BETA

Καπιταλισμός, ο εχθρός του κλίματος· This Changes Everything

Εικόνα Maria

Καπιταλισμός, το εμπόδιο που ορθώνει το ανάστημά του ενάντια στην προσπάθεια του ανθρώπου να αποφύγει την κλιματική καταστροφή. Η περιβαλλοντική κρίση προσθέτει τον υπαρξιακό επείγοντα χαρακτήρα της σε όλα τα προβλήματα. Κατά συνέπεια,

προσφέρει ένα συνολικό λόγο στον οποίο τα πάντα, από την πάλη για καλές θέσεις απασχόλησης μέχρι την δικαιοσύνη για τους πρόσφυγες / μετανάστες, περνώντας από τις επανορθώσεις για τις ιστορικές αδικίες όπως η δουλεία και η αποικιοκρατία, μπορούν να ενσωματωθούν στο μεγάλο σχέδιο οικοδόμησης μιας μη τοξικής οικονομίας, που θα αντέχει στα χτυπήματα, πριν είναι πολύ αργά.

Όλα αυτά τα είδαμε αναλυτικά στο βιβλίο της Νaomi Klein «Αυτό Τα Αλλάζει Όλα: Καπιταλισμός εναντίον Κλίματος» («This Changes Everything: Capitalism vs. the Climate»). Η συγγραφέας καταγγέλλει την καπιταλιστική αναπτυξιακή λογική, την απληστία των πολυεθνικών του πετρελαίου, του άνθρακα και του φυσικού αερίου, καθώς και την υποταγή των κυβερνήσεων στα συμφέροντά τους. Τονίζει βέβαια ότι

Υπάρχει ακόμα χρόνος να αποφύγουμε την καταστροφική υπερθέρμανση, όχι όμως στο πλαίσιο των κανόνων του καπιταλισμού έτσι όπως έχουν πλέον συγκροτηθεί. Πράγμα βέβαια που αποτελεί το καλύτερο επιχείρημα που υπήρξε ποτέ για να αλλάξουμε αυτούς τους κανόνες.

Η Κλάιν επισημαίνει ότι δεν μπορούμε να αποτρέψουμε την οικολογική καταστροφή την οποία αντιμετωπίζουμε χωρίς να ελευθερωθούμε από τα γκέμια αυτής της παρωχημένης ιδεολογίας που ακούει στο όνομα νεοφιλελευθερισμός και προωθεί ένα σύστημα υψηλής κατανάλωσης και αδηφαγίας καυσίμων.

Μας θυμίζει ότι ο νεοφιλελευθερισμός ήταν κάποτε μια αισιόδοξη αντεπανάσταση. Σε μια επικών διαστάσεων συγκυρία, η πολιτική των κυβερνήσεων Ρέιγκαν και Θάτσερ, η επικράτηση των απορυθμιστικών μέτρων του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου και η λατρεία της ιδιωτικοποίησης και της παγκοσμιοποίησης των πάντων, συνέπεσαν με το αυξανόμενο δημόσιο κύρος της επιστήμης του κλίματος.

Το να αλλάξουν οι οικονομικές νόρμες και οι ηθικές αντιλήψεις είναι κάτι ακόμα πιο δύσκολο από την τεχνολογική μάχη για την προσαρμογή στις αδυσώπητες κλιματικές αλλαγές που έρχονται. Όπως επισημαίνει χαρακτηριστικά: 

Είναι πιο εύκολο να δεχτούν να αλλάξουν το κλίμα της γης με χαοτικό και καταστροφικό τρόπο, παρά να δεχτούν την προοπτική αλλαγής της θεμελιώδους λογικής του καπιταλισμού, που βασίζεται στην ανάπτυξη και στο κυνήγι του κέρδους.

Για την Ναόμι Κλάιν, το πείσμα των σκεπτικιστών του κλίματος δεν πέφτει από τον ουρανό· οφείλεται στο ότι κατανοούν το γεγονός ότι ο σοβαρός αγώνας ενάντια στην υπερθέρμανση απαιτεί μια ριζική αλλαγή πολιτικής, με περισσότερη ρύθμιση, περισσότερα κοινά αγαθά. Με αξίες διαφορετικές από εκείνες του ανταγωνισμού, της συσσώρευσης και της φιλοσοφίας «ο καθείς για τον εαυτό του».

