικιλία από προγράμματα χωρίς κόστος κάτω από Linux. Για να φτιάξετε και να διορθώσετε επαγγελματικά έγγραφα, να κάψετε μουσικά cd, να ρετουσάρετε φωτογραφίες, να σχεδιάσετε έναν ιστότοπο, να οργανώσετε την μουσική. Δεν υπάρχει λόγος να πληρώνετε για λογισμικό με περιοριστικές άδειες.
Επίσης, είναι ασφαλές. Ξεχνά κανείς τα demo και τα trial προγράμματα, ή το κακόβουλο freeware που έχει μολύνει το web. Κρατήστε τον υπολογιστή σας σε φόρμα, χωρίς να σας πιέζει ο χρόνος. Σε μια χρονιά από τώρα, το GNU/Linux τρέχει τόσο γρήγορα όσο και την πρώτη μέρα. Και μπορεί να φέρει το παλιό PC σας πίσω στη ζωή. Επίσης το Linux σας επιτρέπει να επιλέγετε το τι θέλετε και τι όχι. Ίσως είχατε δυσκολίες να ξεφορτωθείτε τον MSN Messenger, τα Windows update notifications, η τον Internet Explorer. Το να απαλλαχτείτε από αυτά θα σας ανανεώσει.
Ξεχάστε ακριβά και περιοριστικά αντιβιοτικά, αντικατασκοπευτικά και αντι-οτιδήποτε προγράμματα, αφού το Linux είναι πολύ ασφαλές. Είναι δύσκολο για χρήστες Windows να συνειδητοποιήσουν πως δεν υπάρχει κατασκοπευτικό λογισμικό και ιοί κάτω από Linux, όμως αυτό είναι πραγματικότητα.
Τα κακόβουλα προγράμματα δυσκολεύονται πολύ όταν έχουν να κάνουν με ένα σωστά δομημένο σύστημα.
Ακόμα, οι περιοδικές αναβαθμίσεις παρέχουν στον καθένα ολοκληρωμένη ασφάλεια. Το Linux ωφελείται από μια μεγάλη κοινότητα που η φιλικότητα της θα σας εκπλήξει. Αν λοιπόν πάτε να κάνετε κάτι πολύπλοκο και δεν πετυχαίνετε, υπάρχει πολύς κόσμος γύρω να σας βοηθήσει. Πολλές εταιρίες πίσω από διανομές του Linux όπως η Canonical ή η Red Hat επίσης προσφέρουν εξαιρετική εμπορική υποστήριξη.
 

Τι είναι παρόμοιο σε Linux στην καθημερινή απλή χρήση;

Σε γενικές γραμμές, καθημερινοί χρήστες θα δουν πως το να χρησιμοποιεί κάποιος το Linux είναι σαν να χρησιμοποιεί Mac OSX ή Windows. Αν νομίζετε (για απλούς χρήστες γραφείου) πως το Linux ελέγχεται με κώδικα και γραμμή εντολών (μόνο), θα πρέπει να αλλάξετε απόψεις. Όπως τα Windows, έτσι και το Linux εκκινεί όταν ανοίξετε τον υπολογιστή σας, και μετά ξεκινάτε να χρησιμοποιείτε προγράμματα για να κάνετε διάφορα πράγματα.
Η μπάρα εφαρμογών και η μορφή των παραθύρων θα σας είναι οικεία. Το σερφάρισμα στον ιστό, μοιάζει ίδιο και στο Linux, στην πραγματικότητα μπορείτε να χρησιμοποιήσετε και το ίδιο πρόγραμμα όπως Firefox ή Google Chrome, και φυσικά να περιηγηθείτε σε μια συλλογή φωτογραφιών ή μουσικών αρχείων την ίδια στιγμή. Οι φάκελλοι και η περιήγηση στους φακέλλους γίνεται με έναν πλοηγό αρχείων ανάλογο του Windows Explorer.

Τι δεν είναι τόσο καλά στο Linux

Κατασκευαστές υλικού υπολογιστών δεν εκδίδουν πάντα οδηγούς για Linux ή δεν δημοσιεύουν όλες τις προδιαγραφές τους. Έτσι, οδηγοί υλικού δεν είναι πάντοτε διαθέσιμοι πχ. Για μερικές high end κάρτες γραφικών. Μερικοί οδηγοί γίνονται reverse engineering απο τις windows βερσιόν τους, με εθελοντική προσπάθεια. Άλλοι, έρχονται δωρεάν αλλά με περιοριστικές άδειες. Δυστυχώς το ίδιο πρόβλημα συμβαίνει με αρκετές low end Wi-Fi κάρτες.
Παρ' όλα αυτά, η πλειοψηφία των υπολογιστών με κανονικό υλικό, δουλεύουν με μιας με πολλές διανομές Linux. Κοινό υλικό όπως πληκτρολόγια USB ή φωτογραφικές μηχανές δεν είναι ποτέ πρόβλημα. Τα περιοριστικά φορμά των DVD και τα παιχνίδια: Πολλά φορμά πολυμέσων που βρίσκονται σε χρήση είναι ιδιοταγή και δεν είναι ούτε συγκεκριμένα ούτε ανοικτά.
Αυτό σημαίνει πως οι προγραμματιστές του Linux δεν μπορούν να βρουν το πως θα τα διαβάζουν, χωρίς βοήθεια από τους σχεδιαστές του φορμά. Αυτό μπορεί να σας οδηγήσει να παραβιάσετε τους περιορισμούς σε μερικά dvd, καθώς και την DRM σε μουσικά αρχεία, ακόμα και αν τα αγοράσατε νόμιμα, προκειμένου να τα κάνετε να παίζουν σε Linux. Δυστυχώς εξαρτάται από την περιοχή που ζείτε, τέτοιες καταστρατηγήσεις στους περιορισμούς ή τις διαδικασίες, ίσως είναι παράνομες, ακόμα και αν αγοράσατε νόμιμα το dvd (εννοεί dvd περιοχής 1, dvd περιοχής 2 κλπ).

