Αψήφησε τους κανόνες της αναδυόμενης τάξης της Πληροφορίας

Editorial Δεκεμβρίου 2018

Η τεχνολογία εναντίον των δικαιωμάτων

Δεν ξέρουμε τι θα φέρουν οι τεχνολογίες του μέλλοντος, μα αναμφίβολα η τεχνολογία του παρόντος έχει μετατραπεί σε εργαλείο ελέγχου.

Καθώς πλησιάζει το τέλος του χρόνου, είναι η εποχή που κάθε λογής ιστοσελίδα περί τεχνολογίας (και όχι μόνο) ετοιμάζεται να μας επιτεθεί με «ενημερωτικό» βομβαρδισμό ανούσιων ανασκοπήσεων και υπέρ το δέον θετικές εκτιμήσεις για τα τεχνολογικά επιτεύγματα του μέλλοντος. Για την ακρίβεια, θα ανακυκλώνουν όλοι τα ίδια ακριβώς πράγματα.

Θα διαβάσετε για τεχνητή νοημοσύνη, εποχή των ρομπότ, «έξυπνες» πόλεις και όλα αυτά που αναμφίβολα διεγείρουν την ανθρώπινη φαντασία. Το πρόβλημα όμως είναι πως όσοι τα αναπαράγουν έχουν μέγιστο βαθμό άγνοιας ή, ακόμα χειρότερα, καθοδηγούνται από εταιρικά συμφέροντα.

Βλέπετε, όλα αυτά τα γοητευτικά μελλούμενα εύκολα θα μπορούσαν να αποτελέσουν την επιτύμβια στήλη των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Από τη στιγμή που τα πάντα είναι συνυφασμένα με το χρήμα και το τάχιστο κέρδος, είναι προφανές πως οι επιλογές των επιχειρήσεων θα καθορίσουν ποια πορεία θα ακολουθήσει η ανθρωπότητα, ακόμα και στον τεχνολογικό τομέα.

Η τεχνολογία εναντίον της ανθρωπότητας

Μπορούμε σήμερα, απλά παρατηρώντας τις τρέχουσες εξελίξεις, να διαπιστώσουμε πως απομακρυνόμαστε από το όραμα των κοινωνιών ίσων δυνατοτήτων και ευημερίας των πολλών, και πως η τεχνολογία δεν έχει καταφέρει να περιορίσει την εκμετάλλευση και τις άθλιες συνθήκες εργασίας και διαβίωσης, ούτε και να απελευθερώσει έστω ένα μέρος του χρόνου που ξοδεύουμε εργαζόμενοι προς όφελος των χαρών της ζωής. Όλα αυτά μας τα υπόσχονταν κάποτε, θυμάστε;

Η «sharing economy»1 που αναδύθηκε με τη κορύφωση του Διαδικτύου, μέσα από πλατφόρμες όπως οι Airbnb και Uber (οι συγκεκριμένες συγκαταλέγονται στις πλατφόρμες που αποκαλούνται «death stars», χαρακτηρισμός που τονίζει την υπέρμετρη φιλοδοξία και το μέγεθος της δύναμης που συγκεντρώνουν), όχι μόνο δεν έφερε όσα προέβλεπαν οι οικονομικοί αναλυτές μα, αντίθετα, δημιούργησε μεγάλα κοινωνικά και οικονομικά προβλήματα που κάποια στιγμή θα προκαλέσουν ρήγματα.

Η άνοδος της «gig economy»2, που θα αλλάξει ριζικά τα εργασιακά δεδομένα με νέους τρόπους εργασίας όπως το «remote work»3 και το «job sharing»4 ίσως να επιφέρει αντίστοιχα αποτελέσματα μετά από μια μακρά περίοδο πλασματικής ευημερίας. Πλατφόρμες αντιστοίχισης εργασίας, όπως το Taskrabbit, θα είναι πραγματικότητα τα αμέσως επόμενα χρόνια.

Στον αντίποδα αυτών, ο αυτοματισμός με την αυξανόμενη χρήση της προηγμένης ρομποτικής και της τεχνητής νοημοσύνης θα έχει σημαντικές επιπτώσεις στους εργαζομένους, τους μισθούς και τα ανθρώπινα δικαιώματα γενικότερα.

