BETA

Gamato το Κράτος και οι Επιβολείς του Νόμου

Εικόνα constantinos

Προσοχή, ακολουθεί έκτακτη είδηση, για σύλληψη επικίνδυνου κακοποιού που υπέπεσε σε ειδεχθή εγκλήματα:

Τόπος: 12o Δημοτικό Σχολείο Κάτω Ραχούλας
Χρόνος: ένα φθινοπωρινό πρωί

Τα ξέφρενα γέλια των παιδιών διέκοψαν οι εκκωφαντικοί ήχοι των σειρήνων. Σε λίγα λεπτά, το σχολείο είχε περικυκλωθεί από οχήματα και άντρες της Δίωξης, ενώ ελεύθεροι σκοπευτές ήταν ακροβολισμένοι στα γύρω κτίρια. Τα παιδάκια σταμάτησαν το παιχνίδι κι έτρεξαν τρομαγμένα στην ασφάλεια της τάξης, ενώ ένας συνοφρυωμένος άντρας κατέβηκε από το όχημά του και κατευθύνθηκε προς το μέρος του διευθυντή. Το όνομα του άντρα ήταν ίδιο με εκείνο λαϊκού αοιδού (αλλά δεν ήταν Παντελίδης).

Πλησιάζοντας λοιπόν τον διευθυντή, έβγαλε το υπηρεσιακό του περίστροφο, τον σημάδεψε στο ύψος του μετώπου και ούρλιαξε.
Έντρομος και έφιδρος, ο διευθυντής κάτι ψέλλισε.
Ο συνοφρυωμένος άντρας συνέχισε να ουρλιάζει, ενώ ήταν εμφανές ότι έχανε την ψυχαραιμία του.
...

Το ίδιο βράδυ, η μητέρα του Κωστάκη, αντικρύζοντας στην τηλεόραση την φωτογραφία του γιου της συνοδευόμενη από την λεζάντα, δεν άντεξε τη στεναχώρια και λιποθύμησε.
...

Δύο ημέρες μετά, ο αρχηγός της Δίωξης (όχι ο Παντελίδης) παρασημοφορήθηκε μετά τιμών. Είχε μόλις πετύχει την χιλιοστή του καταδίκη. Το ίδιο βράδυ ήταν καλεσμένος σε ένα αφιέρωμα στο έργο της Δίωξης, στον τηλεοπτικό σταθμό ANT2. Χαλαρός και ευδιάθετος, δεν γνώριζε τι τον περιμένει...

Αυτό εύκολα θα μπορούσε να είναι ένα σενάριο από κάποιο πολύ κοντινό μέλλον. Από ένα μέλλον που απεχθείς πάμπλουτοι εγκληματίες σαν τον Κωστάκη θα παρασιτούν εις βάρος της κοινωνίας, αναγκάζοντας όλους εμάς τους υπολοίπους να πληρώνουμε φόρους ώστε αυτοί οι τύποι - που μένουν σε μέγαρα - να κάνουν ταξίδια στην καραϊβική και να κυκλοφορούν προκλητικά με τις φεράρι τους.
Ευτυχώς όμως, αυτό δεν συμβαίνει για πολύ, καθώς η αποστειρωμένη κοινωνία μας έχει οικοδομήσει ένα κράτος δικαίου με ηθικούς νόμους και έντιμες μονάδες επιβολής του που φροντίζουν να σταματούν το συντομότερο αυτούς τους εγκληματίες, την μάστιγα που δημιουργούν την σαπίλα και την φθορά του όμορφου και ισότιμου κόσμου μας. Ευτυχώς...

Η αρχική και όχι τόσο - πλέον - υποθετική ιστοριούλα του άρθρου ελέχθη κάπου στα μέσα Μαρτίου του παρόντος έτους (2015), από τον Soulrain, με αφορμή την καταστολή της ιστοσελίδας DVD Movies, προκειμένου να τονίσει την απόδοση της λέξης "έγκλημα" που αναφερόταν στα σχετικά δελτία τύπου και στα ποσά τα οποία αποκόμιζε ο ιδιοκτήτης της σελίδας και σε αυτά που "ζημιώνονταν" οι εταιρείες και το κράτος.
Όμως, "για να ξεβρομίσει ο τόπος" χρειάζεται πολύ δουλειά ακόμα, αλλά δεν ανησυχούμε καθόλου γι' αυτό. Είμαστε απολύτως βέβαιοι πως το κράτος ανεπηρέαστο από συμφέροντα και άλλα τέτοια, θα ενεργήσει προς το κοινωνικό όφελος, εξαρθρώνοντας όλες αυτές τις εγκληματικές σπείρες.

Ένα Gamato κράτος;

Και πράγματι, δεν απογοητευτήκαμε καθόλου. Σχεδόν 7 μήνες μετά την καταστολή του DVDmovies, ήρθε και η σειρά του έτερου γνωστού εγκληματικού καρτέλ διακίνησης url με βίντεο.
Ήρθε η ώρα του Gamato λοιπόν, μάλλον της πιο γνωστής ιστοσελίδας με κατηγοριοποιημένες λίστες με url ταινιών, τηλεοπτικών σειρών και ντοκιμαντέρ, μέσα από μια ιστοσελίδα με υψηλές τεχνικές προδιαγραφές που υπήρχε αλληλεπίδραση των χρηστών και μια κάπως social μορφή.
Η ιστοσελίδα του gamato είναι εδώ και λίγες ημέρες κάτω, αλλά παρουσίαζε την ένδειξη ενός τεχνικού προβλήματος:

 

Βέβαια, όσο οι μέρες περνούσαν, οι υποψίες μεγαλώνανε και οι φήμες φουντώνανε με αποτέλεσμα μια λιτή ανακοίνωση στην Facebook page του την 20η Οκτώβρη (2015):

Τα αίτια της δίωξης, σύμφωνα με το δελτίο τύπου της ΕΛΑΣ (η σύλληψη και η καταστολή έγιναν από την Δίωξη Ηλεκτρονικού Εγκλήματος) είναι τα εξής (αποσπασματικά):

Συνελήφθη στην Κω από τη Δίωξη Ηλεκτρονικού Εγκλήματος, ο 32χρονος διαχειριστής της πασίγνωστης ιστοσελίδας Gamatotv.com, για παράβαση της νομοθεσίας για την πνευματική ιδιοκτησία κατ’ εξακολούθηση, μέσω διαδικτύου.
Ο συγκεκριμένος ιστότοπος είχε περίπου 9.300.000 προβολές ανά ημέρα και υπολογίζεται ότι η λειτουργία του προκάλεσε συνολική ζημία των δικαιούχων ύψους 465.000.000 ευρώ και ζημία του Δημοσίου περίπου 230.000.000 ευρώ.
Ο συλληφθείς, με την σε βάρος του σχηματισθείσα δικογραφία, οδηγήθηκε στον αρμόδιο Εισαγγελέα. Παράλληλα, ενημερώθηκαν οι αρμόδιες αρχές, προς διενέργεια ελέγχων αρμοδιότητας τους (φοροδιαφυγή, νομιμοποίηση εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες κλπ).

Προσέξατε τι λέει;   Πως "έδινε τη δυνατότητα στους χρήστες να παρακολουθήσουν", δηλαδή όχι να κατεβάσουν τις ταινίες.
Μέσω ανακατεύθυνσης, δηλαδή με λινκ σε άλλες ιστοσελίδες, δηλαδή όπως το YouTube, το dailymotion κλπ.  Δηλαδή συνελήφθη άνθρωπος επειδή δεν πλήρωνε πνευματικά δικαιώματα ΟΧΙ Ο ΙΔΙΟΣ, αλλά οι τρίτες ιστοσελίδες στις οποίες ήταν αναρτημένα τα έργα.

Δεν είναι η πρώτη φορά:

Να θυμίσουμε πως δεν είναι η πρώτη φορά που κλείνει το gamato και συλλαμβάνονται οι φερόμενοι ως ιδιοκτήτες του, καθώς το ίδιο είχε συμβεί και το 2010. Σύμφωνα με το τότε δελτίο τύπου της ΕΛΑΣ:

Από το Τμήμα Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος της Αθήνας σε συνεργασία με το Τμήμα Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος της Θεσσαλονίκης, στα πλαίσια του γενικότερου σχεδιασμού για την πάταξη του φαινομένου της «πειρατείας μέσω Διαδικτύου», διενεργήθηκε συντονισμένη αστυνομική επιχείρηση σε Αθήνα, Λάρισα, Πέλλα και Θεσσαλονίκη όπου σχηματίστηκαν δικογραφίες για ένδεκα (11) ημεδαπούς εκ των οποίων συνελήφθησαν οι έξι (6) κατηγορούμενοι για τον Νόμο περί Πνευματικής Ιδιοκτησίας.
Στο Τμήμα Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος Αθηνών προσήλθε εκπρόσωπος της εταιρίας προστασίας οπτικοακουστικών έργων «Ε.Π.Ο.E.» και υπέβαλλε μήνυση, κατά των διαχειριστών ιστοσελίδας οι οποίοι από κοινού εκτός των άλλων ανέβαζαν (upload) και στην συνέχεια διαμοίραζαν χωρίς την προηγούμενη έγκριση των αρμόδιων εταιρειών, παράνομο ψηφιακό υλικό (τραγούδια, ταινίες και παιχνίδια) στην ιστοσελίδα gamato.info την οποία και είχαν την δυνατότητα να τροποποιούν και να υποστηρίζουν τεχνικά.

Κατόπιν των ανωτέρω και μετά από ψηφιακή ανάλυση των καταγγελλομένων κλιμάκια Αστυνομικών του Τμήματος Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος Αθηνών και Θεσ/νίκης την 9-3-2010 πραγματοποίησαν ταυτόχρονα με Εισαγγελικούς λειτουργούς κατ’ οίκον έρευνες όπου διαπιστώθηκε ότι οι συλληφθέντες συνδέονταν στην ιστοσελίδα gamato.info είτε ως διαχειριστές (MODERATOR) και προέβαιναν στον διαμοιρασμό ψηφιακών αρχείων (τραγούδια, ταινίες, παιχνίδια) είτε ως επίσημα μέλη (VIP member) και προέβαιναν εξίσου στο διαμοιρασμό ψηφιακών αρχείων (τραγούδια, ταινίες, παιχνίδια).
Παράλληλα μέσω της Διεθνούς Αστυνομικής Συνεργασίας ΙΝΤΕΡΠΟΛ ενημερώθηκαν οι αρμόδιες Αρχές Ευρωπαϊκής χώρας για τις δικές τους ενέργειες καθόσον δύο εκ των κατηγορουμένων διαμένουν στην αλλοδαπή.

Η εν λόγω ιστοσελίδα είχε 850.000 μέλη και δεχόταν καθημερινά 16.000.000 επισκέψεις όπου ήταν το δημοφιλέστερο Ελληνικό site παράνομου διαμοιρασμού Κινηματογραφικών Ταινιών ,Μουσικών κομματιών, Λογισμικού, Παιχνιδιών κ.α. με αποτέλεσμα να υπάρχει μεγάλη οικονομική ζημιά στις εταιρείες εμπορίας αυτών παράλληλα με την φοροδιαφυγή.
Από τις διενεργηθείσες έρευνες, κατασχέθηκαν συνολικά είκοσι επτά (29) σκληροί δίσκοι, εκ των οποίων οι δύο (2) εξωτερικοί, πέντε (5) φορητοί υπολογιστές, εξακόσιοι τέσσερις (604) οπτικοί ψηφιακοί δίσκοι.
Η λιανική αξία μόνο για παράνομο λογισμικού –που αντιπροσωπεύει το απολεσθέν εισόδημα για την παγκόσμια βιομηχανία λογισμικού- ξεπέρασε το όριο των $50 δισ. για πρώτη φορά το 2009.

