BETA

Linux Διανομές για παλιούς υπολογιστές: Μύθοι και αλήθειες

Εικόνα constantinos

Τα τελευταία χρόνια της δεκαετίας του 80 και οι αρχές της δεκαετίας του 90, ήταν μια εποχή που άρχισαν να κάνουν την εμφάνισή τους σε καθημερινή βάση, οι ηλεκτρονικοί υπολογιστές τόσο σε ιδιωτικές εταιρείες, όσο και στο δημόσιο. Ίσως να έχετε μνήμες από εκείνη την εποχή που συνήθως υπήρχε ένα ξεχωριστό δωμάτιο για τα computer, με την ανάλογη ταμπέλα που έγραφε από κάτω: «Απαγορεύεται η είσοδος σε μη ειδικευμένο προσωπικό». Μάλιστα, εκείνες τις εποχές οι εργοδότες έδιναν και ένα ειδικό επίδομα στους χειριστές ηλεκτρονικών υπολογιστών, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις και επιπλέον άδεια ή μισή με μια ώρα μικρότερο ωράριο. Φυσικά για σύνδεση στο διαδίκτυο δεν το συζητάγαμε εκείνες τις εποχές, μετρημένα ήταν τα μηχανήματά που είχαν πρόσβαση στο τότε διαδίκτυο με τα θορυβώδη μόντεμ της εποχής.
Η δεύτερη και πιο μεγάλη έκρηξη, συνέβη στις αρχές με μέσα της δεκαετίας του 2000. Εκεί πλέον, οι προσωπικοί υπολογιστές υπήρχαν σε κάθε γραφείο και η τάση ήταν «ένας υπολογιστής ανά υπάλληλο» σε ιδιωτικό και δημόσιο τομέα. Εδώ είχαμε πλέον και σύνδεση στο διαδίκτυο αφού οι DSL ήταν γεγονός και οι υπολογιστές πιο σύγχρονοι και ισχυρότεροι. Ήταν οι εποχές της μονοκρατορίας των Windows XP και του MSoffice και της «δειλής» ανάδυσης του Linux στα οικιακά desktops.

Θυμάμαι, στα μέσα του 2000, στον χώρο που εργαζόμουν τότε, τις υποδομές που δημιουργούνταν, με εσωτερικό δίκτυο, server, κοινόχρηστο εκτυπωτή (για μεγάλα σχέδια), με εκπαιδευτικά σεμινάρια για εκμάθηση βασικής χρήσης υπολογιστή με τον απώτερο στόχο ο κάθε εργαζόμενος γραφείου να έχει τον δικό του υπολογιστή με όλα τα περιφερειακά (εκτυπωτή, ηχεία, κάμερα κλπ), την ανά τμήματα διαβαθμισμένη πρόσβαση σε αρχεία του server και ποιοι θα είχαν απομακρυσμένη πρόσβαση. Αυτό βέβαια δεν ήταν εφικτό να γίνει μονομιάς καθώς το κόστος ήταν μεγάλο και, έτσι, η επάνδρωση όλων των γραφείων με υπολογιστές θα έπαιρνε κάποιο βάθος χρόνου.
Ωστόσο, στις αποθήκες υπήρχαν ορισμένοι παλιοί υπολογιστές που είχαν αντικατασταθεί με τους νεότερους. Αυτοί στο σύνολό τους είχαν Windows 3.1, Windows 95 και 98. Τους ανεβάσαμε ώστε να δούμε σε τι κατάσταση ήταν. Άλλωστε, το ζητούμενο στην παρούσα φάση, ήταν να μπορεί να δουλεύει ένας κειμενογράφος έστω και απλός, και να μπορεί να γίνεται προβολή εικόνων. Αν και όλο το hardware ήταν σε καλή κατάσταση, εν' τούτοις υπήρχαν προβλήματα στα εγκατεστημένα λειτουργικά συστήματα. Άλλα κολλούσαν από το boot, άλλα σερνόντουσαν, σε άλλα ήταν εμφανές πως υπήρχε πρόβλημα με ιούς και τέλος πάντων ελάχιστα ήταν σε καλή κατάσταση άμεσης χρήσης.
Αποφάσισα σε αυτά που είχαν Windows 3.1 και 95 να τους βάλω μια Linux διανομή. Δεν θυμάμαι πλέον τι είχα επιλέξει, μα νομίζω πως ήταν το Puppy Linux και μάλλον μια διαμορφωμένη έκδοσή του (αν και ένας συνάδελφος από τότε, επιμένει πως ήταν κάποια άλλη που την είχαμε εγκαταστήσει από floppy). Αυτά που είχαν τα Windows 98, τα έκανα format βάζοντάς τους ξανά το ίδιο λειτουργικό, αφού τα θεωρούσα (και εξακολουθώ να τα θεωρώ) ένα από τα καλύτερα λειτουργικά συστήματα της Microsoft.

Εργασιακά, σε θέμα παραγωγικότητας, έστω ένα μέρος αυτής λύθηκε και υπήρξε μια προσαρμογή στα νέα ψηφιακά μοντέλα οργάνωσης, παραγωγής και διοίκησης. Σε γενική χρήση όμως, είναι προφανές πως υστερούσαν από τους πιο σύγχρονους. Αλλιώς ήταν το διαδίκτυο το 95 και το 98, αλλιώς το 2002 και 2003, αλλιώς σήμερα και διαφορετικό σε πέντε χρόνια. Ως και οι εφαρμογές ακόμα είχαν σημαντικές διαφορές. Αυτό σήμαινε πως η πρόσβασή τους σε mail ή σε κάποιες σελίδες αεροφωτογραφιών που χρειαζόντουσαν επαγγελματικά, ήταν πολύ αργή ως ιδιαιτέρως εκνευριστική ενίοτε. Βλέποντας στην πορεία πως το Puppy τρέχει πιο καλά και μας έδινε περισσότερα από τα Windows 98, το εγκαταστήσαμε παντού.
Βελτίωσε αυτό τα πράγματα; Εν' μέρει ναι. Είχαμε καλύτερο και πιο συμβατό κειμενογράφο, οργανωτή φωτογραφιών, ταχύτερο άνοιγμά τους, καλύτερη συνεργασία και επαφή με το εσωτερικό δίκτυο, ταχύτερη απόκριση από το standby, μα τελικά στο διαδίκτυο οι διαφορές ήταν μικρές. Εμφανείς σε κάποιες περιπτώσεις, μα τελικά παρέμενε αργό και σπαστικό.