 

This Changes Everything - Αυτό Τα Αλλάζει Όλα [Το Ντοκιμαντέρ - 2015]

Ένα χρόνο μετά, το 2015, προβλήθηκε και το ντοκιμαντέρ «This Changes Everything» του Άβι Λιούις (Avi Lewis), εμπνευσμένο από το διεθνές μη - μυθοπλαστικό μπεστ σέλερ της Ναόμι Κλάιν «This Changes Everything: Capitalism vs. the Climate» (Αυτό τα Αλλάζει Όλα: Καπιταλισμός εναντίον Κλίματος). Η ταινία του Avi Lewis, που έκανε την επίσημη πρεμιέρα της τον Σεπτέμβριο του 2015, στο διεθνές φεστιβάλ του Τορόντο. παρουσιάζει επτά δυνατά πορτρέτα τοπικών κοινωνιών που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή του αγώνα για να προστατέψουν την περιοχή τους. Ανάμεσά τους και το κίνημα κατά της εξόρυξης χρυσού στην Βορειο-Ανατολική Χαλκιδική.

Μια παρένθεση εδώ για να θυμίσουμε πως πρόκειται για την εμπρηστική επίθεση, τον Φεβρουάριο του 2013, στο εργοτάξιο της Ελληνικός Χρυσός, στις Σκουριές Χαλκιδικής. Μια υπόθεση που συνεχίζεται μέχρι και σήμερα. Μήνες μετά, κάτοικοι της περιοχής, πραγματοποιούσαν ολονύχτιες διαμαρτυρίες ενάντια στην εξόρυξη χρυσού στην Χαλκιδική και πανό με συνθήματα όπως αυτά:

ΔιεκΔΙΚΗση για το νερό, τον τόπο και τη ζωή μας

και

Θεσσαλονίκη ξύπνα, στην σκόνη θα πνιγείς από τα ορυχεία Κιλκίς, Χαλκιδικής.

Από το πρότζεκτ «Europoly», της εφημερίδας του Βερολίνου Tagesspiegel:

Από την αρχή της κρίσης της Ευρωζώνης οι χώρες που μπήκαν στα προγράμματα διάσωσης αναγκάστηκαν να ξεκινήσουν εκτενή προγράμματα αποκρατικοποίησης ως αντιστάθμισμα στα δάνεια που λαμβάνουν από την Τρόικα. Ιδιαίτερα στην Πορτογαλία και την Ελλάδα οι ολιγάρχες, οι μεγάλες εταιρείες και οι επενδυτές αγοράζουν φτηνά προσδοκώντας σε τεράστια κέρδη.

Από το antigoldgr:

Στην περίπτωση της Ελλάδας η παραχώρηση του δημόσιου πλούτου στους ολιγάρχες, στις μεγάλες εταιρείες και στους επενδυτές, είχε ήδη αρχίσει αρκετά πριν την έναρξη της κρίσης. Μια τέτοια ιστορία είναι και αυτή της καναδικής Eldorado Gold στην Χαλκιδική η οποία, μέσω της «Ελληνικός Χρυσός», δραστηριοποιείται στην εξόρυξη χρυσού στις Σκουριές, στο Στρατώνι και στην Ολυμπιάδα.

Το 95% της Hellas Gold ανήκει πλέον στην Eldorado ενώ το 5% κατέχει η γνωστή ελληνική κατασκευαστική εταιρεία ΑΚΤΩΡ, μέλος του ομίλου ΕΛΛΑΚΤΩΡ, από τους μεγαλύτερους ομίλους της χώρας με ηγετική θέση στις κατασκευές, στην διαχείριση αποβλήτων, στα οδικά έργα αλλά και στα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης (εφημερίδες Έθνος και Ημερησία, Mega Channel κλπ).