Την εποπτεία όλων των ερευνών είχε ο Προϊστάμενος της Εισαγγελίας Αθηνών κ. Σακελλάκος Ιωάννης παράλληλα με την αρμόδια Εισαγγελέα για την Δίωξη των Ηλεκτρονικών Εγκλημάτων κ. Ράικου Ελένη. Οι συλληφθέντες μαζί με τις σχηματισθείσες δικογραφίες οδηγήθηκαν στους κατά τόπους αρμοδίους Εισαγγελείς.

Και όπως σημείωναν συστημικά μέσα εκείνη την εποχή:

Με εξαίρεση τις απώλειες από τις ισοτιμίες, οι οικονομικές απώλειες για την Ελλάδα ανέρχονται σε €171 εκατομμύρια μόνο για παράνομο λογισμικό ενώ αν προσθέσουμε και τα Πνευματικά δικαιώματα από τις Κινηματογραφικές ταινίες ,μουσικά τραγούδια, παιχνίδια κ.α συνολικά οι απώλειες τα τελευταία 7 έτη σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις των εταιρειών πλησιάζουν το 1 δις ευρώ, το οποίο μεταφράζεται σε λιγότερες θέσεις εργασίας και μειωμένη ανταγωνιστικότητα για τον εγχώριο κλάδο της Πληροφορικής, μουσικής και θεαμάτων.

Και έτσι, για την ιστορία, να θυμίσουμε πως το σημερινό κυβερνών κόμμα του ΣΥΡΙΖΑ, αυτό που είχε την πολιτική επιστασία αυτής της καταστολής, που φώναζε στην κυβέρνηση της εποχής για την αντιμετώπιση που κάνουν στους διαχειριστές της σελίδας, πως τους φέρονται και κατονομάζουν σαν εγκληματίες και άλλες τέτοιες revolution style ατάκες.
Ανάμεσα στα άλλα, χαρακτηριστικά ανέφερε και τα εξής:

Η εκδίκαση της υπόθεσης έγινε το 2013 με ποινή φυλάκισης δύο ετών και χρηματική ποινή πέντε χιλιάδων ευρώ που επέβαλε το τριμελές εφετείο Θεσσαλονίκης στον 29χρονο που συνελήφθη, καθώς τελικά το δικαστήριο μετέτρεψε το κακούργημα της παραβίασης πνευματικών δικαιωμάτων κατ’ εξακολούθηση, σε πλημμέλημα επειδή δέχτηκε ότι ο συγκεκριμένος χρήστης τελούσε χρέη παρόχου (provider) και ότι δεν ήταν ο διαχειριστής της ιστοσελίδας.
Από την έρευνα που ακολούθησε, προέκυψε ότι οι διαχειριστές της συγκεκριμένης ιστοσελίδας είναι δύο αδέρφια τα οποία βρίσκονται στην Ολλανδία.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Μια σημαντική διευκρίνηση: το τωρινό Gamato (gamato.com) ΔΕΝ έχει σχέση με την πρώτη ομάδα (gamato.info), απλά είναι ίδια τα ονόματα των σελίδων και ακριβώς ίδιες οι περιπτώσεις.

>>> δείτε σχετικά: "Πειρατεία" - Ρεπορτάζ των ΜΜΕ - Δικτυακή Καταστολή και Άλλα Όμορφα.

 

Το "Ξέσπασμα":

Η κατάσταση που προέκυψε όμως το 2010 με την καταστολή του gamato σηματοδότησε και μια σειρά εξελίξεων. Και δεν μιλάμε βέβαια γι' αυτές που καρπώθηκαν οι αξιωματικοί και υπαξιωματικοί της ΕΛΑΣ και τέλος πάντων οι μετέχοντες σε όλο αυτό, καθώς τότε είχε παρουσιαστεί σαν κάτι πολύ σπουδαίο και είχε δοθεί τεράστια έκταση και δημοσιότητα, αλλά για το θέμα των "πνευματικών δικαιωμάτων" που τέθηκε για πρώτη φορά στα σοβαρά στο "τραπέζι" (μάλιστα είχε κάνει θραύση τότε ένα απολύτως γραφικό άρθρο του Ματθαίου Τσιμιτάκη στην Καθημερινή (15/06/08), με τίτλο: "Το φάρ ουεστ του ελληνικού διαδικτύου").
Έτσι, την ίδια εποχή, ο ΟΠΙ έκανε την προσπάθεια να θέσει τις βάσεις ενός διαλόγου με τους χρήστες του διαδικτύου πάνω στο θέμα. Αυτή η προσπάθεια απέτυχε παταγωδώς αφού το ερωτηματολόγιο που πρότεινε ο ΟΠΙ συγκέντρωσε ελάχιστες απαντήσεις και, από αυτές, οι περισσότερες αποτελούσαν κριτική ως προς τις ερωτήσεις και τον τρόπο που έγινε η υποτιθέμενη διαβούλευση.

Λίγο νωρίτερα στο ευρωπαϊκό κοινοβούλιο τίθεται το ίδιο θέμα, κυρίως από ευρωβουλευτές που όπως φάνηκε προωθούσαν συγκεκριμένα συμφέροντα πολυεθνικών, ενώ στις ΗΠΑ, οι προκάτοχοι του ACTA (κυρίως το Intellectual Property Enforcement Act του 2007) ετοιμάζονται να το φέρουν στην επιφάνεια λίγα χρόνια μετά.
Αντίστοιχες καταστάσεις συμβαίνουν και αλλού (πχ σε Καναδά, Αυστραλία), ενώ κάπου τότε για πρώτη φορά ακούσαμε πως το θέμα αυτό απασχολεί και τις κινεζικές αρχές!
Ήδη η "σκούπα" σε ιστοσελίδες διαμοιρασμού δρομολογείται και συμβαίνει το 2012, με τα όσα επακολουθήσαν, όπως η καταστολή του The Pirate Bay και η σύλληψη των ιδιοκτητών του και η απροκάλυπτη επίθεση από την βιομηχανία του θεάματος και τις μουσικής, προσπαθώντας να εκφοβίσουν και να απειλήσουν τον απλό χρήστη.

Αν και στην φοβική Ελλάδα η τεχνολογία μετριέται με τα like και share στο facebook, στον υπόλοιπο κόσμο τα πράγματα είναι διαφορετικά.
Το δεύτερο μέρος του ντοκιμαντέρ Steal This Film του 2007 κυκλοφορεί, προσπαθώντας να κάνει κατανοητή την μανία των εταιρειών του θεάματος για το πλουτισμό και το πώς περνάνε αυτά που επιθυμούν, μα και από την άλλη για το πώς όλα αυτά, γίνονται αντιληπτά από τους ανθρώπους.

 

Καλά να πάθει είναι παράνομος. Για κάτι τέτοιους μένουν στρατιές άνεργοι

Αυτή είναι σαφέστατα μια μετά-καπιταλιστική νέο φιλελέ άποψη που θα έχει μια σειρά από "επιχειρήματα" για το πόσο κακό είναι που χάνουν τα αφεντικά των εταιρειών, καθώς αυτό θα έχει επιπτώσεις σε ηθοποιούς, εργαζόμενους, παρελκόμενες επιχειρήσεις κλπ-κλπ και όλοι αυτοί θα μείνουν άνεργοι, θα επέλθει η κατάρρευση του θεάματος και της μουσικής και τέλος πάντων ένα βήμα θα είμαστε πριν από την συντέλεια.
Πριν το αναλύσουμε νομίζω πως θα ήταν σημαντικό να δούμε ορισμένα πράγματα όσον αφορά συγκεκριμένα το Gamato, καθώς δεν υπάρχει περίπτωση να θιχτούν και ν' αναφερθούν από πουθενά:

- Με ποιον ακριβώς τρόπο υπολογίστηκαν αυτά τα τρελά ποσά που υποτίθεται πως χάνουν οι εταιρείες και το κράτος από τους συνεπαγόμενους αυτών φόρους;
Προσωπικά ξέρω πως ένα ποσοστό του πληθυσμού ζει στην επαρχία που μπορεί πλέον να έχουν αστικοποιηθεί οι επαρχιακές πόλεις μικρές και μεγάλες, αλλά δεν έχουν κινηματογράφο ούτε για δείγμα (τουλάχιστον όχι εμπορικό). Αυτοί προφανώς δεν θα έβλεπαν ούτως ή άλλως τις διάφορες ταινίες αφού δεν θα μπορούσαν.
Αλλά και ούτε στην τοπική αγορά θα μπορούσαν να την αποκτήσουν καθώς στις περισσότερες περιπτώσεις δεν υπάρχουν τα σχετικά καταστήματα (video-clubs).
H δε ηλεκτρονική απόκτησή / προβολή τους πάλι δεν είναι πάντα εύκολη υπόθεση, καθώς διάφορες υπηρεσίες (πχ το netflix) έχουν περιορισμούς βάσει διεύθυνσης IP, οι ταινίες δεν είναι πάντα διαθέσιμες με ελληνικούς υπότιτλους, άλλες δεν προβάλλονται καθόλου στο σινεμά (επειδή κρίνονται αντιεμπορικές, υπάρχει καθυστέρηση στην κυκλοφορία τους στην υπόλοιπη αγορά και όποια άλλη νόμιμη λύση απόκτησης ανεβάζει αρκετά περισσότερο το κόστος.
Και επίσης λαμβάνοντας υπόψη πως δεδομένων των εποχών οι τιμές των εισιτηρίων στον κινηματογράφο δεν είναι χαμηλές και έτσι ακόμα και αν έχεις την διάθεση να πας, αν η πόλη σου διαθέτει, πόσες φορές θα μπορέσεις να το κάνεις; Προσθέστε σε αυτά πως αν πεινάσεις ή διψάσεις, οι τιμές στα μπαρ των σινεμά είναι επίσης υψηλές, και έτσι το κόστος και πάλι ανεβαίνει (συν τα έξοδα μετακίνησης).

INFO: Το βασικό επιχείρημα της πολιτιστικής βιομηχανίας ενάντια στο peer-to-peer βασίζεται στην παραδοχή ότι μια δωρεάν πρόσβαση σε ένα πολιτισμικό περιεχόμενο ισοδυναμεί με μια πώληση λιγότερο του ίδιου αγαθού (A Free Download Equals a Lost Sale). Έτσι υπολογίζονται και τα αστρονομικά διαφυγόντα κέρδη που δηλώνει ότι έχει η βιομηχανία.
Όμως η διεθνής έρευνα έχει δείξει ότι κάτι τέτοιο δεν ισχύει. Κανένας δεν μπορεί να ξέρει εάν κάποιος που κατέβασε ένα άλμπουμ μουσικής ή μια ταινία μέσω ενός δικτύου peer-to-peer, εάν δεν είχε αυτήν την δυνατότητα, θα το αγόραζε.

Τα δε καθαρά κέρδη των κινηματογραφικών αιθουσών στην Ελλάδα υπολογίζονται στα 13.000.000 ευρώ στο σύνολό τους και προφανώς με μειωτικές τάσεις δεδομένης της οικονομικής και κοινωνικής κατάστασης.

- Το Gamato είχε φροντίσει και είχε δημιουργήσει και μια αναλόγων υποδομών σελίδα με πολλά χαρακτηριστικά και δυνατότητες ανταποκρινόμενο πλήρως σε αυτό που προσέφερε. Δεν ξέρω αν η επισκεψιμότητά του ανταποκρίνεται πράγματι στα νούμερα που αναφέρονται (δηλαδή, παρά κάτι, όλος ο πληθυσμός της ελλάδας), αλλά σίγουρα ήταν πολύ μεγάλη η κίνηση και εμφανώς είχε φροντίσει και τις ανάλογες υποδομές για server και αρκετά ακόμα χαρακτηριστικά που στους τελικούς χρήστες προσέφεραν ένα άρτιο αποτέλεσμα.
Δεν μπορώ να γνωρίζω ποιοι την κατασκευάσανε και όλα τα υπόλοιπα, αλλά το μόνο βέβαιο είναι πως είχε σημαντικά έξοδα λειτουργίας και κατασκευής. Και όταν λέμε σημαντικά, εννοούμε ακόμα και τετραψήφια νούμερα και συνεπώς το να προσπαθεί να ανταποκριθεί σε αυτά μέσω των διαφημίσεων, που μπορεί να του προσέφεραν και κάποιο κέρδος, δεν νομιζω πως είναι κάτι αθέμιτο, παράλογο ή οτιδήποτε άλλο.

