BETA

Γιατί να βάλω Linux;

Εικόνα Haris
Tags: 

Από τα έξυπνα τηλέφωνα, τα αυτοκίνητα, τους υπέρ υπολογιστές, έως τις συσκευές του σπιτιού, το Linux βρίσκεται παντού. Είναι εδώ από τα μέσα της δεκαετίας 1990, από τότε έχει αναπτύξει μια χρηστική βάση που είναι διασκορπισμένη στις πέντε ηπείρους.

Είναι υπεύθυνο για την λειτουργία του διαδικτύου, τους εξυπηρετητές, δρομολογητές και μεταγωγούς, πραγματοποιεί επαναστατικά βήματα διαμέσου της επιστήμης. Είναι μια πλατφόρμα για το γραφείο, τους διακομιστές, για ασφάλεια, εύρυθμη λειτουργία, ως λειτουργικό σύστημα.
Για αυτούς που δεν το γνωρίζουν, να ορισμένες πληροφορίες που χρειάζονται για να προχωρήσουν στο Linux.

Τι είναι το Linux

Όπως και τα Windows XP, 7, 8, το Mac OSX, έτσι και το Linux είναι ένα λειτουργικό σύστημα. Ένα Λ/Σ είναι λογισμικό που ελέγχει όλες τις πηγές του υλικού του υπολογιστή, ή του φορητού σας. Για να το πούμε πιο απλά, διαμεσολαβεί στην επικοινωνία μεταξύ του υλικού και των εφαρμογών. Χωρίς αυτό, οι εφαρμογές δεν θα μπορούσαν να λειτουργήσουν. Ένα Λ/Σ αποτελείται από διάφορα μέρη. Αυτά είναι:

1. O φορτωτής εκκίνησης (Bootloader). Είναι λογισμικό που κατευθύνει την διαδικασία έναρξης του υπολογιστή. Για τους περισσότερους χρήστες, αυτό αντιπροσωπεύει μια οθόνη splash, που εμφανίζεται και μετά εξαφανίζεται, προκειμένου να γίνει εκκίνηση στο λειτουργικό σύστημα.

2. Ο πυρήνας (Kernel). Είναι το κομμάτι που ως ολότητα ονομάζεται Linux. Ο πυρήνας είναι το κέντρο του συστήματος, και ελέγχει τον επεξεργαστή, την μνήμη, και περιφερειακές συσκευές. Είναι το χαμηλότερο σε επίπεδο κομμάτι ενός Λ/Σ.

3. Οι δαίμονες (Deamons). Πρόκειται για διεργασίες που βρίσκονται στο παρασκήνιο, και εξυπηρετούν εκτυπώσεις, ήχο, χρονοπρογραμματισμό εργασιών, και είτε ξεκινούν με την εκκίνηση (boot), είτε με την είσοδο (login), στο desktop.

4. Το κέλυφος (Shell). Έχετε ακούσει αυτό τον όρο όταν μιλάνε για την γραμμή εντολών. Είναι πράγματι ένα κάλυμμα, μια διαδικασία, που επιτρέπει τον έλεγχο του υπολογιστή διαμέσου εντολών που γράφονται σε ένα text interface. Είναι ένα μέρος που τρόμαζε αρκετούς χρήστες, και τους κρατούσε μακριά, υποθέτοντας πως είχαν να μελετήσουν μια σειρά εντολών για να κάνουν το Linux να δουλέψει. Αυτό όμως δεν είναι πλέον θέμα. Με την παρουσία των μοντέρνων επιφανειών εργασίας στις διανομές Linux, δεν χρειάζεται ο χρήστης να ασχοληθεί απαραίτητα με τη γραμμή εντολών.

5. Ο εξυπηρετητής γραφικών (Graphical server). Είναι ένα υποσύστημα που απεικονίζει τα γραφικά στην οθόνη. Αναφέρεται συνήθως σαν X Server η απλά X.