Τι έφταιγε λοιπόν;

Είναι προφανές: Η εποχή και η εξέλιξη της τεχνολογίας. Η εμπορευματοποίηση του διαδικτύου, οδηγούσε τα πράγματα σε μια συγκεκριμένη - και μάλλον ανεξέλεγκτη σε κάποιους τομείς - πορεία. Το ίδιο φυσικά γινόταν από κατασκευαστές και Microsoft, προκειμένου οι άνθρωποι να καταναλώσουν νέο πιο ισχυρό hardware, νέες άδειες χρήσης λογισμικού και φυσικά καλύτερη συμβατότητα με τα περιφερειακά και gadgets.
To PuppyLinux μια χαρά έκανε την δουλειά του (το ίδιο και τα 98 για να είμαστε ειλικρινείς), τα μηχανήματα δουλεύανε και έκαναν αυτό για το οποίο κατασκευαστήκανε, όμως η ισχύς τους ήταν αδύνατο να ανταπεξέλθει στις ανάγκες της νέας εποχής. Για χρήση εκτός διαδικτύου μια χαρά, μα πλέον μπαίναμε ολοταχώς στην εποχή του web για καθημερινή χρήση επαγγελματικά και προσωπικά.
Κάτι άλλο που επίσης έγινε αντιληπτό, ήταν πως αυτά τα παλιά μηχανήματα, είχαν και ισχυρή κατανάλωση ενέργειας.
Αυτό που κάναμε δηλαδή, ήταν να επαναφέρουμε σε ενεργή δράση συνταξιούχους. Προφανώς το να περιμένουμε, αυτοί οι ηλικιωμένοι, να έχουν την ίδια απόδοση και παραγωγικότητα με τους 20άρηδες συναδέλφους τους, θα ήταν όχι μόνο παράλογη, μα και πρακτικά αδύνατη.
 

«Ανάσταση» παλιών υπολογιστών: Αλήθειες και Μύθοι:

Τα πιο πάνω, τα ανάφερα, επειδή ακόμα και σήμερα, λιγότερο από 4 κλικ μακρυά από την δεύτερη δεκαετία του 21ου αιώνα, διαβάζω άρθρα που μιλάνε για: «Ανάσταση παλιών υπολογιστών με ΤΑ Linux» και μέσα αναφέρουν ένα σωρό αρλούμπες για σύγχρονες διανομές (με προσφάτους kernels), αλλά με κάποιο ελαφρύ γραφικό περιβάλλον [συνήθως το LXDE ή με το OpenBox (windows manager)].
Και χωρίς να χρονοτριβούμε, ας εξηγήσουμε μερικά πράγματα, κάνοντας όμως, αρχής εξαρχής σαφές πως:

ΤΑ (sic) Linux, δεν είναι μεσσίες, δεν ανασταίνουν και βασικά δεν δημιουργηθήκανε γι' αυτό αν και μπορούν να το κάνουν υπό κάποιες προϋποθέσεις και συμβιβασμούς.

Όλα τα σύγχρονα και διαδεδομένα λειτουργικά συστήματα, για να λειτουργήσουν μέσα από του κουτί του υπολογιστή μας, κάνουν αυτά τα πράγματα:

1. «Συνομιλούν» με το hardware, ώστε να ξέρουν τι μέρη έχει και τι δουλειά κάνει το καθένα τους. Αυτό το αναλαμβάνει το γνωστό μας BIOS. Σκεφτείτε το σαν τον έλεγχο που κάνει ένας οδηγός στα μηχανικά μέρη του αυτοκινήτου του και αν αυτά ανταποκρίνονται στις εντολές που τους δίνει με τα κουμπιά και τα πετάλια.

2. Κατόπιν, αναλαμβάνει ο πυρήνας (kernel) που στην ουσία αυτός είναι και το λειτουργικό σύστημα.

3. Τέλος, φορτώνει και το γραφικό περιβάλλον μαζί με τις ρυθμίσεις που είναι αποθηκευμένες σε αρχεία.
Όλα αυτά είναι μια διαδικασία ρουτίνας που διεξάγεται κάθε φορά που ανοίγουμε τον υπολογιστή μας, Όλες αυτές οι «συνομιλίες» των μερών γίνονται στο δυαδικό σύστημα (0 1), την «γλώσσα» των μηχανών. Το κάθε κλικ που κάνουμε στο λειτουργικό μας σύστημα και στις εφαρμογές, ανταποκρίνεται σε μια εντολή που τρέχει στο παρασκήνιο.