Τεχνολογική απολυταρχία

Ο τεχνολογικός συγκεντρωτισμός διευρύνεται λαμβάνοντας χαώδη μορφή. Κολοσσοί της τεχνολογίας ελέγχουν το μεγαλύτερο μέρος της ψυχαγωγίας και της ενημέρωσης και επεκτείνονται συνεχώς σε διάφορους άλλους τομείς. Είναι τρομακτικό το γεγονός ότι η πλειονότητα των παραπεμπτικών συνδέσμων στο Διαδίκτυο σήμερα -άρα και η «ενημέρωση»- προέρχεται από δύο μόνο εταιρείες, το Facebook και τη Google, ενώ Netflix, YouTube και Amazon Prime Video συγκεντρώνουν περίπου το 30,1% της παγκόσμιας διαδικτυακής κίνησης (PDF).

Ζούμε βέβαια σε μια επίπλαστη πραγματικότητα που καθιστά εξαιρετικά δύσκολο το να αντιληφθεί κάποιος τι πραγματικά σημαίνουν όλα αυτά. Μιλάμε για εταιρείες που με εξαγορές και συγχωνεύσεις γιγαντώνονται, μετατρεπόμενες σε πανίσχυρους οργανισμούς, πάνω από κάθε κράτος, κάθε κυβέρνηση, κάθε εξουσία.

Αν τελικά συνέβαλαν σε κάτι η τεχνολογία -σε όλες τις εκφάνσεις της- και το Διαδίκτυο, αυτό είναι η πορεία προς την κατάργηση ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Φυσικά, όχι το ίδιο το Διαδίκτυο ως μέσο ή η τεχνολογία ως εργαλείο αλλά οι παράγοντες εκείνοι που έχουν αποκτήσει τον έλεγχο σε αυτά. Κράτη και εταιρείες σε ολόκληρο τον κόσμο φιλτράρουν, παρακολουθούν και με διάφορους τρόπους παρεμποδίζουν ή χειραγωγούν την ανοιχτότητα του Διαδικτύου. Οι ICT εταιρείες συμμετέχουν σε αυτόν τον περιορισμό των ψηφιακών ελευθεριών, είτε άμεσα είτε διευκολύνοντας τις παραβιάσεις από κυβερνήσεις ή/και τις καταχρήσεις από επιχειρήσεις.

Τα ίδια δικαιώματα που έχουν οι άνθρωποι εκτός σύνδεσης πρέπει επίσης να προστατεύονται σε σύνδεση.

Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών

Μόλις το 2016, έπειτα από παρεμβάσεις ακτιβιστικών ομάδων, το Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων των Ηνωμένων Εθνών ενέκρινε ψήφισμα για τα ψηφιακά δικαιώματα. Δυστυχώς, ο χαρακτήρας του ήταν μη δεσμευτικός, με αποτέλεσμα να έχει πλέον ξεχαστεί.

Είναι γεγονός ότι η ψηφιακή ελευθερία αντιμετωπίζει παγκόσμια πτώση για 8η συνεχόμενη χρονιά. Η χειραγώγηση των κοινωνικών δικτύων με «δημοκρατικές» διαδικασίες, οι περιορισμοί των εικονικών ιδιωτικών δικτύων, η διαδικτυακή λογοκρισία, οι επιθέσεις σε online ακτιβιστές καθώς και οι αυξανόμενες διακοπές της πρόσβασης στο Διαδίκτυο είναι καθημερινότητα σε πολλές περιοχές του πλανήτη. Όλα αυτά έχουν αντίκτυπο στην ελευθερία της έκφρασης και την ειρηνική συνύπαρξη, δημιουργώντας ακόμα και οικονομικό κόστος που πλήττει ολόκληρες οικονομίες και μεμονωμένες επιχειρήσεις.