- Κάτι ακόμα πολύ σημαντικό που διαθέτει το Gamato είναι η πολύ μεγάλη κοινότητα χρηστών. Είναι χαρακτηριστικό πως εκεί θα έβρισκες και άλλες ταινίες πέρα από τις mainstream που τις ανεβάζανε άνθρωποι οι οποίοι είχαν μεράκι με τον κινηματογράφο. Θα έβρισκες ταινίες αριστουργήματα που μπορεί να θεωρήθηκαν αντιεμπορικές κάποτε, αλλά αποτέλεσαν υψηλής ποιότητας κινηματογράφο.
Υπήρχαν moderators, uploaders, εγγεγραμμένοι χρήστες και όποια άλλη αρμοδιότητα μπορεί να χρειαζόταν για την εύρυθμη λειτουργία της σελίδας.
Μετά την κατάσχεση της βάσης δεδομένων του gamato, και αυτά τα δεδομένα των χρηστών έχουν περιέλθει στα χέρια της ΔΗΕ. Θα στοχοποιηθούν άραγε άνθρωποι και θα κατηγορηθούν μελλοντικά, όπως συνέβη για παράδειγμα με τον moderator της σελίδας το 2010;

Και τώρα;

Όλοι εμείς, οι υπόλοιποι τι θα κάνουμε; Θα ψαχτούμε να βολευτούμε με κάποια άλλη αντίστοιχη ιστοσελίδα, έστω και με λιγότερα χαρακτηριστικά, σαν αυτές που αρχίσανε να ξεπηδούν σαν τα μανιτάρια από το 2010 κι' έπειτα; Μήπως θα έπρεπε άραγε να συμπαρασταθούμε με κάποιο τρόπο στην όποια τέτοια περίπτωση; Επειδή αν έχετε την εντύπωση πως η καταστολή αυτή τελείωσε, κάνετε μεγάλο λάθος.
Και δεν είναι τόσο απλό όσο νομίζουν κάποιοι, ούτε έχει να κάνει με τον μικρόκοσμό μας. Θυμάστε την Κίνα που αναφέραμε πιο πριν; Λοιπόν, η Κίνα και οι ΗΠΑ υπογράψανε σύμφωνο τον Σεπτέμβρη του 2015 για την καταπολέμηση της δικτυακής πειρατείας (η Κίνα με τις ΗΠΑ για την Πειρατεία. οκ);

Το Trans-Pacific Partnership (TPP) και τα παράγωγά του είναι μια απόδειξη πως το θέμα είναι παγκόσμιο και συν τ' άλλα αυτές οι διακρατικές συμφωνίες προβλέπουν τόσα πολλά για τα πνευματικά δικαιώματα και την καταπάτηση της ιδιωτικότητας που φυσικά δεν περιορίζονται στις βιομηχανίες του θεάματος και της μουσικής αλλά ακόμα χειρότερα στον περιορισμό της γνώσης και της πρόσβασης σε πληροφορίες, συγγράμματα, επιστήμες. Το 2013 αυτοκτόνησαν τον Aaron Swartz (και όχι μόνο) γι' αυτόν ακριβώς τον λόγο. Και επίσης, για τα ίδια, δεκάδες άλλοι άνθρωποι βρίσκονται έγκλειστοι σε διάφορες φυλακές του πλανήτη.

Η καταστολή έρχεται και θα είναι πιο άγρια. Οι νόμοι ακόμα πιο ταξικοί και οι δυνάμεις εφαρμογής του αμείλικτες. Αντίστροφα πλέον μετράμε για την εποχή που θα τιμωρούμαστε για το οτιδήποτε και, στην περίπτωση που αναφέρουμε, για την επίσκεψή μας σε ιστοσελίδες που είναι "κακές" σύμφωνα με τον "νόμο και την τάξη".

Νομίζω είναι εμφανές και δεν χρειάζεται να αναφέρουμε ποιους είναι αυτούς που ευνοεί πρωτίστως το κλείσιμο τέτοιων ιστοσελίδων σαν το Gamato και όσων θ' ακολουθήσουν. Άλλωστε δεν πρέπει να ξενίζει κανέναν το γεγονός πως το κράτος, με χρήματα που αντλεί από τους φόρους, στηρίζει και ενεργεί προς όφελος των συμφερόντων των μεγαλοεπιχειρηματιών. Χαρακτηριστικό παράδειγμα, για να μην ξεφύγουμε και από το θέμα μας, είναι ο έλεγχος από την ΔΗΕ σε συνεργασία με άλλες υπηρεσίες των συχνοτήτων και του διαδικτύου για την κλοπή σήματος ιδιωτικής συνδρομητικής τηλεοπτικής εταιρείας. Άλλωστε αν θυμάστε, πριν κάποια χρόνια και όταν αυτή η εταιρεία ονομαζόταν αλλιώς, στην ουσία η αστυνομία δρούσε σαν τμήμα security κυνηγώντας "παράνομους δέκτες".

Τα δελτία ειδήσεων των ΜΜΕ και oι συστημικές σελίδες όπως ήταν αναμενόμενο μιλάνε ήδη για 'σπείρες", "ξέπλυμα μαύρου χρήματος", "χορό εκατομμυρίων", έχοντας ήδη δικάσει και καταδικάσει, όπως συνήθως συμβαίνει.
Όμως η αλήθεια είναι πως για να καταδικαστούν (από κανονικό δικαστήριο προφανώς) πρέπει να αποδειχθεί ότι:

 [α] οι ταινίες ήταν όντως παράνομα αναρτημένες που ΔΕΝ το ξέρουμε, διάφοροι σκηνοθέτες τις ανεβάζουν οι ίδιοι.
 [β] ότι το ήξεραν αυτοί που ανάρτησαν τα λινκς, το οποίο πολύ θα θέλαμε να μάθουμε πώς αποδεικνύεται.

 

Απαντήσεις σε λελέδικα λογρίδια

Όπως είπαμε και πιο πάνω, αυτοί με την φιλελέ "ιδεολογία" και "λογική" θα μιλήσουν για τις συνέπειες της πειρατείας με κέντρο τα λιγότερα κέρδη για το αφεντικό που θα το αναγκάσουν να κάνει απολύσεις, κλπ-κλπ...
Βέβαια, εδώ είναι λίγο μπερδεμένη η λογική των φίλων της "ελεύθερης αγοράς" και του "ανταγωνισμού" αφού επικροτούν την άποψη δημόσιοι υπάλληλοι (αστυνομικοί και πολιτικοί) να κάνουν τους υπάλληλους ιδιωτικών εταιρειών ασκώντας καταστολή. Εκτός κι' αν αυτό το θεωρούν "ανταποδοτικό τέλος" για τους φόρους που πληρώνουν.
Οπότε ας δούμε λίγο αυτό το κράτος που επιβάλλει νομοθεσίες και τιμωρίες, χωρίς να παρεκκλίνουμε καθόλου από το θέμα μας (παρεμπιπτόντως ασκεί καταστολή ένα κράτος που η Δημόσια Τηλεόρασή του προβάλλει δουλειές δημιουργών χωρίς άδεια).

1. Χάνει φόρους το κράτος και έχουν διαφυγόντα κέρδη οι εταιρείες.
Χωρίς να λογαριάσουμε κανένα άλλο στοιχείο από τα όσα ανά καιρούς κυκλοφορούν, θα πάρουμε τα ποσά τα οποία καταλογίζουν μόνο στο DVDmovies και στο Gamato. 1.400.000 ευρώ στο πρώτο και 700.000 ευρώ στο δεύτερο. Μιλάμε δηλαδή για σχεδόν 2.000.000 ευρώ!
Αν υποθέσουμε εντελώς κουβαρνταλίδικα πως από αυτά το κράτος χάνει 800.000 ευρώ, θα πρέπει να συμπεράνουμε πως οι εταιρείες χάνουν 1.200.000 ευρώ μόνο εξ' αιτίας του gamato και του dvdmovies.
Παίρνοντας τα διάφορα στοιχεία που αν ψάξετε θα τα βρείτε δημοσιευμένα σ' ένα "άρθρο" με τίτλο: "Η πειρατεία σκοτώνει το σινεμά" του 2013 από την Καθημερινή (ξανά), αναφέρει πως το συνολικό ποσόν διαφυγόντων κερδών για το 2013 ξεπέρασε το 1 δις (!!!). Μιλάμε δηλαδή πως η κινηματογραφική αγορά της ελλάδας είναι ένα μικρό Χόλιγουντ!
  Σ' ένα άλλο σημείο αναφέρει πως για την ίδια χρονιά και μέσα σε ένα μήνα έγιναν 3.200.000 ολοκληρωμένα downloads. Σοβαρά;
Χρησιμοποιώντας την ίδια ορολογία με τις νομικές υπηρεσίες του Χόλιγουντ θέλει να μας πείσει πως αυτοί που κατέβασαν όλες αυτές τις σειρές ή ταινίες, υπήρχε περίπτωση να τις δουν όλες πληρώνοντας το σχετικό αντίτιμο Και αυτό λαμβάνοντας ως δεδομένο πως υπάρχουν όλες στην αγορά (κάτι που δεν ισχύει πάντα).
  Νομίζω πως αν κάποιος δεν τα προσπεράσει όλα αυτά με μια βιαστική ανάγνωση, μπορεί να καταλάβει τον παραλογισμό της υπόθεσης και το υστερικό ψέμα που υπάρχει.
  Και προσέξτε, δεν μιλάει κανείς για ζημιά. Μιλάνε για διαφυγόντα κέρδη και όχι για μειωτικές απώλειες εσόδων.

2. Θεσμοθετεί και καταστέλλει με διατάξεις ένα κράτος που αδυνατεί να διαχωρίσει την διαφορά ανάμεσα στα ηλεκτρονικά παίγνια τζόγου τύπου "Καζίνο" και του Angry Birds.
Και θεσμοθετεί με βάση τα όσα προτείνουν οι ιδιώτες συνεργάτες της κάθε κρατικής υπηρεσίας που φυσικά δεν είναι άλλοι από αυτούς που έχουν και τα συγκεκριμένα συμφέροντα. Επειδή δεν νομιζω να έχει δει κανείς μας ως τώρα πραγματική πολιτική βούληση ώστε να λυθεί ή έστω περιοριστεί αυτό το φαινόμενο με τις ιλιγγιώδεις ζημίες όπως λένε. Προφανώς, δεδομένης της κατάστασης, πριν τσεκουρώσεις μισθούς και συντάξεις, δεν θα έπρεπε να κοιτάξεις να δημιουργήσεις ένα νομοθετικό πλαίσιο που να μπορείς να εξασφαλίσεις αυτό το διαφυγόν μισό δισεκατομμύριο ευρώ;
  Δεν είναι δυνατόν σαν κράτος να διορίζεις ένα ιδιωτικό πρόσωπο να ενεργεί σαν δημόσιος οργανισμός χωρίς να υφίσταται τον παραμικρό έλεγχο και ενεργώντας χωρίς κανένα πρόσχημα για συγκεκριμένα συμφέροντα. Ναι, για την ΑΕΠΙ μιλάμε.
Προφανώς, αν ενδιαφερόσουν, θα τα είχες επιλύσει και δεν θα αντιμετώπιζες γραφικές καταστάσεις όπως για παράδειγμα αυτό με την Sony και τον "εθνικό" ύμνο.

