BETA

Λογισμικά για κατέβασμα υποτίτλων σε Linux

Εικόνα Maria

Σαν «υποτιτλισμός» ορίζεται η μετάφραση της εκφώνησης και των διαλόγων που υπάρχουν σε μια ταινία /ντοκιμαντέρ / επεισόδιο τηλεοπτικής σειράς και η προσαρμογή του μεταφρασμένου κειμένου στην τελική εικόνα με μορφή γραπτού κειμένου όπου φυσικά υπάρχει συνταίριασμα του μεταφρασμένου κειμένου με την αντίστοιχη προφορική φράση.

Τι είναι ο «υποτιτλισμός»:

Αρκετοί άνθρωποι ταυτίζουν τον υποτιτλισμό με την μετάφραση, κάτι που όμως είναι λαθεμένο αφού, το μεταφρασμένο κείμενο των υποτίτλων, έχει απόλυτο περιορισμό στον χρόνο και στον χώρο που μπορεί να μείνει ένας υπότιτλος στην οθόνη καθώς πρόκειται για απόδοση προφορικού λόγου και όχι γραπτού κειμένου. Ως εκ τούτου, ο υποτιτλιστής τις περισσότερες φορές κάνει «απόδοση», δηλαδή απλοποιεί, περικόπτει και προσαρμόζει το μεταφρασμένο κείμενο, επειδή η ομιλία είναι ταχύτερη από την ικανότητα ανάγνωσης του θεατή. Κάτι ευνόητο, αφού οι υπότιτλοι από την φύση τους περιορίζουν τον ελεύθερο χρόνο που διαθέτει το μάτι για να εξετάσει τα κύρια οπτικά ερεθίσματα από την εικόνα. Έτσι λοιπόν, στην ουσία, επιβάλλεται να είναι όσο το δυνατό πιο συντετμημένοι. Ένα θέμα που επίσης έχει και να κάνει και με την γλώσσα και την αργκό στην οποία αποδίδεται ο υπότιτλος [δείτε: Το μεγαλείο των ελληνικών υποτίτλων].

Αξίζει να επισημανθεί εδώ πως οι διαδικτυακοί υπότιτλοι για τους οποίους μιλάμε δεν έχουν πάντα την κλασική μορφή που έχουμε συνηθίσει από την τηλεόραση και τον κινηματογράφο. Λόγω της απόλυτης ουσιαστικά ελευθερίας που υπάρχει, οι μεταφραστές πολλές φορές προσθέτουν την δική τους προσωπική «πινελιά», με ενδιαφέροντα αλλά και ξεκαρδιστικά πολλές φορές αποτελέσματα. Αρχικά υπάρχουν οι μίνι επεξηγηματικές σημειώσεις, συνήθως ιστορικού ή επιστημονικού χαρακτήρα, κάτι το οποίο φυσικά σημαίνει επιπλέον έρευνα από την πλευρά τους. Το ίδιο συμβαίνει και όταν γίνονται αναφορές σε κοινωνικές συμβάσεις ή έθιμα με τα οποία το ελληνικό κοινό δεν είναι εξοικειωμένο.

Ωστόσο, ο υποτιτλισμός δεν απαρτίζεται μόνο από την προσπάθεια για ορθή σημασιολογική απόδοση. 'Ένας πολύ μεγαλύτερος αριθμός παραμέτρων και δραστηριοτήτων υπεισέρχονται και αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της όλης εργασίας (χρονολόγηση, απόδοση, προσαρμογή, τεχνική επεξεργασία κλπ.). Το γεγονός ότι ασχολούμαστε με την σημασιoλογική απόδοση του κειμένου είναι τραγικότερο των ίδιων των κειμένων. Αλίμονο αν ο υποτιτλιστής δεν γνωρίζει την ξένη γλώσσα από την οποία μεταφράζει.
Και πάλι όμως, πριν κατακρίνουμε τον απλό υποτιτλιστή για τις σημασιολογικές ανακρίβειες, πρέπει όλοι εμείς οι ειδήμονες να γνωρίζουμε τα εξής:

Ο υποτιτλισμός είναι το μόνο είδος μετάφρασης που προσφέρεται για κάθε είδους σχόλια. Η μετάφραση λογοτεχνικών κειμένων είναι δυνατόν να περιέχει σωρό τέτοιων παρατυπιών. Ο αναγνώστης όμως στερείται του πρωτοτύπου και μαζί με αυτό στερείται και της δυνατότητας να ελέγξει την σημασιολογική απόδοση της μετάφρασης. Το ίδιο ισχύει και για την μεταγλώττιση. Δεν είναι λοιπόν αδικία για τον υποτιτλιστή να ακούει όσα ακούει, την στιγμή που άλλοι συνάδελφοί του, ενώ κάνουν παρόμοια λάθη, δεν σχολιάζονται καθόλου;
Το γεγονός ότι η Αγγλική γλώσσα είναι τόσο διαδεδομένη στην Ελλάδα ώστε 2 στους 3 νέους ηλικίας 15-28 ετών κατέχουν το First Certificate, τους ενισχύει την δυνατότητα ελέγχου και αυτοπροβολής. Αν οι αρχικοί διάλογοι ήταν στα Γιαπωνέζικα ή στα Φινλανδικά δεν νομίζω πως θα βρίσκονταν πολλοί για να κριτικάρουν τις σημασιολογικές ανακρίβειες που πολύ πιθανό επίσης θα υπήρχαν. Απλά, αφού γνωρίζουμε Αγγλικά και οι περισσότερες ταινίες έχουν Αγγλικούς διαλόγους, μπορούμε και κάνουμε και τον έξυπνο…

Kαι σαφώς υπάρχει ή θα έπρεπε να υπάρχει, διαφορά ανάμεσα σε επαγγελματικό και ερασιτεχνικό υποτιτλισμό, μα πλέον τα όρια είναι δυσδιάκριτα. Έχουμε δει πολύ κακές αποδόσεις σε ταινίες και σειρές που παίζονται σε μεγάλα κανάλια από εξίσου μεγάλες εταιρείες διανομής, όπως έχουμε δει και ταινίες της κρατικής και ιδιωτικής τηλεόρασης να χρησιμοποιούν υπότιτλους από γνωστές σελίδες στο διαδίκτυο (μια φορά μάλιστα, σε σειρά γνωστού καναλιού, είχαν ξεχάσει να αφαιρέσουν και το όνομα του site, οπότε εμφανίστηκε κανονικά και αυτό). Αν μάλιστα ψάξουμε τα όσα λένε και επαγγελματίες του χώρου, τα πράγματα στον χώρο δεν είναι καθόλου καλά. Κάτι που μάλλον ξεκινάει και την εκπαιδευτική αντιμετώπιση, αφού σε ολόκληρη την Ευρώπη δεν υπάρχουν πολλά ιδρύματα που να προσφέρουν εκπαίδευση ή μετεκπαίδευση σε υποτιτλιστές. Στην Ελλάδα, στο Πανεπιστήμιο Ιονίου Τμήμα Μετάφρασης και Διερμηνείας, μόλις πριν λίγα χρόνια διδάχτηκε για πρώτη φορά το μάθημα του υποτιτλισμού, για ένα εξάμηνο, 2 ώρες την εβδομάδα περίπου.

Το γεγονός - και δεν αμφιβάλουμε καθόλου - συνοψίζεται στην φράση που λέει ο ΜΑΝΙ, ερασιτέχνης υποτιτλιστής, σε συνέντευξή του στο Grekamag [1]:

Λεφτά από τους υπότιτλους δεν βγάζει κανείς.

Υπάρχει όμως και άλλος ένας παράγοντας, ο οποίος δεν αναφέρεται καν και που οι πολέμιοι της πειρατείας, «ξεχνάνε» να τον αναφέρουν. Και που τελικά, παίζει έναν καθοριστικό παράγοντα στην αγορά (κανάλια, παραγωγές, διανομές κλπ), παρέχοντάς τους τζάμπα «σφυγμομέτρηση». Αυτό το λέει πολύ απλά και κατανοητά, ο Νώντας ή kexag31, από το Subztv.gr, σε μια συνέντευξή του στην Καθημερινή [2]:

Είναι άραγε τυχαίος ο τρόπος με τον οποίο επιλέγεται ποιες σειρές θα προβληθούν και εδώ ή μήπως αποτελεί κοινό μυστικό πως τα ίδια τα κανάλια συμβουλεύονται την κίνηση ιστοσελίδων όπως η δική μας, προκειμένου να δουν τι αρέσει στον κόσμο και να το φέρουν; Θα υπήρχε, ας πούμε, αυτή η σημαντική (και πολυδάπανη) κίνηση της Nova να φέρει το «Game of Thrones» ταυτόχρονα με την Αμερική αν αυτό δεν έκανε θραύση πρώτα στο Διαδίκτυο;