Εντελώς χοντρικά και απλοϊκά, αυτή είναι η βασική τους λειτουργία, ανεξάρτητα το ποιο τρέχουμε. Οι (τεχνικές) διαφορές τους από εκεί και πέρα είναι σε άλλα σημεία που κυρίως, έχουν να κάνουν με τον kernel και την δομή του κάθε λειτουργικού συστήματος.
Η διαφορά είναι πως το Linux είναι ένα σύστημα τόσο εύπλαστο, όσο και η πλαστελίνη και κατά συνέπεια, μπορείς να το κάνεις και διαμορφώσεις όπως ακριβώς θέλεις. Εδώ που τα λέμε, με το Linux from scratch, μπορείς να το διαμορφώσεις έτσι ώστε να είναι ένα μοναδικό «κουστούμι» ειδικά δημιουργημένο για κάποιον συγκεκριμένο υπολογιστή. «Κομμένο και ραμμένο» στα μέτρα του (hardware) δηλαδή. Βέβαια, αυτά είναι δύσκολα και σχεδόν αδύνατο να γίνουν από ανθρώπους χωρίς συγκεκριμένες γνώσεις. Και εδώ είναι ένα σημείο που έρχεται ο μαγικός κόσμος του Linux: Ειδικευμένες διανομές για τα πάντα. Από διασκέδαση μέχρι επαγγελματικές, επιστημονικές και απολύτως ειδικευμένες. Βασικά, αυτό με τις διανομές και του τι μπορείς να δημιουργήσεις, μόνο η φαντασία μπορεί να το περιορίσει. Ανάμεσα σε αυτά λοιπόν, υπάρχουν και αρκετές διανομές που έχουν σαν στόχο την αξιοποίηση παλιότερου υπολογιστή ή «χαμηλότερου hardware», όπως συν τα άλλα αναφέρουν.
Εδώ όμως, είναι αναγκαίες ορισμένες διευκρινήσεις:

Τι εννοούμε λέγοντας «παλιό υπολογιστή», τι «αρχαίο» και τι «χαμηλότερου hardware»;

Ας τα πάρουμε αντίστροφα:

1. Χαμηλού hardware: Εδώ μιλάμε για hardware χαμηλών δυνατοτήτων. Αυτό μπορεί να είναι και ένα καινούργιο μηχάνημα. Για παράδειγμα, γνωστή αλυσίδα διαθέτει κάποια μικρά laptops με μνήμη 4RAM και μικρό επεξεργαστή, με προεγκατεστημένα τα Windows 10 που όπως είναι φυσικό είναι αρκετά βαριά για το συγκεκριμένο μηχάνημα. Αυτά τα μηχανήματα είναι συνήθως στοκ 4 - 5 χρόνων που τα «αναβαθμίζουν» με πιο πρόσφατη έκδοση των Windows ώστε να πουληθούν πιο εύκολα και σε κανονική τιμή αντί σαν είδος στοκ.
Εδώ θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί καλύτερα μια Linux διανομή, αφού θα ήταν πιο αποδοτική σαν λειτουργικό σύστημα, πιο ελαφριά, πιο γρήγορη και σίγουρα πιο ασφαλής. Όσον αφορά το διαδίκτυο, τα πράγματα θα είχαν μικρές διαφορές. Ναι μεν υπάρχει η ψευδαίσθηση πως ο Chrome που είναι ο πιο διαδεδομένος browser στα Windows είναι πιο γρήγορος, μα σαν αποτέλεσμα γονατίζει όλο το υπόλοιπο λειτουργικό σύστημα καταναλώνοντας την ram. Από την άλλη, οι πιθανότητες ένας χρήστης Linux, να βάλει κάποιο adblock addon είναι αρκετά περισσότερες από έναν χρήστη Windows. Ακόμα, η έλλειψη ανάγκης για antivirus και το ενσωματωμένο στον kernel firewall, μπορούν να δώσουν καλύτερους χρόνους στην απόκριση του browser, σε συνδυασμό με ορισμένες καλύτερες διεργασίες του συστήματος.

2. Παλιός υπολογιστής: Πότε ένας υπολογιστής μπορεί να χαρακτηριστεί σαν «παλιός» ή σαν «ανταλλάξιμος με νεότερο»;
Σύμφωνα με τους κατασκευαστές, αυτό θα ήταν καλό να γίνεται κάθε δυο (2) με max τρία (3) χρόνια. Κάτι τέτοιο προβλέπεται και στις συμφωνίες με την Microsoft ώστε πλέον στις συχνές αναβαθμίσεις του λειτουργικού της συστήματος, να προτείνει εμμέσως πλην σαφώς, αγορά νεότερου και ισχυροτέρου υπολογιστή.
Και αυτό μπορεί να είναι εντάξει για τον μέσο αμερικανό, γιαπωνέζο, άγγλο, γερμανό, σκανδιναβό και κάποιους άλλους με πιο υψηλό επίπεδο ποιότητας ζωής, μα στις περισσότερες χώρες του πλανήτη τα πράγματα είναι διαφορετικά, υπάρχοντας αρκετές κλίμακες στις διαφορές δυνατοτήτων, υποδομών, επιπέδου ζωής και οικονομικών δυνατοτήτων.
Όταν μιλάμε για «παλαιότητα» στους υπολογιστές αυτό συνήθως πηγαίνει σε βάθος δέκα (10) χρόνων, ενώ αρκετοί το ανεβάζουν στα δεκαπέντε (15), τον χρόνο δηλαδή που ορίζεται για την δημιουργία μιας νέας γενιάς του ανθρωπίνου είδους. Ενδέχεται σε κάποια μοντέλα, τα στοιχεία τους να οδεύουν προς το τέλος της ζωής τους (πχ dd2 ram).

3. Αρχαίος υπολογιστής: Σαν «αρχαίος» νοείται ένας υπολογιστής παλιότερος των δεκαπέντε (15) χρόνων και συνήθως με ανταλλακτικά για hardware που δεν κυκλοφορούν πλέον. Είναι προφανώς και σε χαμηλά επίπεδα hardware, όπως μνήμη (ram), επεξεργαστή, mobo κλπ. Η συνδεσιμότητα, οι δίσκοι και όλα όσα περιέχονται στο κουτί τους είναι πολύ παλιότερης τεχνολογίας και κατά συνέπεια πιο αργά αποκρίσιμα σε όλα τα σημεία. Τεχνικά θεωρούνται «retro».