Επιπλέον, οι κυβερνήσεις αποκτούν πλέον ισχυρή τεχνολογία επιτήρησης από ιδιωτικές επιχειρήσεις, όπως δείχνει το Surveillance Industry Index. Σύμφωνα, δε, με το Privacy International, η βιομηχανία επιτήρησης αγνοεί συστηματικά τα ζητήματα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, παρέχοντας σε κατασταλτικά καθεστώτα δυνατότητες που χρησιμοποιούνται συχνά για την παρακολούθηση των αντιφρονούντων.

Κανένα κράτος και καμία κυβέρνηση δεν έχει θεσπίσει κατάλληλους νομικούς μηχανισμούς για να περιορίσει τη ροή της επιτήρησης μέσω της τεχνολογίας. Κατά συνέπεια, ο κλάδος αυτός θα συνεχίσει να υποσκάπτει την προστασία της ιδιωτικής ζωής και να διευκολύνει άλλες παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, καθώς και να υπονομεύει τη διεθνή ασφάλεια. Θα μπορούσαμε να δώσουμε μια λίστα από τέτοια χαρακτηριστικά γεγονότα, μα ακόμα νωπή στις μνήμες είναι η εκτεταμένη κατασκοπεία από την κυβέρνηση του Μεξικού σε υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, μέσω της χρήσης spyware, το 2017.

Καταστολή δικαιωμάτων μέσω της τεχνολογίας

Οι πολιτικές και οι πρακτικές των παρόχων διαδικτυακής σύνδεσης και τηλεπικοινωνιών μπορούν να επηρεάσουν την ελευθερία της έκφρασης και την ιδιωτικότητα, έχοντας ποικίλες δραστηριότητες -ακόμα και στη βιομηχανία επιτήρησης- με δυσδιάκριτα τα όρια στη συνεργασία τους με διωκτικές αρχές, τουλάχιστον όσον αφορά το θέμα των πολιτικώς διαφωνούντων.

Δεν υπάρχει αμφιβολία πως οι ICT εταιρείες επηρεάζουν και καθορίζουν σε μέγιστο βαθμό τα ανθρώπινα δικαιώματα, τόσο εντός όσο και εκτός σύνδεσης. Αν αναλογιστείτε πως αυτές οι ίδιες μετέχουν σε σχετικές πρωτοβουλίες, όπως για παράδειγμα το GNI και το Telecommunications Industry Dialogue, αντιλαμβάνεστε πως έννοιες όπως «λογοκρισία», «επιτήρηση», «μυστικότητα» χάνουν το νόημά τους. Λογαριάστε πως από την ίδρυση του GNI (2008) έχουν περάσει δέκα χρόνια και ένας Snowden και έχετε μια καθαρή εικόνα.

Ακόμα κι αν δεν κάνετε κάτι κακό, παρατηρείστε και καταγράφεστε.

Edward Snowden Σύμβουλος ασφάλειας υπολογιστών

Επιπρόσθετα, πλέον δε μιλάμε μόνο για φίλτρα ελέγχου και επιτήρησης μα για βιομετρία. Πάρτε για παράδειγμα την τεχνολογία αναγνώρισης προσώπου, η οποία εγείρει ζητήματα ως προς την παραβίαση θεμελιωδών ανθρωπίνων δικαιωμάτων, όπως η προστασία της ιδιωτικής ζωής και της ελευθερίας της έκφρασης.

Τεχνολογικές εταιρείες, όπως οι Google, Apple, Amazon και Microsoft, πιέζουν ασφυκτικά τις κυβερνήσεις των ΗΠΑ για μια νομοθεσία η οποία θα καταστρατηγεί αυτά τα ανθρώπινα δικαιώματα. Αντίστοιχη επιθυμία εκφράζεται και στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού μα και σε άλλες γωνιές του πλανήτη.

Το μόνο θετικό στην όλη υπόθεση είναι ότι ακόμα υπάρχουν οργανισμοί και ακτιβιστικές οργανώσεις που αντιστέκονται, με συνέπεια τη δημόσια κατακραυγή (αρκεί άραγε;) αν θεσπιστεί κάτι ακραίο. Επειδή αυτό που επιθυμούν οι τεχνολογικές πολυεθνικές είναι ακραίο.