Πώς δημιουργούνται οι υπότιτλοι;

Σχετικά απλά:

Κατεβάζεις έναν έτοιμο υπότιτλο στα αγγλικά - συνήθως είναι αρχεία με κατάληξη .srt - και το ανοίγεις με κάποιον επεξεργαστή υποτίτλων (ειδικά δημιουργημένα λογισμικά) ή και έναν επεξεργαστή κειμένου.
Το κείμενο των υποτίτλων φαίνεται ως «γραμμές» -μια ταινία μιάμισης ώρας είναι περίπου 700-900 γραμμές.
Αυτό που πρέπει να κάνει ένας υποτιτλιστής είναι να μεταφράσει μία-μία τις γραμμές, αντικαθιστώντας τους αγγλικούς με ελληνικούς υπότιτλους. Αν το λογισμικό επεξεργασίας διαθέτει και player, μπορείς να φορτώσεις και την ταινία, ώστε να εμφανίζεται, σε πραγματικό χρόνο, με τους υπότιτλους που της έχεις βάλει. Κάνεις ορθογραφικό έλεγχο και είσαι έτοιμος.

Υπάρχει όμως και ένας ακόμα τρόπος, αρκετά συνήθης στο διαδίκτυο που είναι «η μετάφραση εξ' ακοής». Εδώ η μετάφραση γίνεται «ατάκα με ατάκα», καθώς ο υποτιτλιστής παρακολουθεί την ταινία. Στην συνέχεια, αφού έχει επίσης κατεβάσει το αρχείο με τους αγγλικούς υποτίτλους, αντικαθιστά την κάθε ξενόγλωσση ατάκα με την ελληνική, διατηρώντας έτσι τον χρονισμό που υπάρχει.

Λογισμικά εύρεσης και «κατεβάσματος» υποτίτλων:

Με μια αναζήτηση στο διαδίκτυο, με το όνομα του περιεχομένου που θέλουμε, μπορούμε εύκολα να εντοπίσουμε τους διαθέσιμους υπότιτλους στην γλώσσα μας που αρκετές φορές υπάρχουν διαθέσιμοι σε περισσότερες ιστοσελίδες. Από εκεί, μπορούμε εύκολα να τους κατεβάσουμε και να τους ενσωματώσουμε στην ταινία ή άλλο περιεχόμενο που θέλουμε να δούμε και που προφανώς έχουμε κατεβάσει με άλλον τρόπο (με torrents πχ).
Κάποιες καλές πηγές με ελληνικούς υπότιτλους, είναι οι εξής σελίδες (απολύτως τυχαία η σειρά τους):

subs4series.com
xsubs.tv
open subtitles
subtitleseeker.com

Βέβαια, υπάρχουν πλέον και αρκετές σελίδες που προσφέρουν παρακολούθηση με ενσωματωμένους υπότιτλους, μέσω streaming servers (που τις περισσότερες φορές όμως η ανάλυση είναι άσχημη) μα και άλλες επιλογές desktop εφαρμογών, όπως τα Popcorn-Time και Stremio, μα και φυσικά μέσω addons του KODI Media Center και αρκετών ακόμα εναλλακτικών τέλος πάντων.

Παρόλα αυτά, πολλοί προτιμούν να κατεβάζουν το περιεχόμενο στον υπολογιστή τους και, κατά συνέπεια, ο γρήγορος και εύκολος εντοπισμός υποτίτλων είναι παραπάνω από επιθυμητό. Την λύση σε αυτό έρχονται να την δώσουν λογισμικά που είναι σχεδιασμένα για να κάνουν αυτήν ακριβώς την δουλειά με τον καλύτερο τρόπο. Subtitles Downloaders δηλαδή.

Αν και δεν είναι τα μόνα, πιο κάτω παρουσιάζουμε ορισμένα τέτοια λογισμικά που κάνουν πολύ καλά την δουλειά για την οποία σχεδιάστηκαν (η σειρά τους είναι τυχαία και φυσικά έχει να κάνει με προσωπικά κριτήρια η επιλογή του καθενός, έτσι δεν μιλάμε για «καλύτερο»:

SubDownloader

To SubDownloader είναι ένα πρόγραμμα για το αυτόματο download / upload υποτίτλων. Έχει ένα φιλικό περιβάλλον, οι χρήστες έχουν μια καλύτερη κινηματογραφική εμπειρία καθώς οι υπότιτλοι δεν εμφανίζονται θαμποί και «τρυπημένοι» με κενά στα γράμματα (dull ή boring).
Είναι ανοιχτού κώδικα και πλέον επίσημα διαθέσιμο για Windows και Ubuntu, Mint και παράγωγες διανομές.