Άρα; Τι γίνεται; Μπορούν να «αναστηθούν» ή να γίνουν λειτουργικοί;

Ας απαντήσουμε στο πρώτο και βασικό ερώτημα:

Για τι πράγμα χρειάζεται να δώσετε μια νέα πνοή σε αυτόν τον υπολογιστή;

Έμφαση δηλαδή, σε ποια σημεία θέλετε να δώσετε; Επιθυμείτε ένα πλήρες και παραγωγικό desktop; Ή ένα play-box με απλά παιχνίδια για παιδιά; Ίσως ένα Media Center; Ή μήπως κάτι πιο ειδικευμένο (πχ για συγγραφή κειμένων), αποθηκευτικό χώρο για multimedia ή άλλου είδους αρχείων με δυνατότητα προβολής / οργάνωσής τους; Για είσοδο στο διαδίκτυο από ένα άδειο από σημαντικά αρχεία μηχάνημα, χωρίς να φοβάστε για ασφάλεια κλπ; Σαν έναν υπολογιστή που θα τρέχει Tor; Σαν μηχάνημα για πειραματισμούς; Είτε για εκατοντάδες ακόμα λόγους που μπορεί να επιθυμεί ο καθένας.
Εδώ, όπως είναι ευνόητο, έχουμε να βαδίσουμε με συγκεκριμένες καταστάσεις που πρώτιστα έχουν να κάνουν με το hardware:

1. Η πρώτη περίπτωση (χαμηλού hardware), μπορεί να καλύψει όλα τα πιο πάνω, χωρίς μεγάλο πρόβλημα. Πιο συγκεκριμένα, ένας υπολογιστής με 4άρα ram μπορεί να δώσει ένα καθημερινής χρήσης λειτουργικό σύστημα. Εδώ θεωρητικά, θα μπορούσε να εγκατασταθεί μια οποιαδήποτε Linux διανομή. Πρακτικά, το Ubuntu Unity (αυτήν την στιγμή τουλάχιστον), δεν θα ήταν καλή επιλογή σαν γραφικό περιβάλλον. Ούτε και μια διανομή με KDE θα ήταν καλή λύση. Μια διανομή με Mate desktop θα ήταν μια καλή λύση (το Linux Mint είναι πολύ καλή επιλογή), όπως και μια οποιαδήποτε διανομή με LXDE ή XFCE desktop. Και το Manjaro φυσικά. Θα πειραματιζόμασταν όμως και με πιο νέες διανομές, με πιο σύγχρονα γραφικά περιβάλλοντα, όπως αυτές. Άλλωστε μια Linux διανομή, έστω και με πιο αργή ταχύτητα, μπορείτε να την δείτε «live» από ένα usb-stick ή δισκάκι dvd.
Aν η ram είναι μικρότερη και βρίσκεται, στα 2 με 3g, όσον αφορά ένα καθημερινό desktop με λιγότερες φυσικά απαιτήσεις, η διανομή Salix με Mate, φαντάζει σαν μια πολύ καλή λύση.
Σε αυτήν την κατηγορία (και για rams 2άρες μέχρι και 4άρες, μια λύση μπορεί να δώσει και το RemixOS που φέρνει το Android στους υπολογιστές. Βέβαια, έχει να κάνει με την συμβατότητα του hardware και συνεπώς δεν θα μπορεί να τρέξει σε οποιοδήποτε μηχάνημα.

2. Στην δεύτερη περίπτωση, «παλιού υπολογιστή», το βασικό μας κριτήριο για την επιλογή, είναι η ram. Αν πραγματικά σκοπεύετε να χρησιμοποιήσετε με κάποιον τρόπο αυτό το μηχάνημα σε βάθος χρόνου, μια αναβάθμιση στην ram του και ίσως ένας ssd δίσκος, δεν θα ήταν κακή επιλογή αν έχετε την οικονομική δυνατότητα.
Αν η ram του μηχανήματος είναι 4άρα, τότε οι λύσεις που μπορούν να δοκιμαστούν είναι πάνω-κάτω και οι αναφερόμενες στην πιο πάνω περίπτωση.
Το ίδιο και στην κατηγορία που η μνήμη είναι μεταξύ 2 με 4g (το Remix κατά 99% δεν θα δουλέψει σε αυτά τα μηχανήματα). Αν η μνήμη είναι μόνο 1g, τότε οι λύσεις που θα πρέπει να στραφείτε θα είναι πιο συμβιβαστικές και θα τις δούμε στην συνέχεια.

3. Όσον αφορά τους «αρχαίους υπολογιστές», είναι προφανές πως αν είχαμε απαιτήσεις να είναι απολύτως λειτουργικοί και σύγχρονοι (στο λειτουργικό τους σύστημα), θα ήμασταν απολύτως παράλογοι (ή εντελώς άσχετοι).
Εδώ μιλάμε για μηχανήματα που οι drivers του δεν υποστηρίζονται πλέον από τις σύγχρονες εκδόσεις του πυρήνα (kernel) και συνεπώς χρειάζονται διανομές που να υποστηρίζουν παλιούς drivers και με ειδικές διαμορφώσεις σε πολλά σημεία, προκειμένου να δώσουν ένα αποτέλεσμα σε επίπεδο μιας στοιχειώδους λειτουργικότητας.
Μιλάμε δηλαδή για απολύτως ειδικευμένες διανομές που όμως, μπορεί να φτάσουν και μέχρι του σημείου να υποστηρίξουν μηχανήματα ακόμα και με floppy-disck!
Ρεαλιστικά, αυτά τα «αρχαία» μηχανήματα, πιο πολύ τα «ζωντανεύουμε» για προσωπική ευχαρίστηση και για να τα δείχνουμε σε φίλους.

Πιο συγκεκριμένες προτάσεις διανομών:

Επομένως, αν θέλαμε να δώσουμε κάποιες ρεαλιστικές προτάσεις, τότε θα λέγαμε να επικεντρωθείτε στις πιο κάτω διανομές, όσον αφορά παλιούς και αρχαίους υπολογιστές (προτάσεις με διανομές για τους δεύτερους, στο τέλος του άρθρου):

>>> Διανομές για υπολογιστές με χαμηλό hardware ή αρκετά παλιούς.