6. Επιφάνεια εργασίας (Desktop Environment). Είναι ένα κομμάτι πάζλ, που οι χρήστες θα αλληλεπιδράσουν μαζί του. Υπάρχουν πολλές επιφάνειες εργασίας για να διαλέξει κάποιος όπως Unity, GNOME, KDE, Cinnamon, Enlightenment, XFCE και άλλα. Κάθε περιβάλλον εργασίας, η επιφάνεια εργασίας, περιλαμβάνει ενσωματωμένες εφαρμογές όπως διαχειριστές αρχείων, εργαλεία ρύθμισης, φυλλομετρητές, παιχνίδια και άλλα.

7. Εφαρμογές (Applications). Τα περιβάλλοντα εργασίας, η επιφάνειες εργασίας, δεν προσφέρουν από μόνες τους όλη την γκάμα των εφαρμογών. Ακριβώς όπως στα Windows και τον Mac. Το Linux προσφέρει χιλιάδες εφαρμογές υψηλής ποιότητας, που μπορούν εύκολα να βρεθούν από το κέντρο λογισμικού και στη συνέχεια να εγκατασταθούν. Οι περισσότερες σύγχρονες διανομές Linux περιλαμβάνουν εργαλεία (φανταστείτε το σαν το App Store), που κεντράρουν και απλοποιούν την εγκατάσταση μιας εφαρμογής. Για παράδειγμα το Ubuntu Linux περιλαμβάνει το Ubuntu Software Center, που σας επιτρέπει να εγκαθιστάτε εφαρμογές από μια κεντρική θέση (αποθετήριο).

Γιατί να χρησιμοποιήσω Linux;

Είναι μια ερώτηση που κάνουν πολλοί. Γιατί να μελετήσω ένα εντελώς διαφορετικό περιβάλλον, αφού το λειτουργικό σύστημα με το οποίο αγόρασα τον υπολογιστή μου λειτουργεί άψογα. Για να απαντηθεί η ερώτηση θα πρέπει να γίνει μια άλλη ερώτηση: Το λειτουργικό σύστημα που χρησιμοποιείτε τώρα λειτουργεί πραγματικά καλά; Η συνεχώς κολλάτε ιούς και κακόβουλο λογισμικό, ο υπολογιστής σας πηγαίνει όλο και πιο αργά, υπάρχουν καταρρεύσεις, χαλάτε χρήματα για επισκευές, και πληρώνετε για άδειες λογισμικού;

Εάν πράγματι έχετε κολλήσει με τα παραπάνω, και θέλετε να απελευθερωθείτε από τον φόβο της απώλειας δεδομένων, η να γλυτώσετε από μπελάδες τακτικών clean up, defrag, registry cleaners, antiviruses, μάλλον το Linux θα είναι μια ιδανική πλατφόρμα για εσάς. Αυτό, καθώς το Linux έχει αναπτυχθεί ως την πιο υπεύθυνη πλατφόρμα εργασίας στον πλανήτη. Αν συνδυάσουμε αυτή την εμπιστοσύνη με το μηδενικό κόστος, τότε έχουμε την τέλεια λύση για το γραφείο.

Ναι, το κόστος εισόδου στο περιβάλλον αυτό είναι μηδενικό. Μπορεί κανείς να εγκαθιστά Linux σε όσους υπολογιστές θέλει, όσες φορές θέλει, χωρίς να πληρώσει ούτε μια δεκάρα για αδειοδοτήσεις. Αν δούμε για παράδειγμα το κόστος ενός Windows Server 2012, μπορεί να φτάσει τα 1,200 δολάρια. Αυτό δεν περιλαμβάνει εφαρμογές όπως μια βάση δεδομένων, έναν εξυπηρετητή ιστού, έναν εξυπηρετητή ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, και λοιπά.

Με το Linux όμως, όλα αυτά είναι ελεύθερα, δωρεάν και εύκολα στην εγκατάσταση. Βρίσκονται μερικά κλικ η εντολές μακριά μας. Για παράδειγμα η εγκατάσταση ενός διακομιστή LAMP. Αυτό για να καταλάβει κάποιος πόσο απλά θα είναι τα πράγματα.