Οι σκληροπυρηνικοί παιχνιδάδες ίσως βρείτε πως ο κόσμος του linux gaming είναι λιγότερο επαγγελματικός και πως δεν γίνονται όλα out of the box όπως στα Windows. Οι μεγάλες εταιρίες παιχνιδιών ενδιαφέρονται αργά για τον κόσμο του ελεύθερου λογισμικού, πράγμα που σημαίνει πως δυνατοί τίτλοι παιχνιδιών δεν δουλεύουν κάτω από Linux ή χρειάζονται προσομοιωτές με άδειες για να παίξουν.
Όμως υπάρχει μια μεγάλη και ενεργή κοινότητα για παιχνίδια, η οποία έχει βγάλει έναν μεγάλο αριθμό ποιοτικών τίτλων, 2d και 3d, που είναι ελεύθερο λογισμικό. Διαβάστε στο Ubuntu gaming forum για περισσότερες πληροφορίες. Επίσης, λόγω διαφόρων θεμάτων με τους οδηγούς υλικού, το hibernating του υπολογιστή δεν είναι πάντα αξιόπιστο. Το πιο κοινό πρόβλημα είναι η διακοπή της σύνδεσης Wi-Fi μετά την αδράνεια του υπολογιστή σε φορητούς, των οποίων οι οδηγοί υλικού δεν είναι ελεύθεροι.

Συμπερασματικά

Εάν θέλετε να απολαύσετε το Linux, αυτό θα εξαρτηθεί από το τι προσδοκάτε από αυτό. Αν περιμένετε να είναι ακριβώς όπως τα Windows, μάλλον θα απογοητευτείτε. Το GNU/Linux φτιάχτηκε από ανθρώπους που απλώς θέλουν να είναι διαφορετικό. Στην κοινότητα του ελεύθερου λογισμικού τα μέλη έχουν διαφορετικές απόψεις για το ιδανικό λειτουργικό σύστημα. Αυτές οι διαφορές οδηγούν σε μεταβλητότητα, και αυτό είναι το πράγμα που κάνει το Linux τόσο ειδικό και ενδιαφέρον.
Η ελευθερία είναι που μετράει. Χιλιάδες άτομα μέσα σε κοινότητες ή εταιρίες εργάζονται για να φτιάξουν λογισμικό του οποίου γεύεστε την ελευθερία. Το να χρησιμοποιείς Linux είναι ο μόνος τρόπος να έχεις ολοκληρωτικά αυτή την εμπειρία. Είναι και διασκέδαση! Το να μην νοιάζεται κάποιος για κατασκοπευτικό λογισμικό, ιούς και περιορισμούς προγραμμάτων, demos που λήγουν, ή να βρίσκει λογισμικό που είναι ολοκληρωτικά ελεύθερο, κάνει ξαφνικά τον υπολογιστή πολύ απολαυστικό. Ευχόμαστε λοιπόν πως θα κάνετε σύντομα την στροφή. Υπάρχει μια τεράστια κοινότητα που σας περιμένει, και κανείς δεν θα σας πει “αγοράστε και κάντε register”.
 

Διαλέξτε μια διανομή

Επειδή δεν υπάρχει μόνο ένα Linux, το να βρει κανείς αυτό που του ταιριάζει μπορεί να είναι δύσκολο. Ορίστε λοιπόν η επιλογή μας από τρεις φιλικές διανομές για αρχάριους:

1. Ubuntu Απλό και εύκολο στη χρήση, με μια απαλή ατμόσφαιρα που δεν σας γίνεται εμπόδιο. Όλα τα προγράμματα είναι ταξινομημένα και εύκολα διαχειρίσιμα. Η ρύθμιση είναι απλή χωρίς να είναι κουραστική. Συστήνουμε αυτή την διανομή αν ψάχνετε έναν τρόπο να μπείτε στον κόσμο του Linux. Μια παράλληλη διανομή με το Ubuntu λέγεται Kubuntu, και έχει ένα διαφορετικό τρόπο παρουσίασης και εξελιγμένα γραφικά.