Και επειδή όπως είπαμε, το Linux είναι εύπλαστο, μα και πάντα δίνει λύσεις στα πάντα, ένα εργαλείο που θα σας φανεί χρήσιμο σε κάποιους υπολογιστές, είναι το Plop που μπορεί να εκκινήσει διανομές από usb-stick (ή και dvd), ακόμα και αν το hardware δεν το υποστηρίζει.

Aν θέλετε κάτι πιο ειδικευμένο, θα μπορούσε ένας υπολογιστής των δυο πρώτων κατηγοριών (3άρα ή 4άρα ram), να μετατρεπόταν σε ένα αξιοπρεπές Media-Center. Υπάρχουν τρεις καλές λύσεις, νομίζω πως το Kodibuntu είναι και η πιο καλή ανάμεσά τους:

Παλιό υπολογιστή; Μετέτρεψέ τον σε σταθμό ψυχαγωγίας.

Θα μπορούσατε ακόμα να τον κάνατε μια παιχνιδομηχανή. Όχι παιχνιδιών υπερπαραγωγών και αδυσώπητων σε κατανάλωση και απαιτήσεις, μα αξιοπρεπών παιχνιδιών που μπορούν να κρατήσουν το ενδιαφέρον και με πλήθος επιλογών. Προφανώς όχι το SteamOS, μα οι άλλες επιλογές (διανομές), υποστηρίζουν από 1g ram μέχρι και 4, συνεπώς εύκολα θα μπορούσατε να στήνατε ένα τέτοιο μηχάνημα:

Linux Διανομές ειδικευμένες στο Gaming.

Ομοίως, θα μπορούσε να μετατρεπόταν σε έναν υπολογιστή για ιδιωτικότητα. Αν και οι διανομές αυτές αναφέρονται και σε μικρές μνήμες, είναι εύλογο πως όσο πιο μεγάλη τόσο πιο καλά (με μια 4άρα έχετε ένα αξιοπρεπές σύστημα), είναι προφανές πως αν δεν έχετε κάποια εμπειρία, δεν θα ξέρετε από πού να αρχίσετε και έτσι σας προτείνουμε να επικεντρωθείτε σε κάποια από αυτές:

6 Linux διανομές επικεντρωμένες σε ασφάλεια και ιδιωτικότητα που πρέπει να έχεις.

Και επειδή προφανώς, οι απαιτήσεις και οι ανάγκες διαφέρουν, θα μπορούσατε να εγκαθιστούσατε μια οποιαδήποτε άλλη διανομή τόσο για επαγγελματικούς λόγους, όσο και για χομπίστικους. Προφανώς είναι αδύνατο να τα αναφέρουμε όλα, αλλά μια βόλτα στις πιο κάτω σχετικές παρουσιάσεις θα σας βοηθήσει να βρείτε μια τέτοια διανομή που συνήθως είναι πιο ελαφριές και λιγότερο απαιτητικές:

Ειδικευμένες και επαγγελματικές διανομές.

Εδώ που τα λέμε, τα πράγματα έχουν πλέον απλοποιηθεί και εύκολα θα μπορούσατε να αξιοποιούσατε ένα παλιό μηχάνημα και σαν server. Για παράδειγμα, ένας αποθηκευτικός server με όλα σας τα αρχεία και προσβάσιμος στο οικιακό σας δίκτυο είναι μια καλή λύση).
Υπάρχουν φυσικά και άλλες λύσεις: #server.


Εν κατακλείδι:

Το Linux, ΔΕΝ ανασταίνει παλιούς και αρχαίους υπολογιστές. Το Linux βαδίζει στην αιχμή της τεχνολογίας. Οι ενημερώσεις του kernel, του συνόλου του λειτουργικού συστήματος και των βασικών εφαρμογών, γίνονται με καταιγιστικούς ρυθμούς· κάτι ευνόητο αφού το Linux αποτελεί πλέον τον ρυθμιστή της τεχνολογίας.
Και όταν μιλάμε για «ανάσταση», είναι υπερβολή. Ναι, όπως είδαμε υπάρχουν και πάντα θα συνεχίσουν να υπάρχουν, διανομές που μπορούν να δώσουν κάτι πιο σύγχρονο και όσο γίνεται πιο χρηστικό σε παλιά και αρχαία μηχανήματα. Ιδιαίτερα για τα τελευταία αν δεν υπάρχουν συγκεκριμένες διαμορφώσεις στον πυρήνα και υποστήριξη για το hardware με τους ανάλογους drivers, δεν μπορεί να γίνει τίποτα. Όμως, θα πρέπει να είμαστε και λογικοί στις απαιτήσεις μας. Αν θέλουμε ένα μηχάνημα που το διαδίκτυο θα είναι κάτι δευτερεύον, τότε σίγουρα αποτελούν μια ιδανική λύση και θα μπορούσαμε χαριτολογώντας, να χρησιμοποιήσουμε τον όρο «ανάσταση».

Είναι νομίζω, ευνόητο πως όσο πιο ελαφρύ το περιβάλλον της διανομής, τόσο καλύτερη και η απόδοση που θα έχει τόσο σαν λειτουργικό σύστημα, όσο και οι εφαρμογές της. Αρκετοί προτείνουν διανομές οι οποίες έχουν Windows Managers που είναι πιο ελαφροί από τα γραφικά περιβάλλοντα. Ωστόσο, η διαμόρφωση ενός windows-manager είναι μια πιο δύσκολη διαδικασία και στις περισσότερες περιπτώσεις απαιτεί τερματικό και επεμβάσεις στα αρχεία. Είναι αναμφίβολα πιο ταχείς και με μικρότερη κατανάλωση, όμως εδώ έρχονται και οι συμβιβασμοί που λέγαμε. Αφορούν την εμφάνιση, την διαμόρφωση και σε κάποιες περιπτώσεις ακόμα και τις επιλύσεις τυχόν προβλημάτων [δείτε σχετικά: Διαφορά μεταξύ Windows Managers και Desktop Environments καθώς και: (Εναλλακτικοί) Διαχειριστές Παραθύρων και τα συναφή]. Πάντως, μια καλή λύση για μικρής απόδοσης και πιο παλιά μηχανήματα, το Debox είναι μια πολύ καλή λύση.
Άλλοι πάλι, προτείνουν διανομές με τα νέα γραφικά περιβάλλοντα που προέκυψαν τα τελευταία χρόνια, δίνοντας ιδιαίτερη σημασία στην απλότητα, ευχρηστία μα και στο να είναι ελαφριά. Τουλάχιστον πιο ελαφριά από τα υπάρχοντα που κυριαρχούν στα Linux desktops. Αυτό είναι κάτι που ισχύει, αν και κάποιες περιπτώσεις, όπως το Moonlight D.E, αποδείχτηκε αρκετά απαιτητικό [Νέα Γραφικά Περιβάλλοντα στο Linux: Ποια είναι, πόσα και γιατί].