Εάν είσαστε ένας διαχειριστής συστήματος, το να δουλεύετε με το Linux είναι ένα όνειρο που γίνεται πραγματικότητα. Δεν χρειάζεται καθημερινό service για τους εξυπηρετητές. Το Linux είναι περίπου σαν να το εγκαθιστάς και να το ξεχνάς. Και στην περίπτωση που μια υπηρεσία του διακομιστή χρειάζεται επανεκκίνηση, επανα ρύθμιση, αναβάθμιση, οι υπόλοιπες υπηρεσίες του μηχανήματος πιθανά δεν θα επηρεάζονται.

Εάν εργάζεστε στο γραφείο η τον διακομιστή, και το μηδενικό κόστος δεν είναι αυτό που θα σας κερδίσει, τι γίνεται αν πούμε πως το λειτουργικό σύστημα θα δουλεύει απροβλημάτιστα, τόσο πολύ όσο το χρησιμοποιείτε; Προσωπικά έχω χρησιμοποιήσει το Linux για εικοσιπέντε χρόνια, και σαν επιφάνεια γραφείου, και σαν server, και δεν είχα κάποιο θέμα με κακόβουλο λογισμικό, ιούς, η αργοπορίες του υπολογιστή. Είναι τόσο σταθερό. Όσο για τις επανεκκινήσεις, αυτές μόνο για όταν ο πυρήνας αναβαθμίζεται. Δεν είναι παράξενο ένας εξυπηρετητής Linux να λειτουργήσει για πολλά χρόνια χωρίς να επανεκκινηθεί. Αυτό είναι σταθερότητα και ανεξαρτησία.

Το Linux διανέμεται κάτω από την άδεια ΕΛ/ΛΑΚ (GNU), και την Γενική Άδεια Κοινού (GPL). Το ανοικτό λογισμικό ακολουθεί την παρακάτω φιλοσοφία:

1. Η ελευθερία να τρέχεις το πρόγραμμα για κάθε σκοπό.

2. Η ελευθερία να μελετήσεις το λογισμικό, να το αλλάξεις, να δεις πώς λειτουργεί και να το προσαρμόσεις στα μέτρα σου.

3. Η ελευθερία να διανέμεις αντίγραφα έτσι ώστε να βοηθάς τους συνανθρώπους σου.

4. Η ελευθερία να διανέμεις παραλλαγμένες από εσένα κόπιες σε άλλους.

Τα παραπάνω είναι κρίσιμα για την κατανόηση του πώς λειτουργεί η κοινότητα που δημιούργησε την πλατφόρμα Linux. Είναι ένα λειτουργικό σύστημα από τον λαϊκό κόσμο, για τον κόσμο. Αυτό είναι ένας λόγος που μεγάλο ποσοστό ανθρώπων χρησιμοποιούν Linux. Είναι μια ελευθερία, και ελευθερία στις επιλογές.

Τι είναι μια διανομή;

Το Linux έχει έναν αριθμό από διαφορετικές βερσιόν έτσι ώστε να καλύπτει σχεδόν οποιονδήποτε χρήστη. Από νέους χρήστες, έως προχωρημένους και γνώστες. Έτσι μπορείτε να βρείτε την γεύση του Linux που σας ταιριάζει. Οι βερσιόν αυτές ονομάζονται διανομές η για συντομία «distros”. Σχεδόν οποιαδήποτε διανομή μπορείτε να την κατεβάσετε εντελώς δωρεάν, και να την κάψετε σε κάποιο cd / dvd, η να την εγγράψετε σε ένα USB stick. Στη συνέχεια να την εγκαταστήσετε σε όσα μηχανήματα θέλετε.