>>> προηγούμενη παρουσίαση και download-links.
>>> ιστοσελίδα

FileBot

 

Το FileBot, είναι ένα ανοιχτού κώδικα λογισμικό το οποίο επιτρέπει την οργάνωση και μετονομασία ταινιών και σειρών που έχετε στον υπολογιστή σας, καθώς και το κατέβασμα υποτίτλων, μα και το artwork για την κάθε ταινία / σειρά. Είναι διαθέσιμο για Linux, Windows, OSX, καθώς και για το KODI Media Center (XBMC).

>>> προηγούμενη παρουσίαση και download-links.
>>> ιστοσελίδα

VLSub and Subtitle Finder Plugins για τον VLC Media Player

To VLSub είναι ένα extension του VLC με το οποίο μπορείτε εύκολα και γρήγορα να αναζητήσετε και να κατεβάσετε υπότιτλους για τις ταινίες σας από το opensubtitles.org. Το extension μπορεί να κάνει αναζήτηση είτε με βάση το video hash είτε με τον τίτλο της ταινίας. Υποστηρίζει 49 γλώσσες, μεταξύ αυτών και των ελληνικών. Η άλλη ιδιαιτερότητα που έχει, είναι πως μπορεί να συγχρονίζει σωστά τους υπότιτλούς σας, ασχέτως αν τους κατεβάσατε από το opensubtitles.
Θα δουλέψει ασχέτως του λειτουργικού συστήματος που είναι εγκατεστημένος ο VLC.

>>> προηγούμενη παρουσίαση και download-links.
>>> ιστοσελίδα

Την ίδια ακριβώς δουλειά - στον VLC - κάνει και το Subtitles Finder plugin.

Subliminal

Το Subliminal είναι αρκετά διαφορετικό από τα πιο πάνω, χωρίς όμως να υστερεί σε αποτέλεσμα. Διαθέσιμο για Linux και δεν βρίσκει υπότιτλους μέσα από κάποιο γραφικό περιβάλλον (gui), μα το κάνει μέσα από την γραμμή εντολών του τερματικού / κονσόλας σας. Αντλεί δεδομένα από αρκετούς providers (παρόχους) όπως τα Addic7ed, BierDopje, OpenSubtitles, SubsWiki, Subtitulos, TheSubDB και TvSubtitles, κάτι που βελτιώνει δραστικά τις πιθανότητές σας να πάρετε τους σωστούς υπότιτλους, ειδικά για όχι και τόσο δημοφιλείς ταινίες. Μάλιστα, αν έχετε τον Nemo File Manager, θα υπάρχει και μια επιλογή στο δεξί κλικ.
Κανονικά, το Subliminal θα το βρείτε στους διαχειριστές λογισμικού των περισσότερων διανομών, μα μπορείτε για συντομία, να το εγκαταστήσετε και μέσω του τερματικού / κονσόλας σας. Για παράδειγμα, σε Debian, Mint, Ubuntu και παράγωγες διανομές δώστε:

sudo apt-get install subliminal

Μετά την εγκατάστασή του, αρκεί να το τρέξετε από τον φάκελο που έχετε τις ταινίες σας και θα πάρετε αυτόματα τα hashes των αρχείων βίντεο.

Σε κάθε περίπτωση, μπορείτε να το δουλέψετε, δίνοντας την ακόλουθη εντολή και πατώντας Enter μετά:

subliminal -l gr movie_name.mp4

Αντικαταστήστε το «movie_name.mp4» με το όνομα και την κατάληξη της ταινίας (αν και δεν το έχουμε δοκιμάσει σε άλλο format). Η επιλογή: «-l gr» λέει ποιας γλώσσας υπότιτλους να κατεβάσει (ενδέχεται σε κάποιες ελάχιστες περιπτώσεις οι ελληνικοί υπότιτλοι να βγουν και με «el» αντί για «gr». Αν θέλετε subs σε άλλη γλώσσα, αντικαταστήστε το «gr» με τον κωδικό της γλώσσας αυτής.

>>> η ιστοσελίδα του Subliminal (στο Github).