3. Με όλη αυτήν την παραπληροφόρηση και την παρουσίαση της πειρατείας σαν μάστιγας με τρελά νούμερα, άπαντες παραβλέπουν πως στην ουσία υπάρχει μια αδυναμία προσαρμογής από την πλευρά της βιομηχανίας διασκέδασης.
Είναι προφανές πως έχει αλλάξει πλήρως τόσο το τεχνολογικό και το οικονομικό περιβάλλον, όσο και το κοινωνικό, αλλά τα πρότυπα των πολυεθνικών αυτών αδυνατούν να συμβαδίσουν με την πελατειακή αντιμετώπιση των ανθρώπων. Μάλλον δεν θέλουν να αντιληφθούν πως ναι μεν υπάρχει αυτήν την στιγμή ένας πολύ μεγαλύτερος αριθμός "πελατών", αλλά από την άλλη αυτοί έχουν γίνει περισσότερο απαιτητικοί και φυσικά δεν διαθέτουν το ίδιο κεφάλαιο για την διασκέδασή τους, ούτε με τον ίδιο τρόπο όπως παλαιότερα.
Αγνοούν επιδεικτικά το γεγονός ότι ο άνθρωπος δεν ζει μόνο με φαγητό, αλλά θέλει να θρέψει και το πνεύμα του. Όμως πώς θα το κάνει αυτό όταν το μόνο που υπάρχει είναι το κέρδος;
Η οικονομία - όπως λέγεται - υπάρχει για να υπηρετεί τις ανάγκες του ανθρώπου, και όχι ανάποδα. Οι παραθέσεις αριθμών χωρίς μεθοδολογία και στήριξη πηγών, που δίνουν άπαντες αυτοί, είναι ανούσια και είναι παραπάνω από εμφανές πως εμπεριέχει σκοπιμότητες.
Εξ' άλλου, την βιομηχανία του θεάματος και της μουσικής αυτό που τους ενδιαφέρει πιο πολύ είναι να ελέγξει η ίδια την πειρατεία και τα κέρδη που ευελπιστεί από αυτό.

4. Επειδή το maistream και το βιομηχανοποιημένο ξεχύνεται από τους τηλεοπτικούς βόθρους και τα αδέλφια τους δικτυακά και έντυπα κατασκευάσματα, δεν σημαίνει πως υπάρχει μόνο αυτό.
Άραγε έχετε ακούσει ποτέ αναφορά από αυτά τα μέσα για τους δεκάδες Έλληνες καλλιτέχνες που αποφεύγουν τις δισκογραφικές εταιρίες βγάζοντας μόνοι τους την δουλειά τους έξω, με ποιότητα και καλή τιμή; Επειδή εμείς όχι, και μόνο για εταιρείες και για καλλιτέχνες που είναι mainstream και περιουσιακά τους στοιχεία ακούμε και διαβάζουμε.

5. Πρέπει να θυμίσουμε κάτι που επίσης δεν θα ειπωθεί, πως το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε δύο αποφάσεις του (Svensson και BestWaters) έκρινε ότι η τοποθέτηση λινκς σε έργο που είναι ελεύθερα προσβάσιμο στο διαδίκτυο ΔΕΝ αποτελεί "διάθεση στο κοινό", αφού το κοινό είναι ένα και το αυτό, που θα έβρισκε την αναρτημένη ταινία είτε υπήρχε, είτε δεν υπήρχε το Gamatotv. Η Δίωξη Ηλεκτρονικού Εγκλήματος μάλλον δεν έχει ενημερωθεί για τις δικαστικές αποφάσεις και ελπιζουμε -θα χαρουμε πολύ αν συμβεί- να εκθέσει την ήδη εκτεθειμένη χώρα σε ευρωπαικό επίπεδο με αυτά που αναγράφονται στο δελτίο τύπου.
Το δε π.δ. 131/2003 ορίζει ότι ο πάροχος φιλοξενεί χωρίς ευθύνη αν δεν γνωρίζει ότι ειναι παράνομο το περιεχόμενο που ανεβάζει ο τρίτος. Άρα αυτός που παραπέμπει στον πάροχο καλύπτεται από την ίδια άρση της ευθύνης. Δεν μπορεί ο πάροχος να απαλλάσσεται και ο τρίτος που παραπέμπει να είναι .... υπεύθυνος!

>>> δείτε σχετικά: H Πειρατεία, η Βιομηχανία του Θεάματος και οι Κοινοί Πόροι των Συχνοτήτων.

 

Η Πειρατεία κοινωνικά και ιστορικά

Όπως και να έχει, η ουσία είναι πως το θέμα δεν μπορεί να ειδωθεί αποστειρωμένα καθώς έχει να κάνει με τον κοινωνικό ιστό και συνεπώς θα πρέπει να δεχτούμε ότι οι κοινωνικές και πολιτισμικές πρακτικές είναι αποτέλεσμα ενός σύνθετου πλέγματος παραγόντων σε αλληλεπίδραση, μπορούμε να αναρωτηθούμε τι τους ώθησε στην υιοθέτηση τέτοιων πρακτικών; Τι μας λέει δηλαδή το φαινόμενο "πειρατεία" για την κοινωνία και τον σύγχρονο πολιτισμό, για την οικονομία και την τεχνολογία.
Έτσι, αντί να εξετάσουμε το θέμα με όρους ηθικής (ο διαμοιρασμός προστατευόμενου περιεχομένου στο διαδίκτυο είναι ηθικά αποδεκτή πρακτική ή όχι ;) ή με όρους διαφημιστικών σλόγκαν ("η πειρατεία σκοτώνει την μουσική", "το δωρεάν download είναι κλοπή "), είναι προτιμότερο να αναζητήσουμε και να κατανοήσουμε τους λόγους που ευνοούν την ανάπτυξη του διαμοιρασμού στο διαδίκτυο θέτοντας στις πραγματικές τους διαστάσεις τις επιπτώσεις και τα διακυβεύματά του.
Καταρχάς πρέπει να γίνει κατανοητό ότι ο νόμος σε κάθε ιστορική συγκυρία, και δη αυτός που αφορά την πνευματική ιδιοκτησία, δεν είναι θέσφατο αλλά αντικατοπτρίζει το εκάστοτε κοινωνικό, οικονομικό και τεχνολογικό γίγνεσθαι. Όταν αυτό αλλάξει, είναι δυνατό να τροποποιηθεί και η σχετική νομοθεσία στην βάση των νέων συνθηκών και συσχετισμών δυνάμεων. Τα παραδείγματα είναι πολλά.

Η νομοθεσία περί πνευματικής ιδιοκτησίας γεννήθηκε καταρχάς ως εμπορικό δίκαιο, στην Αγγλία του 18 ου αιώνα. Το Statute of Anne του 1710, που θεωρείται η πρώτη νομοθετική πράξη η οποία επέβαλε την ιδέα του copyright, δεν είχε αρχικά ως βλέψη την προστασία των δημιουργών, με τον νόμο να είναι το αποτέλεσμα της διελκυστίνδας μεταξύ βασιλικής εξουσίας και Κοινοβουλίου.
Μέχρι τότε οι ευρωπαϊκές μοναρχίες εκχωρούσαν το απεριόριστο μονοπώλιο έκδοσης βιβλίων στους αρεστούς τους εκδότες, με στόχο φυσικά τον έλεγχο και την λογοκρισία. Το κοινοβούλιο ήθελε να περιορίσει αυτήν την αυθαίρετη εξουσία και να ενδυναμώσει τον ανταγωνισμό μεταξύ των εκδοτών. Για τον λόγο αυτό θέσπισε το αποκλειστικό δικαίωμα των εκδοτών να εκδίδουν ένα βιβλίο για δεκατέσσερα χρόνια χωρίς την άδεια της βασιλικής εξουσίας.
Έτσι, αναγνωρίστηκε για πρώτη φορά επίσημα ο δημιουργός ως αρχικός ιδιοκτήτης του περιουσιακού δικαιώματος εκμετάλλευσης του έργου του. Χωρίς την άδεια του συγγραφέα, ο εκδότης δεν μπορούσε να κυκλοφορήσει ένα βιβλίο. Η εγκαθίδρυση του δημιουργού ως κεντρικού παράγοντα της πολιτιστικής (εκδοτικής) βιομηχανίας στην Ευρώπη είναι προϊόν του Διαφωτισμού και της Γαλλικής επανάστασης.
Διαφωτιστές, όπως ο Diderot κι ο Beaumarchais, χρησιμοποίησαν την πνευματική ιδιοκτησία του δημιουργού ως αντίβαρο στην βασιλική εξουσία αλλά και στο προνομιακό ολιγοπώλιο που η τελευταία έδινε στους αρεστούς εκδότες.
Οι πρώτοι νόμοι στην ιστορία που αναγνώρισαν τα περιουσιακά δικαιώματα των δημιουργών πάνω στα έργα τους επιβλήθηκαν κατά την περίοδο της Γαλλικής επανάστασης (1791, 1793).
Με άλλα λόγια, η ανάδυση της ιδέας της πνευματικής ιδιοκτησίας υπήρξε προοδευτική κατάκτηση ενάντια στην αυθαιρεσία της εξουσίας και την λογοκρισία. Ήταν ένας τρόπος χειραφέτησης της αστικής τάξης από τον έλεγχο της μοναρχίας και της εκκλησιαστικής εξουσίας.
Παρόλο που οι Διαφωτιστές και οι φορείς της Γαλλικής επανάστασης υποστηρίζουν το φυσικό και αδιαπραγμάτευτο δικαίωμα του δημιουργού πάνω στο έργο του, ωστόσο έχουν συνείδηση της διττής του φύσης: ένα έργο ανήκει στον δημιουργό αλλά ταυτόχρονα ανήκει και στο κοινό που το προσλαμβάνει και το οικειοποιείται. Ένα πνευματικό έργο δεν μπορεί να υπάρξει ως τέτοιο αν δεν κοινωνικοποιηθεί.
Αυτός είναι κι ο λόγος που στον 18ο και 19ο αιώνα η ιδέα και, κυρίως, η εφαρμογή της πνευματικής ιδιοκτησίας παραμένει σχετική. Για παράδειγμα, ο πρώτος νόμος περί copyright στις ΗΠΑ (1790) αφορούσε μόνο την εγχώρια παραγωγή, κάτι που επέτρεψε για δεκαετίες στους αμερικάνους εκδότες να αντιγράφουν συστηματικά τα βιβλία που προέρχονταν από την Μεγάλη Βρετανία.

Εξαρχής, η πνευματική ιδιοκτησία διαφοροποιοείται από την ιδιοκτησία φυσικών αγαθών ακόμη και για τους πιο ένθερμους υποστηρικτές της. Το αμερικανικό Σύνταγμα, σε πλήρη εναρμόνιση με το αγγλοσαξονικό δίκαιο που εμπνέεται από το Statute of Anne, θεωρεί την πνευματική ιδιοκτησία μέσο για την πρόοδο της επιστήμης και της τέχνης και όχι αυτοσκοπό.
Από αυτήν την κεντρική ιδέα πηγάζει η χρηστική προσέγγιση που διέπει την αγγλοσαξονική έννοια του copyright. Στα τέλη του 19ου αιώνα, όταν επιχειρείται η διεθνοποίηση της πνευματικής ιδιοκτησίας μέσω της συνθήκης της Βέρνης (1886), οι σχετικές συζητήσεις στις οποίες πρωτοστατούν κορυφαίες προσωπικότητες όπως ο Βίκτορας Ουγκώ, ο Μπαλζάκ κι ο Ντυμά, προσπαθούν να βρουν την χρυσή τομή μεταξύ των συμφερόντων των δημιουργών, των εκδοτών και αυτών του κοινού. Το θέμα θεωρείται ως πρόβλημα εξισορρόπησης του ιδιωτικού και του δημόσιου συμφέροντος και όχι απλώς ως πρόβλημα επιβολής ενός ιδιοκτησιακού καθεστώτος.
Εξ ου και μια σειρά από εξαιρέσεις στην πνευματική ιδιοκτησία (αναπαραγωγή για ιδιωτική χρήση, παράθεση αποσπασμάτων, χρήση για λόγους ενημέρωσης) που δεν υπάρχουν και ούτε δικαιολογούνται στο δίκαιο περί ιδιοκτησίας γενικότερα (δεν υπάρχει για παράδειγμα εξαίρεση στην ιδιοκτησία ενός αυτοκινήτου). Η ύπαρξη αυτών των εξαιρέσεων είναι άμεση παραδοχή των δικαιωμάτων του κοινού επί των πνευματικών έργων.