Οι διασημότερες διανομές Linux είναι: Ubuntu, Linux Mint, Arch Linux, Fedora, Debian, OpenSUSE, PC Linux OS, Mandriva, και άλλες. Κάθε διανομή ακολουθεί τη δική της εκδοχή για την επιφάνεια εργασίας. Το Ubuntu χρησιμοποιεί το Unity, το Deepin το Deepin Desktop, η πιο παραδοσιακές όπως το OpenSUSE με το KDE, η το GNOME. Μπορεί να ψάξει κάποιος έτσι ώστε να βρει την επιφάνεια εργασίας που του ταιριάζει. Μπορεί επίσης να δει ποιες θεωρούνται κορυφαίες διανομές, ανάμεσα σε μία λίστα από 100, στο distrowatch.

Οι εξυπηρετητές δεν μένουν και εκείνοι απ’ έξω, και γι’ αυτό υπάρχουν διανομές όπως Red Hat Enterprise Linux, Ubuntu Server, CentOS, SUSE Enterprise Linux. Μερικές από τις παραπάνω διανομές δίνονται δωρεάν όπως το Ubuntu και το CentOS, ενώ άλλες όπως RHEL και SUSE είναι συνδεδεμένες με μια τιμή που περιλαμβάνει την υποστήριξη.

Ποια διανομή κάνει για μένα;

Η απάντηση δίνεται διαμέσου των απαντήσεων στις τρεΙς παρακάτω ερωτήσεις.

1. Πόσο γνώστης του υπολογιστή είσαστε;

2. Προτιμάτε μια μοντέρνα η παραδοσιακή επιφάνεια εργασίας;

3. Μηχάνημα γραφείου ή εξυπηρετητής;

Αν οι γνώσεις σας στα υπολογιστικά είναι φτωχές, και βασικές, τότε μπορείτε να κολλήσετε με μια διανομή φιλική για τους νεοφερμένους όπως το Linux Mint, το Ubuntu η το PC Linux OS. Αν οι γνώσεις σας είναι επεκταμένες πέρα από το κανονικό, τότε μπορείτε να ακολουθήσετε μια διανομή όπως το Debian ή το Fedora. Aν είσαστε ένας Master της τέχνης των υπολογιστών, και γνωρίζετε από διαχείριση συστήματος, τότε μπορείτε να εγκαταστήσετε μια διανομή όπως το Gentoo.

Aν θέλετε μια διανομή για εξυπηρετητή, μπορείτε να αποφασίσετε για ένα σύστημα με επιφάνεια εργασίας ή όχι. Αν θέλετε δηλαδή να εργάζεστε με τη γραμμή εντολών μόνο. Το Ubuntu Server ας πούμε, δεν εγκαθιστά μια επιφάνεια εργασίας (GUI). Αυτό σημαίνει δύο πράγματα, ο διακομιστής δεν θα φορτώνει γραφικά, και χρειάζεται να έχετε μια σταθερή γνώση της γραμμής εντολών του Linux. Αυτό δεν είναι απολύτως το «πρέπει», μπορείτε για παράδειγμα να εγκαταστήσετε ένα πακέτο GUI στον Ubuntu Server, με μια απλή εντολή:

sudo apt-get install ubuntu-desktop

Οι διαχειριστές συστημάτων επίσης θέλουν να δουν μια διανομή με πλούσιες λειτουργίες. Θέλετε λοιπόν μια διανομή που θα σας προσφέρει εξαρχής και out of the box, καθετί που χρειάζεται το μηχάνημα σας; Αν είναι έτσι, το CentOS μάλλον είναι η ιδανική επιλογή. Η αν θέλετε μια διανομή για επιφάνεια γραφείου, και να προσθέτετε κομμάτια στην πορεία ανάλογα με τις ανάγκες, τότε τα Debian η Ubuntu, θα σας εξυπηρετήσουν.