Επιπλέον λογισμικά:

Αν θέλετε κάτι πιο απλό, που αν κάνετε δεξί κλικ στο αρχείο κάποιας ταινίας, να σας δώσει την επιλογή για εύρεση και κατέβασμα υποτίτλων, υπάρχει ένα τέτοιο script στο Ultimate Scripts Pack για αρκετούς Linux File Managers.

Όσον όμως αφορά τηλεοπτικές σειρές και τα επεισόδιά τους, θα ήταν άδικο να μην αναφέραμε και το φοβερό DuckieTV που ναι μεν ο πρωταρχικός του ρόλος είναι ένα ημερολόγιο προβολής, όμως δίνει εξαιρετικές επιλογές για download των επεισοδίων (μέσω torrents), μα και των υποτίτλων τους.

>>> Εγκατάσταση του Duckie-TV (περισσότερα: #duckietv).

Και βέβαια πλέον αρκετοί media players έχουν την δυνατότητα εύρεσης υποτίτλων.

Για συγχρονισμένους υπότιτλους πάντα:

Ένα σύνηθες πρόβλημα είναι οι άσχημα συγχρονισμένοι υπότιτλοι. Διάφορες λύσεις για αυτό θα βρείτε εδώ: Οι υπότιτλοι δεν είναι καλά συγχρονισμένοι στις ταινίες που βλέπω τζάμπα [κλαψ-κλαψ].

Όμως, η καλύτερη λύση είναι ένας ειδικός player υποτίτλων που με δυο-τρία κλικ θα μπορούσαμε να τους προσαρμόσουμε σωστά με τα πλάνα. Αυτήν την δουλειά την κάνει ο Penguin-Subtitle-Player, ένας player ο οποίος αναπαραγάγει υποτίτλους, μιας ταινίας που βλέπετε σε έναν οποιονδήποτε media-player που έχετε στο σύστημά σας, σ' ένα ρυθμιζόμενο σε μέγεθος παράθυρο που αιωρείται, μένει δηλαδή συνεχώς στο επάνω μέρος, μπορώντας να το μετακινήσετε σ' οποιοδήποτε σημείο σας βολεύει. Είναι μια ανοιχτού κώδικα εφαρμογή και διαθέσιμη για Linux, Windows, OSX.

>>> παρουσίασή του και download-links.

Αν χρησιμοποιείτε το KODI, δείτε: Πώς εντοπίζετε ή ορίζετε εξωτερικούς υπότιτλους και πώς τους συγχρονίζετε στο Kodi.

Και τέλος, αν είσαστε λεπτολόγοι, διορθώστε το πρόβλημα που υπάρχει με το τονιζόμενο ελληνικό κεφαλαίο άλφα (Ά) που δεν εμφανίζεται σωστά (για παράδειγμα: «’λαν, ’ρθουρ, ’σε με» κλπ): Υπότιτλοι: ’μα πια, με αυτό το Ά...


 

Κλείνοντας, επειδή φυσικά αναφερόμαστε στους ερασιτεχνικούς δικτυακά διαθέσιμους υπότιτλους, κρατάμε αυτό που είπε ο Χρήστος, πιο γνωστός ως Zombarxos, σε συνέντευξή του στην Καθημερινή [2]:

Οι επαγγελματίες έχουν συγκεκριμένα χρονικά περιθώρια και deadlines, τα οποία νομίζω πως θα στερούσαν τη μαγεία της δημιουργίας και της ελευθερίας να ασχολείσαι μόνο με τα πράγματα που σου αρέσουν.

[το άρθρο είναι συνεργατικό]

- πηγές στα σχετικά περί υποτιτλισμού:

ΣΜΕΔ
Translatum
[1]: Grekamag
[2]: Καθημερινή

  • Σχόλια

2 Comments:

  1. Εικόνα spaceman555
    spaceman555 (χωρίς επαλήθευση)Ιαν 28, 2017 19:36 ΜΜ

    Υπάρχει και το smplayer , open source για Linux k win. Έχει ενσωματωμένο εργαλείο για υπότιτλους που είναι άψογο ;)

  2. Εικόνα Maria
    MariaΙαν 28, 2017 19:57 ΜΜ

    Έχεις δίκιο spaceman555, http://osarena.net/logismiko/applications/dokimaste-ton-smplayer.html.
    Και περισσότερα για τον SMPlayer: http://osarena.net/search/node/SMPlayer.

Scroll to Top