Παρατηρούμε λοιπόν ότι και σε αυτήν την πρώιμη περίοδο, η σχετική νομοθεσία είναι αποτέλεσμα πολιτικών, κοινωνικών και οικονομικών συσχετισμών και όχι απόλυτη εφαρμογή μιας υποτιθέμενης καθολικής αρχής της πνευματικής ιδιοκτησίας, ανεξάρτητης από το συγκεκριμένο ιστορικό πλαίσιο μέσα στο οποίο επιβάλλεται.

Στον 20ο αιώνα, μέχρι την δεκαετία του 70 τα πνευματικά δικαιώματα δεν αποτελούσαν σοβαρό οικονομικό διακύβευμα αφού αφορούσαν έναν τομέα με σχετικά περιορισμένο οικονομικό βάρος, όπως αυτός της έκδοσης βιβλίων και αργότερα της μουσικής βιομηχανίας και του κινηματογράφου.
Από την δεκαετία του 70 κι έπειτα όμως, όταν η πολιτιστική βιομηχανία αναρριχήθηκε σταδιακά στο κέντρο του σύγχρονου καπιταλισμού μέσω των ΜΜΕ, άρχισε να πιέζει τον νομοθέτη για να αυξήσει την περίοδο της πνευματικής ιδιοκτησίας και να αυστηροποιήσει το σχετικό νομοθετικό πλαίσιο.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της τάσης ήταν η εξέλιξη της αμερικανικής νομοθεσίας:
Ο πρώτος ομοσπονδιακός νόμος περί copyright στις ΗΠΑ ψηφίστηκε το 1790 και η διάρκεια προστασίας της πνευματικής ιδιοκτησίας ήταν 14 χρόνια από την ημερομηνία έκδοσης ενός έργου, με δυνατότητα ανανέωσης μία φορά για άλλα 14. Ο δεύτερος νόμος ψηφίστηκε το 1909 και έθεσε την περίοδο στα 28 χρόνια με τις ίδιες προϋποθέσεις.
Το Copyright Act του 1909 ίσχυσε για σχεδόν 70 χρόνια. Το 1976 ψηφίστηκε νέος νόμος με σκοπό να εκμοντερνίσει το νομικό πλαίσιο μέσα στο οποίο λειτουργούσε η πολιτιστική βιομηχανία και η οποία στο μεταξύ είχε μεγαλώσει, απαριθμώντας ισχυρά ηλεκτρονικά ΜΜΕ όπως η τηλεόραση και το ραδιόφωνο.
Το Copyright Act του 1976 έθεσε την διάρκεια της πνευματικής ιδιοκτησία στα 50 χρόνια μετά τον θάνατο του δημιουργού, ή στα 75 όταν πρόκειται για δημιουργία μιας επιχείρησης. Στα πλαίσια του νόμου αυτού, το 1998 έληγε η προστασία των χαρακτήρων και έργων της Walt Disney η οποία είχε ιδρυθεί το 1923.
Η αμερικανική πολιτιστική βιομηχανία, με πρώτη την Walt Disney, πίεσε τότε την αμερικάνικη κυβέρνηση με αποτέλεσμα την ψήφιση ενός νέου νόμου, αποκαλούμενου και Mickey Mouse Protection Act 7, ο οποίος επέκτεινε την διάρκεια προστασίας των έργων στα 70 χρόνια μετά τον θάνατο του δημιουργού ή στα 95 χρόνια μετά την πρώτη έκδοση εάν πρόκειται για ιδιοκτησία επιχείρησης. Η ίδια περίοδος ισχύει στην Ελλάδα και στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Σύμφωνα με υπολογισμούς στην βάση στοιχείων για την μέση διάρκεια ζωής, η προστασία των έργων ισχύει πλέον για τουλάχιστον 100 χρόνια. Μάλιστα, ένα σχέδιο οδηγίας που υιοθετήθηκε από το Ευρωπαϊκό κοινοβούλιο πριν λίγους μήνες, προτείνει την επέκταση της διάρκειας της πνευματικής ιδιοκτησίας για τα μουσικά έργα, φτάνοντας τα 95 χρόνια μετά τον θάνατο του δημιουργού.
Είναι σαφές ότι πλέον η επιμήκυνση της πνευματικής ιδιοκτησίας δεν αφορά πρωτίστως τους δημιουργούς (πώς να στηριχτεί οικονομικά ένας δημιουργός που είναι νεκρός εδώ και 90 χρόνια;) αλλά τις εταιρείες διαχείρισης πνευματικών δικαιωμάτων και τους εκδότες.
Από την στιγμή που πλέον η μαζική επικοινωνία αποτελεί σοβαρό οικονομικό διακύβευμα για μια βιομηχανία με υψηλή κερδοφορία και απαιτητικούς μετόχους, τόσο οι πιέσεις για σκλήρυνση της νομοθεσίας και επιμήκυνση της προστασίας θα αυξάνονται.

 

To διαδίκτυο αλλάζει τα πράγματα

Ωστόσο η έλευση του διαδικτύου και της ηλεκτρονικής εποχής δημιούργησε ριζοσπαστικές αλλαγές και ανατροπές καθώς ιστορικά, η νομοθεσία περί πνευματικής ιδιοκτησίας είναι συνυφασμένη με την λειτουργία της παραδοσιακής πολιτιστικής βιομηχανίας, δηλαδή με την πώληση πολιτιστικών προϊόντων σε υλική μορφή: βιβλία, δίσκοι, εφημερίδες περιοδικά, DVD κλπ.
Τα παραδοσιακά πολιτιστικά προϊόντα είναι σύνθετα, αφού συνδυάζουν ένα συγκεκριμένο περιεχόμενο (κείμενο, ήχο, εικόνα) και ένα συγκεκριμένο υλικό μέσο (χαρτί, δίσκος κτλ) στο οποίο είναι παγιωμένο το περιεχόμενο. Αγοράζοντας το υλικό μέσο, αποκτάμε πρόσβαση στο περιεχόμενο.

Η συνθήκη αυτή επηρεάζει την οικονομία της πολιτιστικής βιομηχανίας αφού παράγει σημαντικά μεταβλητά κόστη (πρώτες ύλες, διανομή, στοκ) και περιορίζει την έκθεση των προϊόντων (ένα βιβλιοπωλείο έχει χώρο μόνο για Χ αριθμό βιβλίων και άρα πρέπει να επιλέξει ποια θα παρουσιάσει στους πελάτες του).
Η πνευματική ιδιοκτησία, έτσι όπως νοείται από τον 18 ο αιώνα κι έπειτα, είναι παράγωγο αυτών των υλικών περιορισμών και της οικονομικής διάρθρωσης που πηγάζει από αυτούς. Η ψηφιοποίηση και η επιγραμμική διάθεση των πολιτιστικών αγαθών διαχωρίζει το περιεχόμενο, μεταφρασμένο σε δυαδική πληροφορία, από το συγκεκριμένο υλικό μέσο.

Σαν αποτέλεσμα, το πολιτιστικό αγαθό γίνεται πολλαπλασιασμένο με μηδενικό κόστος. Ο χαρακτήρας του γίνεται μη-συναγωνιστικός και μη-αποκλειστικός, δηλαδή η χρήση του αγαθού από ένα άτομο δεν επηρεάζει την χρήση του από άλλα άτομα ούτε μειώνει την ποσότητα του διαθέσιμου αγαθού. Κατά συνέπεια, η διαθεσιμότητα των αγαθών αυτών δεν επηρεάζεται από τον αριθμό των ατόμων που τα χρησιμοποιούν / καταναλώνουν.
Ο συνδυασμός ψηφιοποίησης και επιγραμμικής διανομής πολιτιστικών αγαθών αναιρεί επίσης το πρόβλημα της απόστασης και του χώρου.
Η διαδικτυακή προσφορά πολιτιστικών αγαθών δεν περιορίζεται ούτε από την φυσική απόσταση, αφού καθένας μπορεί να επισκεφτεί οποιονδήποτε ιστότοπο από οποιοδήποτε σημείο, ούτε από τον διαθέσιμο αποθηκευτικό χώρο. Σε ένα δωμάτιο με λίγες δεκάδες ηλεκτρονικούς υπολογιστές μπορούν να αποθηκευτούν εκατοντάδες χιλιάδες διαφορετικά βιβλία ή ταινίες.
Κατά συνέπεια, η ψηφιοποίηση και η επιγραμμική διάθεση αναιρούν την βασική αρχή της σπανιότητας στην οποία στηρίζεται η πολιτιστική βιομηχανία σε ό,τι αφορά το κομμάτι της αποθήκευσης και της διανομής.
Στο διαδίκτυο δεν υπάρχει σπανιότητα πολιτιστικών αγαθών, όπως στον φυσικό κόσμο, αλλά πληθώρα. Το πρόβλημα είναι λιγότερο το αν μια πληροφορία υπάρχει στο διαδίκτυο αλλά το πού ακριβώς βρίσκεται.

Η προστιθέμενη αξία μετακινείται σταδιακά από τους παραγωγούς και τους παραδοσιακούς διανομείς της πληροφορίας όπως η πολιτιστική βιομηχανία, και τα ΜΜΕ στους πληροφοριακούς ενδιάμεσους όπως οι μηχανές αναζήτησης και τα κοινωνικά δίκτυα όπως το Facebook, η Google και το The Pirate Bay. Αυτό γίνεται σαφές αν παρατηρήσει κανείς τα οικονομικά μεγέθη αυτών των παικτών στο διαδίκτυο και τα συγκρίνει με αυτά της πολιτιστικής βιομηχανίας.
Ταυτόχρονα, η ευκολία αντιγραφής και διαμοιρασμού των ψηφιακών αρχείων καθιστά την δυνατότητα αποκλεισμού ενός μέρους του κοινού από αυτά πολύ δύσκολη.
Ενώ ο ιδιοκτήτης της πνευματικής ιδιοκτησίας μπορεί να εμποδίσει κάποιον που αρνείται να πληρώσει για ένα βιβλίο να το πάρει στην κατοχή του, ελέγχοντας το δίκτυο διανομής και βάζοντας ας πούμε σεκιούριτι στην πόρτα του βιβλιοπωλείου, αδυνατεί να εμποδίσει την αντιγραφή και την διανομή ενός αρχείου όταν αυτή γίνεται με χαμηλό ή μηδενικό κόστος.

Άμεση συνέπεια της ψηφιοποίησης είναι λοιπόν η διάχυση των πολιτισμικών περιεχομένων στο διαδίκτυο σήμερα με τρόπο πολύ πιο αποτελεσματικό και μαζικό από οποιαδήποτε άλλη ιστορική συγκυρία. Από τη μία η εξέλιξη αυτή αποσταθεροποιεί τα οικονομικά μοντέλα της πολιτιστικής βιομηχανίας. Από την άλλη, όμως, επιτρέπει μια άνευ προηγουμένου δημιουργικότητα για εκατομμύρια απλούς χρήστες σε όλο τον πλανήτη.