Η Ελληνικός Χρυσός ιδρύθηκε τον Δεκέμβριο του 2003 με μετοχικό κεφάλαιο μόλις 60.000 ευρώ. Τρεις ημέρες αργότερα το ελληνικό Δημόσιο συμμετέχει σε δύο διαδοχικές συναλλαγές, πρώτα ως αγοραστής και μετά ως πωλητής: Επαναγοράζει από τον προηγούμενο επενδυτή, την χρεοκοπημένη TVX Ελλάς, τα ορυχεία της Κασσάνδρας και σχεδόν ταυτόχρονα πουλάει στην Ελληνικός Χρυσός τα τρία ορυχεία (μαζί με τα σχετικά μεταλλευτικά δικαιώματα, εκτάσεις γης και υποδομές) στην τιμή των 11 εκατομμυρίων ευρώ χωρίς διαγωνισμό.

Σε εκείνη την χρονική στιγμή, η Ελληνικός Χρυσός ελέγχεται σε ποσοστό 99% από τον Δημήτρη Κούτρα, γενικό διευθυντή της ΑΚΤΩΡ, κατασκευαστικής εταιρείας που ελέγχεται από την οικογένεια Μπόμπολα. Μετά από μια σειρά συναλλαγών, ο έλεγχος της εταιρείας πέρασε στην Eldorado Gold ενώ τα ελληνικά συμφέροντα (ΑΚΤΩΡ και Κούτρας) σημείωσαν υπεραξίες εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ για μια επένδυση που αρχικά κόστισε 11 εκατομμύρια.

Σύμφωνα με επίσημη έρευνα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής η πώληση των ορυχείων έγινε «χωρίς να διοργανωθεί ανοιχτός, διαφανής και άνευ όρων διαγωνισμός και σε μία τιμή που φαίνεται πως είναι κάτω από την τιμή της αγοράς». Τελικά το 2011, η Κομισιόν καταδίκασε την Ελληνικός Χρυσός σε πρόστιμο περίπου 15 εκατομμυρίων ευρώ λόγω παράνομης κρατικής βοήθειας αλλά η ελληνική κυβέρνηση δεν έκανε τίποτα για να πληρωθεί το πρόστιμο με αποτέλεσμα να καταδικαστεί το 2013 από το Δικαστήριο της Χάγης.

Το πρόβλημα για τον επενδυτή ήταν πως η αρχική πώληση δεν περιελάμβανε την περιβαλλοντική άδεια που θα επέτρεπε τις μεταλλευτικές δραστηριότητες. Το έργο, παρά τις αντιδράσεις από κατοίκους, περιβαλλοντολογικές οργανώσεις αλλά και από τους υπουργούς οι οποίοι αρνήθηκαν να υπογράψουν για την εκχώρηση άδειας, τελικά πήρε την πολυπόθητη άδεια το 2011 από τον Γιώργο Παπακωνσταντίνου, μέσα σε λίγες βδομάδες αφότου ο ίδιος ανέλαβε το υπουργείο Περιβάλλοντος.

Στις Σκουριές το ορυχείο χρυσού και χαλκού βρίσκεται στην μέση ενός παρθένου δάσους. Η τοπική κοινωνία, εκτός από όσους εργάζονται ή ελπίζουν ότι θα βρουν δουλειά στα ορυχεία, στην πλειοψηφία της αντιτίθεται στις εργασίες της εξόρυξης εξαιτίας των πιθανών περιβαλλοντικών επιπτώσεων τόσο στο δάσος και στους υδάτινους πόρους, όσο και στην υγεία των ανθρώπων που ζουν στην ευρύτερη περιοχή αλλά και στην τοπική οικονομία.

Στις αρχές Ιουνίου 2013, η Ναόμι Κλάιν είχε περάσει λίγες μέρες στην Χαλκιδική, όταν βρισκόταν στο στάδιο της έρευνας για το βιβλίο και την ταινία. Στην υπόθεση των Σκουριών Χαλικιδικής, η Ναόμι Κλάιν είδε ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα εφαρμογής του «Δόγματος του Σοκ» και εντυπωσιάστηκε από τη σθεναρή αντίσταση των απλών κατοίκων. Μάλιστα, τότε είχε δηλώσει:

Το μεταλλείο χρυσού των Σκουριών είναι μια άμεση απειλή για την ασφάλεια, την επιβίωση και για οικονομία και γι’ αυτό οι άνθρωποι αντιδρούν εξαιρετικά έντονα.

Μεταφέρουμε τρεις κριτικές για την ταινία «This Changes Everything» που νομίζω τα λένε όλα:

A film that brings our peril into focus and what we might learn from despair.