Οι κρατικές «υπηρεσίες» έχουν βρει τη λύση όσον αφορά την επιτήρηση και ξεπερνούν τον (αντι)συνταγματικό σκόπελο της παρακολούθησης των πολιτών τους με τη βοήθεια «συμμαχικών υπηρεσιών». Πιο απλά, η υπηρεσία της Β χώρας παρακολουθεί τους πολίτες της χώρας Α και αντίστροφα, με ενορχηστρωτή αυτών την NSA.

Δεν αντιλέγουμε πως μια κυβερνητική υπηρεσία που κάνει κάτι ανάρμοστο σήμερα ενδεχομένως να πράξει κάτι αξιέπαινο αύριο. Όμως αυτά που συμβαίνουν σήμερα καθορίζουν το αύριο. Και σήμερα τα ανθρώπινα δικαιώματα βρίσκονται στο στόχαστρο. Ή -για να είμαστε πιο ακριβείς- έχουν αρχίσει να καταργούνται και μάλιστα νομότυπα, μέσω του ελέγχου της τεχνολογίας. Επειδή αυτός ανήκει σε ελάχιστες εταιρείες που φρενάρουν συνεχώς την ανάπτυξη και τις καινοτομίες προς όφελος της ανθρωπότητας, εφόσον κάτι τέτοιο βλάπτει τα οικονομικά τους συμφέροντα.

Μη γελιέστε και μην έχετε ψευδαισθήσεις. Αν το επιθυμήσουν, οι απολυταρχικοί δυνάστες της τεχνολογίας μπορούν να ελέγξουν ολόκληρο το Διαδίκτυο. Παρατηρήστε για παράδειγμα πόσο καλά φιλτράρουν το πορνογραφικό περιεχόμενο η Google και το Facebook και σκεφτείτε πώς αλλιώς μπορούν να περιορίσουν το διαδικτυακό περιεχόμενο. Και φυσικά την ενημέρωση και τη ροή της πληροφορίας. Στις ίδιες ακριβώς «ειδήσεις» δεν αναλωνόμαστε όλοι άλλωστε;

6
Μοιραστείτε μαζί μας τις σκέψεις σας

avatar
2 Νήματα σχολίων
4 Απαντήσεις νήματος
0 Ακόλουθοι
 
Σχόλιο με τις περισσότερες αντιδράσεις
Πιο ενδιαφέρον νήμα
5 Σχολιαστές
Comm EnterComm EnterSoulrainComm EnterΧάρης Πρόσφατοι σχολιαστές
  Εγγραφή  
νεότερο παλιότερο περισσότερο ψηφισμένο
Ειδοποίηση για
Χάρης
Επισκέπτης
Χάρης

Πάρα πολύ ωραίο το άρθρο σας, αλλά και πολύ δύσκολο. Διαπραγματεύεται πολλά υπό θέματα, τα οποία το καθένα από μόνο του θα μπορούσε να ήταν αυτούσιο θέμα έκθεσης ιδεών. Στα πιο πολλά σημεία του άρθρου θα συμφωνήσω. Εσείς αναφέρεστε περισσότερο στην τεχνολογία, όμως το άρθρο ξεφεύγει και δίνει ερείσματα για παραπέρα προβληματισμούς, επεκτείνει και σε άλλους τομείς. Έχετε δίκιο σε αυτό που λέτε πως θα γραφτούν τετριμμένα άρθρα που είναι μαζικής κατανάλωσης. Σε αυτά θα αναμασούνται τα ίδια όσον αφορά το μέλλον. Οι εταιρίες προσπαθούν διαμέσου της τεχνολογίας να καθορίσουν την πορεία, προς τα συμφέροντά τους. Αυτό είναι αλήθεια. Η… Διαβάστε περισσότερα »

Comm Enter
Επισκέπτης
Comm Enter

περιεργο να μην αναφερθει σε αυτο το αρθρο ο alex jones που φιμωθηκε…

Σας ενημερώνουμε ότι η ιστοσελίδα μας ακολουθεί ειδικό πρόγραμμα διατροφής και μασουλάει φρεσκοψημένα cookies Καλά μωρέΘέλω να μάθω περισσότερα