Μέτρα αντιμετώπισης;

Τα μέτρα κατά της ανταλλαγής περιεχομένου στο διαδίκτυο, τα οποία υποστηρίζει η πολιτιστική βιομηχανία, έχουν σαν στόχο την τεχνητή επιβολή στο ψηφιακό περιβάλλον των περιορισμών που ισχύουν στην παραγωγή και διανομή υλικών πολιτιστικών προϊόντων. Με άλλα λόγια, στόχος της βιομηχανίας είναι η επαναφορά του συναγωνιστικού χαρακτήρα στα ψηφιακά προϊόντα ούτως ώστε η αγορά να επανέλθει στην προηγούμενη κατάσταση.
Αυτό μπορεί να επιτευχθεί με τους εξής τρεις τρόπους:

- Είτε με καταστολή των χρηστών που διαμοιράζουν προστατευόμενο περιεχόμενο (πρόστιμο, φυλάκιση, διακοπή σύνδεσης κλπ).
- Είτε με φιλτράρισμα του διαδικτύου (traffic shaping, αποκλεισμός ιστότοπων και υπηρεσιών).
- Είτε με επιβολή Περιορισμών Ψηφιακής Διαχείρισης (DRM), δηλαδή τεχνολογιών υπαγωγής των χρηστών στον έλεγχο κάποιου τρίτου, ο οποίος παρέχει περιεχόμενο.

Το ζήτημα είναι κατά πόσον το ισοζύγιο αυτών των μέτρων μεταξύ προσδοκώμενων αποτελεσμάτων και ανεπιθύμητων παρενεργειών είναι θετικό ή αρνητικό. Σε γενικές γραμμές οι αρνητικές συνέπειες των παραπάνω μέτρων είναι δυσανάλογες για το δημόσιο συμφέρον, και για τις ατομικές ελευθερίες.

Η καταστολή των χρηστών που ανταλλάσουν περιεχόμενο, χωρίς να έχουν οικονομικό κέρδος, επιφέρει δυσάρεστες επιπτώσεις για τους ίδιους οι οποίες είναι εντελώς δυσανάλογες ως προς την βαρύτητα του αδικήματος.
Το πρόσφατο παράδειγμα του Gamato και DVDmovies είναι υπό αυτήν την έννοια εύγλωττο: απλοί χρήστες συνελήφθηκαν με τρόπο κινηματογραφικό, ψάχτηκαν τα σπίτια τους, κατασχέθηκαν υπολογιστές και σκληροί δίσκοι, προφυλακίστηκαν και όλα αυτά γιατί είχαν ανταλλάξει ταινίες και μουσική με άλλους χρήστες του διαδικτύου χωρίς οικονομικό όφελος αφού δεν ήσαν ιδιοκτήτες παρά μόνο συντονιστές ή διαχειριστές (moderators) του ιστότοπου. Ακόμη και η πιο σοφτ εκδοχή της καταστολής, η περιβόητη αρχή του three strikes, που εφαρμόζεται στην Γαλλία και ψηφίστηκε στην Βρετανία, δημιουργεί πολλά προβλήματα σχετικά με την προστασία της ιδιωτικότητας, τις ατομικές ελευθερίες αλλά και την ίδια την αποτελεσματικότητα της μεθόδου που στην πραγματικότητα δεν έχει ακόμα δοκιμαστεί.

info: η αρχή του three strikes σημαίνει ότι σε περίπτωση που ένας χρήστης πιαστεί να διαμοιράζει προστατευόμενο περιεχόμενο τις δύο πρώτες φορές δέχεται μια προειδοποίηση και την τρίτη του κόβεται η σύνδεση στο διαδίκτυο για έξι μήνες με ένα χρόνο, συν την επιβολή προστίμου.

Επιγραμματικά, ο σχετικές νομοθεσίες παρουσιάζουν τα εξής προβλήματα:

- Αντικαθιστούν το δικαστήριο – μόνο αρμόδιο να αποφασίσει αν υπάρχει παρανομία στην περίπτωση ανταλλαγής αρχείων και ποια είναι η ενδεδειγμένη τιμωρία – από μια απλή διοικητική Αρχή (αυτό το σημείο αναιρέθηκε από το γαλλικό Συνταγματικό Συμβούλιο).

- Επιτρέπουν σε εταιρείες να παρακολουθούν ιδιωτικές χρήσεις του διαδικτύου για να εντοπίσουν τυχόν παραβάσεις της νομοθεσίας περί πνευματικής ιδιοκτησίας.

- Εκλαμβάνουν αυτόματα ως ένοχο τον ιδιοκτήτη μιας σύνδεσης στο διαδίκτυο και επισείει διακοπή της τελευταίας, χωρίς να λαμβάνει υπόψη περιπτώσεις κατά τις οποίες η παραβίαση του copyright προέρχεται από άλλο φυσικό πρόσωπο που χρησιμοποίησε την σύνδεση. Εκ των πραγμάτων κάτι τέτοιο δημιουργεί προβλήματα στην προσφορά δημόσια προσβάσιμου wifi.

- Βασίζονται σε μεθόδους ανίχνευσης των πρωτοκόλλων peer-to-peer με πολλές ατέλειες των οποίων τα αποτελέσματα είναι συχνά λανθασμένα. Άσχετοι χρήστες, των οποίων η διεύθυνση ΙΡ ανιχνεύτηκε από λάθος, κινδυνεύουν να υποστούν συνέπειες για παραβάσεις που δεν έκαναν.

- Βαρύνουν με υπέρογκο κόστος τους φορολογούμενος αφού η επιβολή του απαιτεί σημαντικές επενδύσεις εκ μέρους του κράτους. Αυτά τα χρήματα θα μπορούσαν να διατεθούν για την ενίσχυση της δημιουργίας.

- Παραβιάζουν την αρχή της αναλογικότητας αφού για ένα πταίσμα (αντιγραφή ή / και διάθεση ενός αρχείου) επισείει μια πολύ αυστηρή τιμωρία, την διακοπή της σύνδεσης για έξι με δώδεκα μήνες.

- Έρχονται σε αντίθεση με την τροπολογία 138 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με το πακέτο τηλεπικοινωνιών αλλά και με την απόφαση του γαλλικού Συνταγματικού Συμβουλίου που αποφάνθηκε ότι η πρόσβαση στο διαδίκτυο είναι βασικό ατομικό δικαίωμα.
Η δεύτερη δυνατότητα για την καταστολή του διαμοιρασμού στο διαδίκτυο είναι το φιλτράρισμα του διαδικτύου. Κάτι τέτοιο αναγκαστικά προϋποθέτει την συνεργασία των παρόχων οι οποίοι είναι και οι μόνοι που μπορούν να το φέρουν εις πέρας. Το φιλτράρισμα του διαδικτύου μπορεί να σημαίνει είτε διάκριση εις βάρος κάποιων πρωτοκόλλων (πχ. τα προγράμματα peer-to-peer) ή το μπλοκάρισμα της πρόσβασης σε "πειρατικούς" ιστότοπους (πχ The Pirate Bay).

Μια τέτοια εξέλιξη όμως καταπατά την βασική αρχή της δικτυακής ουδετερότητας (Net Neutrality) που προβλέπει ότι όλες οι πληροφορίες πρέπει να διακινούνται χωρίς διάκριση, ανεξάρτητα της φύσης και του σκοπού τους, από τους πάροχους σύνδεσης.
Επουδενεί δεν εναπόκειται στον πάροχο να λογοκρίνει ιστότοπους, εφαρμογές ή περιεχόμενα εκ των προτέρων.
Θα ήταν σαν να ζητάγαμε από τους πάροχους τηλεφωνικής σύνδεσης να ακούνε τις συζητήσεις και να φιλτράρουν αυτές που έχουν παράνομο περιεχόμενο.

Παράλληλα, αυτή η προοπτική εγείρει κι άλλες κρίσιμες ερωτήσεις:

Πώς θα γίνει η διάκριση μεταξύ νόμιμης και παράνομης χρήσης προγραμμάτων peer-to-peer;
Ποιος εγγυάται ότι μια τέτοια πρακτική δεν θα παραβιάσει προσωπικά δεδομένα των χρηστών;
Με ποια κριτήρια θα αποφασισθεί ποιες πληροφορίες πρέπει να έχουν προτεραιότητα;
Ποιος θα αποφασίζει την μαύρη λίστα εφαρμογών και ιστότοπων και με ποια κριτήρια.

Το παράδειγμα της Αυστραλίας είναι προς αποφυγή: μεταξύ των χιλίων ιστότοπων που στους οποίους η πρόσβαση απαγορεύθηκε από την κυβέρνηση υπήρχαν και κάποιοι, όπως η Wikipedia, που μπλοκαρίστηκαν για ανεξήγητους λόγους (ανθρώπινο ή τεχνικό λάθος).
Γενικότερα μια τέτοια προσέγγιση είναι επικίνδυνη γιατί δημιουργεί τις βάσεις ενός συστήματος μαζικού ελέγχου του διαδικτύου και μπορεί να εξελιχθεί σε λογοκρισία. Εκτός της Αυστραλίας, έως σήμερα μόνο απολυταρχικά καθεστώτα όπως αυτά της Κίνας, του Ιράν και της Βόρειας Κορέας έχουν υιοθετήσει αυτήν την μέθοδο.

Η τρίτη επιλογή της πολιτιστικής βιομηχανίας, η επιβολή DRM στα πολιτιστικά αγαθά, εγκαταλείφθηκε κι από τους πιο ένθερμους οπαδούς της γιατί κρίθηκε αναποτελεσματική και αντιπαραγωγική.
Το παράδοξο είναι ότι εν τω μεταξύ η βιομηχανία, μέσω πιέσεων προς τον νομοθέτη, κατάφερε να επιβάλλει δρακόντειες νομοθεσίες υπέρ των DRM (Digital Millenium Act, 1998, DADVSI, 2006) που δεν τηρήθηκαν ποτέ αφού η ίδια η βιομηχανία εγκατέλειψε σταδιακά την χρήση τους!

Τα μέτρα καταστολής της ανταλλαγής περιεχομένου στο διαδίκτυο, όπως αναφερθήκαν, υπάρχουν εδώ και δέκα χρόνια. Ακόμα όμως δεν κατάφεραν τα κάμψουν το φαινόμενο το οποίο μάλιστα σε πολλές χώρες έχει αυξητικές τάσεις. Αυτό, γιατί κάθε φορά που η βιομηχανία και το κράτος καταστέλλουν με επιτυχία μια συγκεκριμένη τεχνολογία, οι χρήστες την αντικαθιστούν με μια άλλη.
Από το Napster που δημιούργησε στο εφηβικό του δωμάτιο ο Shawn Fanning, και όλα όσα συνέβησαν στο ενδιάμεσο, φτάσαμε στο 2015 με το Popcorn Τime να έχει δημιουργήσει ένα νέο φαινόμενο που δεν είναι απλά αντιδραστικό αλλά είναι βαθειά κοινωνικό και δημιούργημα εξ' αιτίας της απληστίας. Ένα δημιούργημά τους που σαν την Πειρατεία άλλωστε δημιούργησε και έθρεψε ο ίδιος ο καπιταλισμός.