2. Fedora Η διανομή από την εδώ και καιρό γνωστή εταιρία ανάπτυξης λογισμικού GNU/Linux την Red Hat. Κάτι περίπου παρόμοιο με Ubuntu, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε την έκδοση με το περιβάλλον εργασίας KDE ανάλογα με το Kubuntu. Αλλά υπάρχουν διαφορές στις επιλεγμένες εφαρμογές, στα πρωτόκολλα εγκατάστασης και σε άλλα τεχνικά στοιχεία. Θα συνιστούσαμε αυτή την διανομή αν θέλετε να μάθετε περισσότερα γύρω από το πως δουλεύουν τα Linux συστήματα, την ρύθμιση της ασφάλειας, η αν θέλετε να εργαστείτε σε ανάπτυξη λογισμικού.

3. Trisquel Καθώς το Ubuntu εμπεριέχει ορισμένα στοιχεία με περιορισμό αδειών, οι προγραμματιστές της διανομής Trisquel έχουν φτιάξει ένα εντελώς ελεύθερο παράγωγο. Η κοινότητα της είναι μικρότερη, και η υποστήριξη υλικού ίσως χαμηλότερη, αλλά η Trisquel δίνει απόλυτη ελευθερία για ένα σύστημα παρόμοιο με το Ubuntu. Συνιστούμε αυτή την διανομή αν σας ενδιαφέρει η ελευθερία στην ενασχόληση σας με το computing.

Δοκιμή απο live cd Δεν παίρνετε κάποιο ρίσκο. Χρησιμοποιώντας ένα live cd αυτό σημαίνει πως το Linux θα τρέχει στον υπολογιστή σας χωρίς να εγκαταστήσετε τίποτα. Είναι ένας τρόπος να δοκιμάσει κάποιος και να δει τι είναι το Linux. Όταν τρέχετε ένα live cd, ο υπολογιστής χρησιμοποιεί αποκλειστικά το cd rom χωρίς να χρησιμοποιεί τον σκληρό δίσκο.
Μπορείτε να τρέξετε τα default προγράμματα, να βλέπετε έγγραφα ή να σερφάρετε στο web. Καθώς είναι σχεδιασμένο για δοκιμή μόνο, είναι αργό, παίρνει μερικά λεπτά για να εκκινήσει, και τα προγράμματα ξεκινούν με αργοπορία. Αν φυσικά το εγκαταστήσετε, τα πράγματα θα είναι κατά πολύ γρηγορότερα. Για να χρησιμοποιήσει κανείς ένα live cd, χρειάζεται λίγη περιέργεια, και δεκαπέντε λεπτά ελεύθερο χρόνο, όχι όμως αυξημένες γνώσεις computing. Άν αισθάνεστε αυτοπεποίθηση όταν χρησιμοποιείτε τα Windows, τότε έχετε τις δυνατότητες να το κάνετε.

-Δείτε περισσότερα:

[Πηγή]

  • Σχόλια

3 Comments:

  1. Εικόνα Γιώργος Έξης
    Γιώργος Έξης (χωρίς επαλήθευση)Ιαν 28, 2016 17:25 ΜΜ

    Γειά σας και πάλι.

    Ενδιαφέρουσα σειρά άρθρων για νέους στο Linux. Αλλά για τις παραπομπές:

    1. Τι είναι διανομές, ποιές οι διαφορές τους και τι είναι κοινότητες και
    2. Linux VS Windows: Υπάρχουν συγκρίσεις ανάμεσά τους;

    δεν εμφανίζει τις σελίδες. Αντ' αυτού βγάζει σφάλμα 404 The page you are looking for cannot be found.

    Υπάρχει περίπτωση να διορθωθεί;

  2. Εικόνα Maria
    MariaΙαν 30, 2016 12:38 ΜΜ

    Γιώργο καλημέρα. Τα άρθρα αυτά είναι από τα «χαμένα» μας. Υπάρχουν δηλαδή αλλά είναι από αυτά που δεν εμφανίζονται. Αυτό συνέβη λόγω των επιθέσεων που δεχτήκαμε κατά καιρούς, της μεταφοράς μας από Wordpress σε Drupal αλλά και της μεταφοράς μας σε νέο server. Ελπίζουμε πως θα διορθωθούν γρήγορα τα όποια προβλήματα.

    ΥΓ: Είναι και περιπτώσεις, βέβαια, που τα άρθρα μπορείς να τα βρεις αναζητώντας τα με τον τίτλο τους. Τα συγκεκριμένα δύο όμως που λες, δεν... :(

  3. Εικόνα Χάρης
    Χάρης (χωρίς επαλήθευση)Απρ 09, 2016 02:39 ΠΜ

    Αντί γι' αυτό το άρθρο βάλε το εναλλακτικό:

    http://osarena.net/distros-roms/i-10-megales-dianomes-linux.html

    και ένα άλλο:

    http://osarena.net/latest-articles/10-themeliodis-diafores-anamesa-se-linux-ke-windows.html

    http://osarena.net/latest-articles/ta-windows-xp-teliosan-ke-tora-ti.html

Scroll to Top