Εγκαθιστώντας το Linux

Για πολλούς η εγκατάσταση ενός Λ/Σ μπορεί να μοιάζει πολύπλοκη διαδικασία. Είτε το πιστεύουμε είτε όχι, το Linux διαθέτει πλέον μια από τις ευκολότερες εγκαταστάσεις για λειτουργικό σύστημα. Οι περισσότερες από τις διανομές, προσφέρουν αυτό που λέγεται μια «Live distribution”, Αυτό σημαίνει πως μπορείτε να τρέξετε το Λ/Σ από ένα cd / dvd / flash drive, χωρίς να κάνετε εγκατάσταση. Θα έχετε την πλήρη λειτουργικότητα χωρίς να προχωρήσετε σε εγγραφή στον σκληρό δίσκο. Αφού δοκιμάσετε την βερσιόν, και αποφασίσετε αν θα την χρησιμοποιήσετε η όχι, μπορείτε απλώς να πατήσετε το κουμπί της εγκατάστασης, που θα σας πλοηγήσει μέσα από έναν μάγο εγκατάστασης.

Συνήθως οι μάγοι εγκατάστασης, σας οδηγούν μέσα από μια απλή διαδικασία, όπως αυτή του Ubuntu Linux:

1. Προετοιμασία. Σιγουρευτείτε πως το μηχάνημά σας τηρεί τις προδιαγραφές για την εγκατάσταση (μνήμη, χώρος δίσκου, επεξεργαστής, κάρτα γραφικών). Θα ερωτηθείτε επίσης αν θέλετε να εγκαταστήσετε λογισμικό τρίτων, όπως αναπαραγωγές mp3, κωδικοποιητές video και παρεμφερή.

2. Ασύρματη εγκατάσταση (αν είναι απαραίτητη). Αν χρησιμοποιείτε ένα laptop, η ένα μηχάνημα με ασύρματη σύνδεση, θα πρέπει να συνδεθείτε στο δίκτυο για να κατεβάσετε ενημερώσεις η λογισμικό.

3. Δέσμευση χώρου στον δίσκο (partitioning). Αυτό το βήμα θα σας ρωτήσει το πώς θέλετε το λειτουργικό σύστημα να εγκατασταθεί. Θέλετε το Linux να λειτουργεί παράλληλα με ένα άλλο Λ/Σ (λέγεται dual booting), η να χρησιμοποιηθεί όλος ο δίσκος; Θέλετε να αναβαθμίσετε μια ήδη εγκατεστημένη διανομή, η να εγκαταστήσετε πάνω από μια υπάρχουσα βερσιόν του Linux;

4. Επιλογή τοποθεσίας, πληκτρολογίου, γλώσσας, το login και το password που θα θέσετε.
Όλα τα παραπάνω συμπληρώνουν την εγκατάσταση. Θα ζητηθεί αργότερα να κάνετε επανεκκίνηση, και είστε έτοιμος.

Εγκατάσταση λογισμικού στο Linux

Το Λ/Σ είδαμε πως είναι εύκολο να εγκατασταθεί, έτσι ανάλογα είναι και για τις εφαρμογές. Οι περισσότερες μοντέρνες διανομές περιλαμβάνουν αυτό που αποκαλείται ένα «App Store». Πρόκειται για μια κεντρική θέση «αποθήκη», όπου μπορεί να γίνει έρευνα για λογισμικό και να εγκατασταθεί. Το Ubuntu Linux έχει το Κέντρο Λογισμικού Ubuntu, το Deepin το Κέντρο Λογισμικού Deepin, και ούτω καθεξής. Μερικές διανομές επαφίενται στο Synaptic, ενώ άλλες σε λογισμικό GNOME.

Ανεξάρτητα από το όνομα, καθένα από αυτά τα εργαλεία κάνει το ίδιο πράγμα, δηλαδή ψάχνει ένα κεντρικό αποθετήριο, για να εγκαταστήσει λογισμικό για Linux. Κάθε τέτοιος εγκαταστάστης απαιτεί την παρουσία ενός GUI. Για εξυπηρετητές χωρίς GUI, θα πρέπει να πάτε στην γραμμή εντολών για να προχωρήσετε σε εγκατάσταση λογισμικού.