Το πως σήμερα η καταστολή ενάντια στα δίκτυα peer-to-peer κατάφερε να μειώσει την χρήση τους, δεν σημαίνει και πολλά λοιπόν αφού όπως δείχνουν διαφορετικές έρευνες, το κομμάτι του τράφικ που αποδίδεται σε εφαρμογές peer-to-peer έχει όντως μειωθεί σημαντικά τα τελευταία δύο χρόνια αλλά δυστυχώς για τους αντιπροσώπους της πολιτιστικής βιομηχανίας αυτό δεν σημαίνει ότι οι χρήστες του διαδικτύου σταμάτησαν ξαφνικά να μοιράζονται περιεχόμενο. Το αντίθετο μάλιστα.
Στις ίδιες έρευνες φαίνεται ότι οι χρήστες είναι τόσο συνηθισμένοι πλέον στην ανταλλαγή περιεχομένου, που είναι έτοιμοι να αλλάξουν εργαλεία προκειμένου να την διαφυλάξουν.
Οι χρήστες έχουν περάσει από μια λογική αποθήκευσης του περιεχομένου και κατανάλωσής του σε δεύτερο χρόνο, που αντιστοιχεί στην χρήση του peer-to-peer, σε μια λογική άμεσης πρόσβασης η οποία αντιστοιχεί στο streaming και το direct downloading. Αυτή η τάση δεν μπορεί παρά να οξυνθεί όσο η τεχνολογική πρόοδος αυξάνει την διαθέσιμη ευρυζωνικότητα.
Η σταδιακή μείωση του κόστους του bandwidth και του storage επέτρεψε τον πολλαπλασιασμό δικτυακών υπηρεσιών προβολής περιεχομένου καθώς και άλλων περιφερειακών. Για παράδειγμα υπάρχουν πλέον εργαλεία που επιτρέπουν στους χρήστες να αποθηκεύσουν το περιεχόμενο ταυτόχρονα σε πολλαπλές υπηρεσίες, άλλα που φιλτράρουν τους συνδέσμους κρύβοντας την προέλευση των χρηστών που κατεβάζουν ένα αρχείο κλπ.

>>> δείτε σχετικά: Πειρατεία και Ηθική.

 

So, what?

Με την εικόνα κάποιων στοιχείων του 2009 μιας χρονιάς που σηματοδότησε την έναρξη για μεγάλη δίωξη και καταστολή σε ό,τι αποκαλείται ως "πειρατεία" σε διεθνές επίπεδο, η εικόνα των διαφόρων τομέων της πολιτιστικής βιομηχανίας είναι αντιφατική. Για παράδειγμα, ενώ οι πωλήσεις μουσικής μειώθηκαν το 2009 σε κάποιες χώρες (ΗΠΑ, Ιαπωνία, Ισπανία, Ιταλία), σε άλλες αυξήθηκαν (Μ. Βρετανία, Αυστραλία, Σουηδία) ή έμειναν σταθερές (Γαλλία). Οι επιγραμμικές πωλήσεις ανέβηκαν κατακόρυφα σε παγκόσμιο επίπεδο, +9,2 %, για το 2009 φτάνοντας τα 4,31 δις. δολάρια. Πλέον αποτελούν το 25,3 % του συνόλου των πωλήσεων παγκοσμίως 15 .
Στην Ελλάδα, οι πωλήσεις δίσκων εξακολούθησαν την πτωτική πορεία το 2007 αφού η αγορά έχασε σε αξία 28,6% (από 42,4 εκατομμύρια ευρώ έπεσε στα 30,3), ενώ σε αριθμό CD, οι πωλήσεις έπεσαν από τα 7,6 εκατομμύρια στα 5,6 16. Η επιγραμμική προσφορά ελληνικών πολιτιστικών περιεχομένων παραμένει από εμβρυακή ως ανύπαρκτη.
Σε αντίστοιχα επίπεδα και ακόμα πιο χαμηλά κινούνται και το 2014-2015.

Σε παγκόσμιο επίπεδο, τα τελευταία τέσσερα χρόνια ενώ τα έσοδα της κινηματογραφικής βιομηχανίας από την πώληση παραδοσιακών DVD μειώθηκαν, αυξήθηκαν οι πωλήσεις DVD υψηλής ευκρίνειας Bluray. Από την άλλη, οι επισκέψεις σε κινηματογραφικές αίθουσες δείχνουν διάφορες τάσεις αυξομείωσης που έχουν να κάνουν με την χρονιά και σίγουρα με τις ταινίες που έβγαιναν στις αίθουσες και συνεπώς τα δείγματα αυτά δεν μπορούν να δείξουν κάτι για το θέμα της πειρατείας.
Η δε γενικότερη τάση στην πολιτιστική βιομηχανία είναι η οικονομική συγκέντρωση γύρω από μεγάλα επικοινωνιακά συγκροτήματα που συχνά φτάνει σε επίπεδα ολιγοπωλιακής συγκέντρωσης

Για παράδειγμα, είναι γνωστό ότι η βιομηχανία του δίσκου κυριαρχείται από τέσσερις majors (Sony / BMG, Universal, EMI, Warner) που ελέγχουν πάνω από το 80% της παγκόσμιας αγοράς. Στην Ελλάδα βρίσκουμε επίσης στις πρώτες θέσεις των πωλήσεων δύο εταιρείες που εξαρτώνται από ομίλους, τη Heaven του Ομίλου Κυριακού και την ΕΓΕ του Ομίλου Γιαννίκου.
Το βασικό γνώρισμα των μεγάλων παικτών της μουσικής βιομηχανίας είναι το ότι συγκεντρώνουν την παραγωγή τους σε εμπορικά είδη με μικρό ρίσκο χρησιμοποιώντας ταυτόχρονα τα κανάλια προώθησης που διαθέτουν για να ενισχύσουν τις πωλήσεις (ραδιόφωνο, τηλεόραση, ριάλιτυ κλπ).

Οι σπάνιες ανεξάρτητες έρευνες πάνω στο θέμα όπως μια των Oberholzer-Gee και Strumpf δείχνουν ότι ο διαμοιρασμός στο διαδίκτυο επηρεάζει σε μικρό βαθμό τις πωλήσεις, και με διαφορετικό τρόπο σε σχέση με το κάθε περιεχόμενο. Η έρευνα έδειξε ότι συχνά τα περιεχόμενα που διακινούνται περισσότερο στα δίκτυα peer-to-peer είναι αυτά που επιτυγχάνουν τις μεγαλύτερες πωλήσεις. Πολλές άλλες έρευνες έχουν δείξει ότι οι χρήστες που ανταλλάσουν περιεχόμενο, σε βάση ισοτιμίας, έχουν επίσης υψηλά ποσοστά αγοράς πολιτιστικών προϊόντων κυρίως σε ό,τι αφορά την επιγραμμική διάθεση.

Σε γενικές γραμμές, έστω κι αν παραδεχτεί κανείς ότι ο διαμοιρασμός περιεχομένου στο διαδίκτυο έχει αρνητικές επιπτώσεις στα κέρδη της πολιτιστικής βιομηχανίας, αυτές είναι λιγότερο σφοδρές από ό,τι υποστηρίζουν οι παράγοντές της. Ο διαμοιρασμός είναι ένας από τους λόγους της πτώσης των πωλήσεων πολιτιστικών αγαθών αλλά όχι ο κυριότερος.
Το γενικότερο οικονομικό πλαίσιο αλλά και η τάση της βιομηχανίας για ομογενοποίηση των προϊόντων της είναι εξίσου αν όχι πιο σημαντικοί λόγοι που εξηγούν την κρίση της δισκογραφικής βιομηχανίας.

Ταυτόχρονα οι πωλήσεις αντικειμένων (CD, DVD) δεν είναι παρά ένα μόνο κομμάτι της δραστηριότητας της πολιτιστικής βιομηχανίας. Τα έσοδα άλλων τομέων όπως τα εκτελεστικά δικαιώματα και οι επιγραμμικές πωλήσεις είναι σε άνοδο, υπερκεράζοντας σε πολλές περιπτώσεις την κρίση του CD και του DVD. Η οικονομική κατάσταση της πολιτιστικής βιομηχανίας στο σύνολό της είναι λοιπόν πολύ καλύτερη από ό,τι πιστεύεται συχνά. Η δραματοποίηση της κατάστασης από τους εκπροσώπους της βιομηχανίας χρησιμεύει πολλές φορές ως μέσο πίεσης προς το κράτος για την υιοθέτηση υποστηρικτικών προς αυτήν μέτρων.

Η προστασία της πνευματικής ιδιοκτησίας είναι βασικά πρόβλημα εξισορρόπησης μεταξύ του ιδιωτικού και του δημόσιου συμφέροντος. Από την μία οι δημιουργοί και οι εκδότες υπερασπίζονται το δικαίωμά τους να βιοπορίζονται από την δουλειά τους. Κάτι που είναι φυσικά απαραίτητο για την διαιώνιση της πνευματικής δημιουργίας.
Από την άλλη, το κοινό θέλει να επωφεληθεί από όλες τις δυνατότητες που προσφέρει η τεχνολογία ούτως ώστε να μπορεί να οικειοποιηθεί την πνευματική δημιουργία σε όλο το εύρος της. Και θα το επιχειρήσει άσχετα εάν αυτές οι δυνατότητες θεωρούνται νόμιμες ή παράνομες, χωρίς πολλές φορές να αναρωτηθεί για τις επιπτώσεις των πρακτικών του στην ίδια την δημιουργία.

Ακόμα, δεν ξέρω αν το προσέξατε, αλλά αφήνουν απ' έξω έναν ακόμα σημαντικό παράγοντα που ας τον ονομάσουμε "ποιότητα".
Θεωρούν δηλαδή δεδομένο πως θα τρέξουμε σαν τρελοί να αγοράσουμε τα προϊόντα από κάθε εφήμερο "καλλιτέχνη" που πλασάρουν και αρνούνται να συνειδητοποιήσουν πως αυτό που βγάζουν είναι απλά σκουπίδια και η βασική αιτία των χαμηλών πωλήσεων / προβολών.

 

Δίνει μια μορφή λύσης η πρόταση Aigrain;

Όσο και αν εσείς νομίζετε πως είναι παράλογο και πρακτικά αδύνατο να είστε σε θέση να γνωρίζετε, όταν βάζετε ένα λινκ στο fb ή άλλου, αν το βίντεο έχει αναρτηθεί νόμιμα ή όχι στο YouTube ή αλλού, αυτό δεν δείχνει να το συμμερίζεται η βιομηχανία του θεάματος και αυτοί που νομοθετούν υπέρ των συμφερόντων της.

Και σίγουρα είναιεπίσης παράλογη η τακτική της βιομηχανίας να προσπαθεί να αποκλείσει το κοινό από τις δυνατότητες κοινωνικής πρόσληψης του πολιτισμού που προσφέρει η ψηφιακή τεχνολογία (ανταλλαγή, διαμοιρασμός, σχολιασμός, επανεκτέλεση / remix, κριτική κλπ). Συνιστά αναχρονισμό η τεχνητή επαναφορά των χρήσεων της πνευματικής δημιουργίας σε συνθήκες 19ου και 20ου αιώνα.
Το ζητούμενο δεν πρέπει να είναι η με κάθε τρόπο επιβίωση μιας βιομηχανίας, εν προκειμένω της πολιτισμικής, με τους όρους του παρελθόντος. Πόσο μάλλον που η συγκεκριμένη βιομηχανία, στην πλειοψηφία της, αποτελεί φορέα ομογενοποίησης και οικονομικής εκμετάλλευσης του πολιτισμού και όχι πειραματισμού και προαγωγής της ποικιλομορφίας.

Το ζητούμενο πρέπει να είναι η αναζήτηση ενός κοινωνικοοικονομικού, τεχνολογικού και νομικού πλαισίου παραγωγής και διάχυσης πολιτισμού το οποίο θα τηρεί τους εξής όρους:

- Πρώτον, θα εξασφαλίζει την πολιτισμική ποικιλομορφία.
- Δεύτερον, θα επιτρέπει στους δημιουργούς να ζουν από τη δουλειά τους σε καλές συνθήκες.
- Τρίτον, θα διασφαλίζει στο κοινό το δικαίωμα για χρήση που θα καλύπτει τις πολιτιστικές και κοινωνικές ανάγκες του.