Σε κάθε περίπτωση, θα πρέπει να γίνει σαφές πως το διαδίκτυο έχει αλλάξει και αλλάζει συνεχώς. Οι σελίδες έχουν γίνει πιο βαριές, οι τεχνολογίες έχουν αλλάξει σε σύγκριση με πιο παλιές εποχές και οι απαιτήσεις είναι πολύ πιο αυξημένες. Χρειάζονται περισσότερη ενέργεια (στην περίπτωσή μας ram), ώστε να μπορούν να ανταποκριθούν και, κατά συνέπεια, οι browsers έγιναν ακόμα πιο πολύπλοκοι και πιο βαρείς. Το να έχετε δεκάδες tabs ανοιχτά είναι ανέφικτο. Εδώ που τα λέμε ακόμα και δυο να έχετε με το Facebook και το Gmail για παράδειγμα, ο browser θα βαρέσει κόκκινα.
Πάντως, με οργάνωση, υπομονή και διάθεση μπορεί να κάνει πραγματικά θαύματα (κάτι τέτοιο για παράδειγμα ή και κάτι σαν αυτό).

Συγχρόνως, δεν θα πρέπει να παραβλέψουμε πως βρισκόμαστε σε μια μεταβατική εποχή. Η δεύτερη δεκαετία του 21ου αιώνα θα καθορίσει σε μεγάλο βαθμό όλο αυτό που ονομάζουμε «υπολογιστικό σύστημα», τις εφαρμογές και τον τρόπο χρήσης του διαδικτύου. Επιπλέον, hardware και ανταλλακτικά που τα έβρισκες εύκολα μέχρι και πριν 5-6 χρόνια, τείνουν να πάρουν τον δρόμο της λήθης.

Η αξιοποίηση λοιπόν ενός πιο παλιού ή χαμηλότερου hardware υπολογιστή, θα πρέπει να είναι στοχευμένη ώστε να εξυπηρετεί σαφείς ανάγκες, λαμβάνοντας υπόψιν πως δεν έχετε να κάνετε με ένα τέρας δυνατοτήτων και συνεπώς κάποιοι συμβιβασμοί είναι αναγκαίοι. Ωστόσο, αν έχετε τα σωστά κριτήρια επιλογής και τον ανάλογο (του μηχανήματος) τρόπο χρήσης, το αποτέλεσμα θα σας αποζημιώσει. Σίγουρα, θα χρειαστεί να πειραματιστείτε μα κάποιες διανομές ώσπου να βρείτε αυτήν που σας ταιριάζει περισσότερο, μα όπως είπαμε, το αποτέλεσμα μετράει.
Ρεαλιστικά, πιστεύω πως σήμερα (2016), οι σύγχρονοι υπολογιστές πρέπει να έχουν το ελάχιστο 6άρα ram για να είναι αποδοτικοί με τις εξελίξεις.

Τέλος, αν έχετε έναν παλιό υπολογιστή που δεν τον χρειαζόσαστε άλλο, θα ήταν πιο καλό να τον δωρίσετε (κάτι τέτοιο), παρά να τον δώσετε στους κάδους ανακύκλωσης των εταιρειών.
Αν είναι «αρχαίος», κρατήστε τον σε μια γωνιά. Με τα χρόνια θα πάρει την δική του retro, geek ως ακόμα και συναισθηματική αξία.

  • Σχόλια

10 Comments:

  1. Εικόνα heavymetallicus
    heavymetallicus (χωρίς επαλήθευση)Αυγ 28, 2016 21:05 ΜΜ

    Ωραίο το άρθρο και κατατοπιστικό.Πάντως όσον αφορά,τις GNU/LINUX διανομές με την παραμετροποίηση και την "πλαστικότητά τους",πιστεύω ό,τι μπορούν και "κουμπώνουν" σε όλα τα μηχανήματα.Το διαπιστώνω καθημερινά,γιατί ο παλιός μου υπολογιστής HP/Pentium 4 στα 3,1 Ghz έτος κατασκευής 2004,με αναβαθμισμένη RAM 2Giga,είναι ακόμη το βασικό μου μηχάνημα.Τα τελευταία χρόνια με Trisquel 6 - Mate περιβάλλον-και τώρα Manjaro με xfce4, δεν με απογοητεύει ποτέ.
    [Φτου-Φτου,μην το ματιάξω].

  2. Εικόνα Χάρης
    Χάρης (χωρίς επαλήθευση)Αυγ 30, 2016 19:04 ΜΜ

    Αυτή η CPU ήταν πολύ καλή. Ήταν ο πρώτος Pentuim multi thread και είχε καλή ιπποδύναμη. Σε σημερινή χρήση με οθόνη ανάλυσης 1280 Χ 1024 στα Win 7 ανταπεξέρχεται άνετα με μια χρήση 80%. Σε Linux σηκώνει απροβλημάτιστα τις δυνατές διανομές, με μόνο πρόβλημα το HD video, αν δεν υπάρχει ξεχωριστή κάρτα γραφικών. Χρειάζεται καλή ψήκτρα γιατί θερμαίνεται. Μια πολύ καλή και φτηνή σχετικά είναι η λεγόμενη "μαργαρίτα", με ενσωματωμένο ανεμιστήρα που βγάζει η Zalman. Μνήμη έπαιρνε την DDR 2, και με 4 Gb πηγαίνει πολύ καλά. Σε αυτόν είχα παίξει και δύσκολα παιχνίδια, με κάρτα GeForce 6200.