Ας δούμε δύο διαφορετικά εργαλεία για να δώσουμε παράδειγμα στο πως οι εγκαταστάσεις από τη γραμμή εντολών είναι απλές. Τα παραδείγματα θα είναι από διανομές βασισμένες στο Debian και στο Fedora. Οι Debian βασισμένες χρησιμοποιούν το εργαλείο apt-get για να εγκαταστήσουν λογισμικό, ενώ οι Fedora based θέλουν την χρήση του εργαλείου yum. Και τα δύο εργαλεία λειτουργούν παρεμφερώς. Θα χρησιμοποιήσουμε τις εντολές, για να κατεβάσουμε το wget εργαλείο, χρήσιμο για λήψη λογισμικού μέσω της γραμμής εντολών.

Χρησιμοποιώντας το apt-get λέμε:

sudo apt-get install wget

H εντολή sudo, προστίθεται επειδή χρειαζόμαστε δικαιώματα υπερχρήστη για να εγκαταστήσουμε λογισμικό. Ανάλογα, για να εγκαταστήσουμε σε μια διανομή Fedora, θα πρέπει να πούμε πρώτα την εντολή su (για να πάρουμε τα δικαιώματα υπερ χρήστη δίνοντας το root password), και μετά δίνουμε την εντολή:

yum install wget

Είναι αυτά αρκετά, για να εγκαταστήσουμε λογισμικό σε ένα Linux μηχάνημα. Ακόμα έχετε αμφιβολία; Αν πούμε πως μπορείτε να εγκαταστήσετε ένα LAMP server που αναφέραμε προηγουμένως με μια απλή εντολή:

sudo tasksel

Μπορεί κανείς να εγκαταστήσει έναν ολοκληρωμένο LAMP (Linux Apache MySQL, PHP), εξυπηρετητή, ή έναν εξυπηρετητή σε μια διανομή γραφείου. Είναι εύκολο πραγματικά.

Περισσότερες πηγές πληροφόρησης

Αν λοιπόν ψάχνετε για την περισσότερο σίγουρη, υπεύθυνη, σταθερή πλατφόρμα για το γραφείο και τον server, μην κοιτάξετε μακρύτερα από μια διανομή του Linux. Έτσι, θα είσαστε σίγουροι πως έχετε ένα μηχάνημα γραφείου ελεύθερο από προβλήματα, αλλά και ο εξυπηρετητής θα προσφέρει τις υπηρεσίες του με την μικρότερη χρειαζούμενη υποστήριξη. Για περισσότερη πληροφόρηση οι παρακάτω πηγές είναι διαθέσιμες να σας βοηθήσουν:

Γενικά για οτιδήποτε χρειάζεστε σχετικά να μάθετε για το Linux, νέα, πώς να κάνετε κάτι, φόρα, και άλλα:

Linux.com
Οτιδήποτε για τον πυρήνα Linux, με πολλά μαθήματα για αρχάριο, μέσο χρήστη, και προχωρημένους:

Linux.org

Μαθήματα Linux:

Howtoforge

https://www.howtoforge.com/

Τεκμηρίωση (μερικά έγγραφα μπορεί να είναι παλιότερα) :

Linux Documentation Project

http://www.tldp.org/

Για πολλά tutorials:

Linux Knowledge Base and Tutorial

http://www.linux-tutorial.info/

Πηγή

 

  • Σχόλια

2 Comments:

  1. Εικόνα Μιχάλης
    Μιχάλης (χωρίς επαλήθευση)Δεκ 30, 2016 20:23 ΜΜ

    θα ρωτήσω κάτι άσχετο (ίσως και βλακεία), ο τράγος τι σχέση έχει με το Linux;

  2. Εικόνα Soulrain
    SoulrainΔεκ 30, 2016 21:24 ΜΜ

    Δεν είναι τράγος Μιχάλη. Είναι gnu και είναι το λογότυπο του GNU.

Scroll to Top