Alice Walker, author and activist

δηλαδή:

Μια ταινία που επικεντρώνεται στην ευθύνη μας για το ρίσκο που παίρνουμε και στο τι μπορούμε να μάθουμε από την απελπισία.

Alice Walker, συγγραφέας και ακτιβίστρια

Το Variety Magazine έγραψε:

Purposely unsettling… Ultimately encouraging”

Variety Magazine

ελληνιστί:

Επί τούτου συνταρακτικό... Αισιόδοξο όμως και ενθαρρυντικό

Περιοδικό Variety

Και ο πρώην Διευθυντής του Greenpeace International:

If you care about justice you must see this.

Kumi Naidoo, Former Director at Greenpeace International.

που σημαίνει:

Ένα φιλμ που θα πρέπει να δείτε, αν σας νοιάζει η δικαιοσύνη.

Kumi Naidoo, πρώην Διευθυντής του Greenpeace International

 

Τι κι αν η αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης είναι η καλύτερη ευκαιρία που έχουμε για να οικοδομήσουμε έναν καλύτερο κόσμο;

Χρειάστηκαν πάνω από τέσσερα χρόνια, 211 ημέρες γυρισμάτων σε εννέα χώρες και πέντε ηπείρους. Ο λόγος για το «This Changes Everything», σε σκηνοθεσία Avi Lewis. Μια πραγματικά επική προσπάθεια προκειμένου να σκεφτούμε εκ νέου, και να δούμε χωρίς παρωπίδες, την τεράστια πρόκληση της κλιματικής αλλαγής.

Όλη η ταινία είναι εμπευσμένη από το βιβλίο της Κλάιν και βασίζεται στην επίμαχη και συναρπαστική ιδέα της: ότι μπορούμε να εκμεταλλευτούμε την υπαρξιακή κρίση της κλιματικής αλλαγής για να μετατρέψουμε το οικονομικό μας σύστημα σε κάτι ριζικά καλύτερο.

Θα αλλάξει τα πάντα αυτή η ταινία; Με τίποτα. Θα μπορούσε όμως, αν ανταποκριθούμε στο κάλεσμά της για δράση.

>>> Δείτε, με ελληνικούς υπότιτλους, το trailer του ντοκιμαντέρ «This Changes Everything»:

Αν δεν εμφανιστούν αυτόματα οι ελληνικοί υπότιτλοι, επιλέγετε την γλώσσα «Ελληνικά» (είναι διαθέσιμο σε 42 γλώσσες) από το κουμπάκι Ρυθμίσεις > Υπότιτλοι > Αγγλικά > Ελληνικά

 

>>> ΔΕΙΤΕ ΟΛΟΚΛΗΡΟ ΤΟ This Changes Everything εδώ και για ελληνικούς υπότιτλους κατεβάστε από εδώ.
[διάρκεια 90']

  • Σχόλια

3 Comments:

  1. Εικόνα εδώ

    This Changes Everything εδώ και για ελληνικούς υπότιτλους κατεβάστε από εδώ.

  2. Εικόνα Maria
    MariaΣεπ 19, 2016 01:16 ΠΜ

    Στο 2ο το «εδώ», δεν έχεις κάποιον υπερσύνδεσμο (για τους υπότιτλους, δεν έχεις βάλει κάποιο λινκ).

  3. Εικόνα akounadis
    akounadisΟκτ 02, 2016 17:21 ΜΜ

    Σήμερα, που όλα όσα ανέχεται ο "σύγχρονος άνθρωπος" απ΄ το σύγχρονο καπιταλιστή γίνονται "μάλλον" για το συμφέρον του. Η φυγή από τη μίζερη πραγματικότητα μοιάζει με εισπνοή από το στόμα κοιτάζοντας ψηλά το θολό από διοξείδιο του άνθρακα ουρανό.

    Πρέπει να αναρωτηθούμε
    Είναι δυνατό να διατηρηθεί μια αγωνιστική στάση απέναντι σε ένα κόσμο που δεν προτάσσει αντίπαλο;

    Άτιμοι, καπιταλιστές
    και εν γένει στο σύστημά σας, Δημιουργοί "ναρκοληπτικών" ανθρώπων

    Απάνθρωποι καπιταλιστές

Scroll to Top