  3. Εικόνα aantonis
    aantonis (χωρίς επαλήθευση)Αυγ 29, 2016 19:57 ΜΜ

    Κι όμως ανασταίνει.
    Σημειώστε για την ιστορία και μια δοκιμή θα σας πείσει:
    Η/Υ με επεξεργαστή amd athlon του 2002 στα 1,8 GHz με 40 GB δίσκο και κρατηθείτε, με 448ΜΒ RAM, ethernet και κάρτα wifi(HP) ήρθε στα χέρια μου με την πρόκληση από κάποιον φίλο να τον κάνω να δουλέψει (δηλ. να μπορεί να έχει μία πλήρη σουίτα γραφείου, ένα πρόγραμμα επιτραπέζιας τυπογραφίας, να δουλεύει άψογα στο internet και να μπορεί να κάνει επεξεργασία εικόνας. Α, ναι να βλέπει και κανένα βίντεο αν χρειαστεί. Ξέχασα να γράψω ότι από τα 448 ΜΒ της μνήμης τα 19 τα "έτρωγε" η ενσωματωμένη στη μητρική κάρτα γραφικών). Σημειώστε ότι το εν λόγω μηχάνημα είχε windows XP SP3 και για να ανοίξει ήθελε 10 λεπτά, ενώ όταν έκανες κάπου κλικ αυτό "δούλευε" μετά από 2 λεπτά. Ευτυχώς για τερματισμό και επανεκκίνηση έκανε περίπου 2 λεπτά.
    Η πρώτη κίνηση ήταν να πειραματιστώ με το Q4OS 32bit (η δουλειά αυτή έγινε μέσα Ιουνίου) το οποίο σε γενικές γραμμές δούλευε καλά με μοναδικό σοβαρό πρόβλημα το φόρτωμα σελίδων στο F/B. Εκεί μπορούσε ο Η/Υ να κολλήσει εντελώς.
    Η δεύτερη και τελευταία κίνηση γιατί στέφθηκε με απόλυτη επιτυχία ήταν το όχι και τόσο γνωστό SliTaz linux έκδοση 5 rolling release (Weekly) 32bit.
    Εγκατέστησα τα Libreoffice, Scribus, QtWeb (για Internet - αλήθεια τι super browser είναι αυτός;), Gimp και vlc. Για όλα δεν υπήρξε κανένα πρόβλημα απόδοσης (στο μόνο πράγμα που ξόδεψα χρόνο ήταν να εντοπίσω στα re[positories της εν λόγω διανομής ένα πρόγραμμα για το Internet που να φορτώνει τα πάντα αστραπιαία μέχρι που βρήκα το QtWeb). Μετά φώναξα αυτόν το φίλο που με προκάλεσε και άλλον ένα που τον έχω μυήσει στο linux να τεστάρουν τον H/Y. Και οι δύο έτριβαν τα μάτια τους:
    Σε 15sec φορτώνει το γραφικό περιβάλλον. Όλα τα προγράμματα δουλεύουν εξαιρετικά γρήγορα λες και βρίσκεσαι σε καινούριο Η/Υ. Φορτώνει εξαιρετικά γρήγορα οποιαδήποτε σελίδα στο internet και τερματίζει σε 3-5 sec. Όλο το Harware του Η/Υ δουλεύει πολύ καλά ακόμη και το παμπάλαιο wifi (εδώ τη λύση έδωσε η lspci για να δω ποιόν οδηγό να φορτώσω). Όλα αυτά ακούγονται παραμυθένια αλλά είναι αλήθεια και θέτω τα στοιχεία μου στη διάθεση όλων σας αν τα χρειαστείτε για επαλήθευση όπως επίσης και τα στοιχεία του φίλου που έχει τον εν λόγω Η/Υ.
    Με φιλικούς χαιρετισμούς
    Υ.Γ. Για τα στοιχεία μου οι υπεύθυνοι του osarena.net ας επικοινωνήσουν μαζί μου στο e-mail μου.

  4. Εικόνα Χάρης
    Χάρης (χωρίς επαλήθευση)Αυγ 30, 2016 03:43 ΠΜ

    Επρόκειτο για καλούς επεξεργαστές για την εποχή. Αυτός, ήταν ο λεγόμενος Athlon XP 2600+ και δούλευε στα 1,8 GHz. Το μειονέκτημα τους ήταν πως το socket 462 ήταν έτσι κατασκευασμένο που δεν σήκωνε μεγάλη ψήκτρα, αλλά ένα ψηκτρόνι με ανεμιστηράκι 60mm. Επειδή ο επεξεργαστής αυτός θερμαίνεται πολύ, αν έβαζες δυνατότερο ανεμιστηράκι αυτό βούιζε.
    Η μνήμη αν δεν απατώμαι ήταν SDRAM 1 DDR, απλή δηλαδή. Μπορεί να σηκώνει μέχρι και 2 Gb. Οι μητρικές τότε δεν ήταν τόσο σόι, και γι' αυτό καλό είναι να μην την σκαλίσει, μην τυχόν και του μείνει εκτός λειτουργίας. Τον είχα αυτόν τον επεξεργαστή με μια μάπα μητρική που λεγόταν Albatron, και μετά η εταιρία αυτή σταμάτησε. Άλλο αρνητικό ήταν πως δεν μπορούσες να κάνεις Overclocking, ο επεξεργαστής ήταν από τη μάνα του πουσαρισμένος. Αν βρεις τίποτα SDRAM DDR σε φτηνή τιμή, μπορείς να κάνεις αναβάθμιση, και να βάλεις μια πιο βαριά διανομή.