Για να συμβεί κάτι τέτοιο στο πλαίσιο της ψηφιακής οικονομίας, όπου τα πολιτιστικά αγαθά είναι μη συναγωνιστικά, είναι απαραίτητη η κοινωνικοποίηση ενός σημαντικού μέρους του κόστους παραγωγής πολιτισμού. Αυτό σημαίνει την λειτουργία αναδιανεμητικών μηχανισμών που θα προσφέρουν πόρους στην πρωτογενή δημιουργία και τους παράγοντες που την αποτελούν.
Τέτοιοι μηχανισμοί υπάρχουν ήδη: δημόσιες επιχορηγήσεις σε φεστιβάλ, στην παραγωγή ταινιών, θεατρικών έργων, συναυλιών κλπ.
Ο φόρος στα ψηφιακά αναλώσιμα είναι κι αυτός ένας τρόπος κοινωνικοποίησης του κόστους παραγωγής πολιτισμού. Ο νόμος δέχεται ότι ο καθένας έχει την δυνατότητα αντιγραφής ενός έργου για προσωπική χρήση σε ψηφιακό μέσο και ταυτόχρονα, μέσω της φορολόγησης αυτών των αναλώσιμων, χρηματοδοτεί την δημιουργία. Για να λυθεί ο γόρδιος δεσμός της χρηματοδότησης της πνευματικής δημιουργίας από τις διαδικτυακές χρήσεις τους, έχουν γίνει πολλές προτάσεις.

Μία από τις πιο επεξεργασμένες είναι αυτή του Philippe Aigrain. Η βασική ιδέα είναι κοντά σε αυτήν του φόρου αναλώσιμων.
Ο Aigrain προτείνει να αναγνωριστεί το δικαίωμα ελεύθερης μη κερδοσκοπικής ανταλλαγής περιεχομένου υπό copyright στο διαδίκτυο. Με άλλα λόγια, προτείνει να νομιμοποιηθούν τα δίκτυα διαμοιρασμού υπό την πρόθεση ότι δεν έχουν σαν στόχο την επίτευξη κερδών.
Προτείνει επίσης να διευρυνθεί το δικαίωμα παράθεσης και επανεκτέλεσης. Έτσι, ικανοποιείται η ανάγκη του κοινού για ελεύθερη και δημιουργική πρόσληψη του έργου αφού δημιουργείται μια μη αγοραία πολιτιστική σφαίρα στο διαδίκτυο.

Ο Aigrain προτείνει την ταυτόχρονη θέσπιση φόρου επί κάθε ευρυζωνικής σύνδεσης, το κόστος του οποίου θα μοιράζεται μεταξύ χρηστών και παρόχων. Το ποσό που θα συγκεντρώνεται, έτσι θα διαμοιράζεται με διαφανή κριτήρια από έναν οργανισμό υπό δημόσια επίβλεψη στους δικαιούχους πνευματικής ιδιοκτησίας, με τρόπο που να ευνοεί τους νέους και πρωτότυπους δημιουργούς εις βάρος των προϊόντων του σταρ σύστεμ. Μια τέτοια αναθεώρηση του νομικού πλαισίου περί πνευματικής ιδιοκτησίας είναι σύμφωνη με βασικές αρχές όπως η Διακήρυξη των δικαιωμάτων του ανθρώπου και η Συνθήκη της Βέρνης.
Ο Aigrain υπολόγισε ότι με έναν φόρο της τάξης των 3 με 7 ευρώ μηνιαίως, επί κάθε ευρυζωνικής σύνδεσης, το ποσό που θα συγκεντρώνεται ετησίως στην Γαλλία είναι ανώτερο από αυτό που αποφέρει η εκμετάλλευση του συνόλου των άλλων πηγών της πνευματικής ιδιοκτησίας (δικαιώματα αντιγραφής, εκτελεστικά δικαιώματα, φορολόγηση αναλώσιμων).

Αυτή η πηγή εισοδήματος θα μπορούσε να συμπληρωθεί από μια φορολογία επί των κερδών των μεγάλων παικτών του διαδικτύου. Πράγματι, το διαδίκτυο αποτελεί έναν τομέα που επιφέρει τεράστια κέρδη σε μια σειρά από παράγοντες όπως η τηλεπικοινωνιακή βιομηχανία (πάροχοι σύνδεσης) και οι διαδικτυακές υπηρεσίες (μηχανές αναζήτησης).
Το πρόβλημα είναι ότι ελάχιστοι από αυτούς τους πόρους κατευθύνονται προς την πολιτιστική βιομηχανία: η Google και ο ΟΤΕ επωφελούνται από την δωρεάν διανομή πνευματικών έργων στο διαδίκτυο χωρίς ωστόσο να συνεισφέρουν το ελάχιστο στην δημιουργία τους. Η φορολόγηση των κερδών τους, με στόχο την στήριξη της δημιουργίας, θα μπορούσε να εξισορροπήσει αυτήν την κατάσταση.

Η παραπάνω πρόταση μπορεί να ακούγεται ικανοποιητική αλλά και δυσάρεστη από αρκετούς καθώς σε μια εποχή που το μόνο που υπάρχουν είναι φόροι, η επιβολή ενός ακόμα ασχέτως ποσού ακούγεται άσχημα, ωστόσο δεν υπάρχει αμφιβολία πως αυτές οι προτάσεις είναι βασισμένες σε μια προσέγγιση πολιτικής οικονομίας.
Απομακρύνονται δηλαδή από ρομαντικές και ανεδαφικές προσεγγίσεις είτε αυτές προέρχονται από την μία πλευρά (απόλυτο και φυσικό δικαίωμα του δημιουργού να ορίζει το έργο του και την συνθήκες πρόσληψής του) είτε από την άλλη (απόλυτα ελεύθερη ροή της πληροφορίας με κάθε τίμημα).
Παρά τις δυσκολίες εφαρμογής η κοινωνικοποίηση του κόστους παραγωγής έχει ένα βασικό πλεονέκτημα: ορίζει τον πολιτισμό και την πνευματική δημιουργία ως δημόσια αγαθά, τα οποία ανήκουν στο κοινωνικό σύνολο και ως τέτοια πρέπει να προστατευθούν.
Και όλα αυτά προφανώς κάτω από το πρίσμα του καπιταλιστικού κόσμου που ζούμε, επειδή σ' έναν διαφορετικό κόσμο ο καλλιτέχνης και ο σκηνοθέτης θα ενδιαφερόντουσαν για το πόσοι άνθρωποι θα έβλεπαν ή ακούγανε το έργο τους.


 

Με όλα τα πιο πάνω προσπαθήσαμε να δούμε το θέμα απ' όλες του τις πτυχές, επειδή όχι μόνο είναι κοινωνικό και ταξικό φαινόμενο, αλλά και άμεσα συνδεδεμένο με άλλα όπως η ιδιωτικότητα και οι ατομικές ελευθερίες. Το θέμα το λένε αρκετά καλύτερα άνθρωποι που έχουν ασχοληθεί με αυτό, όπως για παράδειγμα η Lexi Alexander, σκηνοθέτης του Χόλιγουντ, ακόμα και ο Πούτιν, αλλά και άνθρωποι όπως η Έλενα Ακρίτα που γνωρίζει καλύτερα την πραγματικότητα του χώρου, η οποία με αφορμή την πρόσφατη καταστολή του Gamato έκανε την εξής ανάρτηση στο facebook προφίλ της:

 

Όπως τονίσαμε κατ' επανάληψη, το θέμα είναι βαθειά κοινωνικό και σίγουρα η νομοθεσία και η απόδοση της "δικαιοσύνης" μια καθαρά ταξική υπόθεση και είναι ευνόητο πως τέτοιες αποφάσεις εγκυμονούν ακόμα χειρότερους αμεσομελλοντικούς κίνδυνους για κάθε έννοια της ελευθερίας.

UPDATE: Μια απάντηση από έναν εκ' των διαχειριστών του Gamato (22/10/15).

[το άρθρο είναι συνεργατικό]

Πηγές - Βιβλιογραφία:

Πνευματικά Δικαιώματα και Διαδίκτυο [Νίκος Σμυρναίος- Πάντειο Πανεπιστήμιο -2010]
Κόμμα Πειρατών Ελλάδας
Βασίλης Σωτηρόπουλος (e-layer)
Digital Rights, Απάντηση στη «διαβούλευση» του ΟΠΙ για την "πειρατεία"[ 13/05/08]
Ronan Deazley, On the origin of the right to copy: charting the movement of copyright law in eighteenth-century Britain (1695-1775), Hart Publishing [2004]
Jan Baetens, Alain Berenboom, Le combat du droit d'auteur: anthologie historique, Les Impressions Nouvelles [2001]
Florent Latrive, Du bon usage de la piraterie [Exils, 2004]
Christine Harold, OurSpace: resisting the corporate control of culture, University of Minnesota Press [2007]
Éric Brousseau, Nicolas Curien (eds.), Internet and digital economics, Cambridge University Press [2007]
Matthew David, Peer to Peer and the Music Industry: The Criminalization of Sharing, SAGE Publications Ltd [2010]
Jonathan Zittrain, The Future of the Internet--And How to Stop It, Yale University Press [2009]
Sandvine -2009 Global Broadband Phenomena
FOCUS 2009 - World Film Market Trends [2004-2008]
Oberholzer-Gee Felix et Strumpf Koleman, « The Effect of File Sharing on Record Sales. An Empirical Analysis », Journal of Political Economy [ 2007]
Bauwens Michel, Sussan Rémi, « Le peer to peer : nouvelle formation sociale, nouveau modèle
civilisationnel », Revue du Mauss no 26 2005/2, p. 193-210.
Bourreau Marc et Labarthe-Piol Benjamin, « Le peer to peer et la crise de l’industrie du
disque. Une perspective historique », Réseaux, no 125 2004/3, p. 17-54.
Gensollen Michel, « Economie non rivale et communautés d’information », Réseaux no 124,  2004/2, p.110-204.
Bustamante Enrique, « Cultural industries in the Digital Age : some provisional conclusions
και με συγκέντρωση στοιχείων από συστημικά μέσα και σχετικών
δημοσιεύσεων τους από το 2007 μέχρι και σήμερα (Οκτώβρη 2015), καθώς και σχετικών δικαστικών αποφάσεων.

  • Σχόλια

2 Comments:

  1. Εικόνα vriaeros
    vriaerosΟκτ 21, 2015 22:36 ΜΜ

    ΟΣΟ ΚΑΙ ΝΑ ΧΛΙΜΙΝΤΡΙΖΟΥΝ ΟΙ ΠΟΛΥΕΘΝΙΚΕΣ ΝΕΑ GAMATO ΘΑ ΒΓΑΙΝΟΥΝ. ΣΤΟ ΤΕΛΟΣ ΘΑ ΠΑΜΕ ΣΕ ΤΥΠΟΥ DARKNET P2P[ Π.Χ. RETROSHARE ΟΧΙ TOR] ΟΠΟΤΕ ΟΣΟ ΚΑΙ ΝΑ ΠΡΟΣΠΑΘΟΥΝ ΝΑ ΚΑΤΑΣΤΕΙΛΟΥΝ ΘΑ ΚΑΝΟΥΝ ΤΡΥΠΕΣ ΣΤΟ ΝΕΡΟ

  2. Εικόνα s
    s (χωρίς επαλήθευση)Οκτ 21, 2015 22:59 ΜΜ

    Εδώ η προηγούμενη θέση του ΣΥΡΙΖΑ
    http://www.syriza.gr/article/id/40650/Anakoinwsh-toy-Grafeioy-Typoy-toy-SYRIZA-gia-thn-ypothesh-ths-syllhpshs-twn-diacheiristwn-toy-diktyoy-gamato.info.html#.Vidzeyt25yo

Scroll to Top