  5. Εικόνα ok
    ok (χωρίς επαλήθευση)Αυγ 30, 2016 14:08 ΜΜ

    ωραιος ο qtweb ευχαριστω

  6. Εικόνα Χάρης
    Χάρης (χωρίς επαλήθευση)Αυγ 30, 2016 04:02 ΠΜ

    Νομίζω πως υπερβάλλεις, για 4 Gb RAM, το Ubuntu Unity τρέχει απροβλημάτιστα. Ένα σημαντικό σημείο που σου ξέφυγε είναι πως στην εξέλιξη των χρόνων μια αλλαγή που συνέβη και απαιτούσε μεγαλύτερη επεξεργαστική ισχύ, ήταν η οθόνη, και η αύξηση της ανάλυσης. Έτσι, από τα 1024 Χ 768 ανεβήκαμε στα 1280 Χ 1024, και στη συνέχεια στα 1600 Χ 1200 και μετά σε πολύ μεγαλύτερες αναλύσεις. Αν λοιπόν δεν υπήρχε καλή κάρτα γραφικών με δική της nvram 1 - 2 Gb αλλά το σύστημα διέθετε μια ενσωματωμένη χαμηλότερης ιπποδύναμης που δανειζόταν μάλιστα από την αργότερη ram, τότε, μόνο από το flash, και το bottleneck στα γραφικά, το σύστημα θα αγκομαχούσε, ακόμα και με ελαφριά διανομή όταν άνοιγες browser.

    Η κατανάλωση ενέργειας όντως ήταν πρόβλημα, αφού τώρα η παλιάς γενιάς CPU θα δουλεύει σε υψηλότερα ποσοστά, αλλά εντάξει αυτό δεν είναι και το no1 πρόβλημα εδώ που τα λέμε. Ίσως για γραφείο, με πολλά PCιά αυτού του είδους. Ας μην κρυβόμαστε, οι λόγοι επαναφοράς παλιών Η/Υ είναι οικονομικοί και περιβαλλοντολογικοί. Για μένα το πρώτο που θα έκανα θα ήταν να αναβαθμίσω τη RAM, να βάλω καλύτερη ψύξη, και αν γινόταν (δεν υπήρχε κάρτα γραφικών), να έβαζα μία, αν έβρισκα. Στη συνέχεια φυσικά μια καλή διανομή.

  7. Εικόνα sokel
    sokel (χωρίς επαλήθευση)Αυγ 31, 2016 09:21 ΠΜ

    νομίζω ότι για το ubuntu τα παραλές,το δουλεύω εδώ και καιρό σε όλες της εκδόσεις και στην τελευταία σε laptop σχεδόν 7-8 χρόνων κανονικά με unity το μηχανημα είναι ένα acer 5930g με 4 gb ram και 2 πύρινο και τρέχει απροβλημάτιστα και ούτε με win10 που του έβαλα είχε πρόβλημα . Νομίζω ότι οι υπολογιστές ή τα τηλέφωνα πρέπει να αλλάζονται μόνο όταν δεν σου κάνουν τη δουλεία τους ή όταν είναι πέραν επισκευής για ψυχολογικούς λόγους είναι λάθος να "πετάμε" μηχανήματα
    όπως όλα τα μηχανήματα ο κύκλος ζωής είναι τα 5 χρόνια και όχι τα 2 όπως θέλουν να μας κάνουν να νομίζουμε καθεστώς που έγινε έντονο με τα έξυπνα τηλέφωνα. Ακόμα και οι λάμπες αύξησαν τον κύκλο ζωής τους .

  8. Εικόνα εφη
    εφη (χωρίς επαλήθευση)Οκτ 20, 2016 20:22 ΜΜ

    Καλησπέρα. Καλησπέρα. Δοκίμασα μέσω usb (χωρις εγκατασταση) το lubuntu κι ενώ όλα πάνε μια χαρά δεν έχει ΚΑΘΟΛΟΥ ήχο! Θα ήθελα πολύ να βάλω lubuntu γιατι πεταει κυριολεκτικα αλλά το προβλημα με τον ηχο με προβληματίζει! Υπάρχει τρόπος να να ξεπεραστει αυτο το προβλημα και να το εγκαταταστησω?

    Υ.Γ. Δοκίμασα puppy linux, και linux mint xfce με usb και αντιμετωπίζω ακριβως το ίδιο προβλημα με τον ήχο! Στο pulse audio στη μπαρα στο linux mint o ηχος φαινοταν πως επαιζε αλλα δεν ακουγοταν τιποτα. Δυστυχως δεν εχω ιδεα από linux γιατι χρησιμοποιω windows αλλα θελω να περασω lubuntu στο παλιο laptop και αντιμετωπίζω το το συγκεκριμενο προβλημα. Ξερετε τι μπορει να φταίει? Ευχαριστω εκ των προτερων

  9. Εικόνα dim_mint
    dim_mint (χωρίς επαλήθευση)Οκτ 20, 2016 22:03 ΜΜ

    Μπορεί να φταίει ότι το τρέχεις από live περιβάλλον. Μου έχει τύχει και εμένα να έχω διάφορα τέτοια προβλήματα με ήχο ή με δίκτυο, με το live περιβάλλον, και μετά την εγκατάσταση όλα να παίζουν ρολόι.

  10. Εικόνα constantinos
    constantinosΟκτ 21, 2016 22:25 ΜΜ

    Πήγαινε: Μenu -> Sound&Video-> PulseAudio Volume Control. Υπάρχει το τελευταίο;
    Ή από το Κέντρο Λογισμικού, αναζήτησε το pavucontrol και εγκατάστησε το. Ή, για συντομία από το τερματικό σου δώσε:
    sudo apt-get install pavucontrol

    Ενδέχεται όμως, όπως σου είπαν ήδη, να είναι και θέμα επειδή τρέχει «live».

Scroll to Top