Αψήφησε τους κανόνες της αναδυόμενης τάξης της Πληροφορίας

Editorial Μαΐου 2019

Facebook και ιδιωτικότητα· πολύ σύντομο ανέκδοτο

Ο Mark Zuckerberg ανακοίνωσε πως το Facebook θα χρησιμοποιεί κρυπτογράφηση, δημιουργώντας ψευδαίσθηση ιδιωτικότητας σε ένα κοινωνικό δίκτυο.

Έχετε ποτέ φανταστεί πόσο διαφορετική θα ήταν η διαδικτυακή ζωή αν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης αποφάσιζαν να υλοποιήσουν την κρυπτογράφηση στις δημοσιεύσεις των χρηστών τους, δίνοντας προτεραιότητα στην ιδιωτικότητα;

Επιτέλους, δικαιώνονται οι αγώνες τόσων ανθρώπων για τόσα πολλά χρόνια, καθώς το δικαίωμα στο προσωπικό απόρρητο θα εφαρμοστεί στο μεγαλύτερο κοινωνικό δίκτυο, το Facebook, γεγονός που θα επιφέρει αλλαγές και στα υπόλοιπα δίκτυα.

Σύμφωνα με πρόσφατη ανακοίνωση του Mark Zuckerberg στο ετήσιο συνέδριο προγραμματιστών του Facebook, στο εξής η πλατφόρμα θα επικεντρωθεί στην ιδιωτικότητα επανασχεδιάζοντας την ιστοσελίδα, τις mobile εφαρμογές αλλά και τις υπηρεσίες που προσφέρει. Στόχος είναι η δημιουργία του ψηφιακού ισοδύναμου του σαλονιού, δηλαδή ενός περιβάλλοντος «όπου μπορείτε να αλληλεπιδράσετε με όλους τους τρόπους που θα θέλατε ιδιωτικά» [sic].

Έχει όμως σημασία το πώς ακριβώς αντιλαμβάνεται την ιδιωτικότητα ο δημιουργός μιας πλατφόρμας που βασίζεται στη δημοσίευση δεδομένων, όπως επίσης και οι λόγοι που οδήγησαν σε μια τέτοια -αόριστη και ανοιχτή στο μέλλον- δήλωση.

Είναι προφανές πως το κύρος του Facebook «τσαλακώθηκε» από μια σειρά σκανδαλωδών αποκαλύψεων. Η πιο πρόσφατη από αυτές αφορούσε τη συνεργασία με την εταιρεία πολιτικών συμβουλών Cambridge Analytica, μέσω της οποίας διέρρευσαν προσωπικά δεδομένα 87 εκατομμυρίων χρηστών, ακόμα και Ευρωπαίων. Ίσως το μεγαλύτερο πλήγμα στην εικόνα του ίδιου του Zuckerberg ήταν πως κλήθηκε σε απολογία ενώπιον του Κογκρέσου αλλά και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Σε μια διαδικασία που έγινε περισσότερο για το θεαθήναι, οι «εξηγήσεις» που έδωσε -ζητώντας υποκριτικά συγγνώμη- ήταν αοριστολογίες και χωρίς περιεχόμενο, την ώρα που σχεδόν σύσσωμα τα αμερικανικά μέσα ενημέρωσης προωθούσαν την εικόνα του «καλοκάγαθου geek εκατομμυριούχου». Παράλληλα, η δέσμευσή του για 10.000 Ευρωπαίους εργαζόμενους στο Facebook ήταν δωράκι στους ψηφοθήρες της Ευρωβουλής.

Μάλιστα, o Zuckerberg έκλεισε την ομιλία του (τέτοια ήταν και όχι απολογία) στην επιτροπή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου λέγοντας πως «το να κρατάμε τους ανθρώπους ασφαλείς θα είναι πάντα πιο σημαντικό από το να μεγιστοποιούμε τα κέρδη μας», φράση που μόνο γέλια μπορεί να προκαλέσει.

Συνεχίζοντας στο ίδιο μοτίβο, ανακοίνωσε στο F8 2019 πως το Facebook σκοπεύει να υλοποιήσει την end-to-end κρυπτογράφηση από προεπιλογή σε Messenger και WhatsApp, όπως επίσης και ότι προστέθηκαν νέοι τρόποι ασφαλών αγορών στο Instagram (ιδιοκτησίας της ίδιας εταιρείας, για όσους δεν το γνωρίζουν).

Βέβαια, το ότι υπάρχουν εδώ και χρόνια βάσιμες αμφιβολίες για την ιδιωτικότητα που προσφέρουν οι δύο εφαρμογές, καθώς επίσης και το ότι αυτή παραβιαζόταν ξεκάθαρα αφού το Facebook αλίευε δεδομένα για την τοποθεσία των χρηστών από το Instagram, μάλλον πέρασαν στα ψιλά για το μαγεμένο από τη λάμψη του «αυτοδημιούργητου geek» κοινό που έσπευσε να τον συγχαρεί για τη φαινομενική αλλαγή κατεύθυνσης της πλατφόρμας.

Όμως, το πιο σημαντικό τμήμα της ανακοίνωσης ήταν αυτό που περιέγραφε τη νέα, «προσανατολισμένη στην ιδιωτικότητα» μορφή του Facebook: κλειστές ομάδες χρηστών, όπου η επικοινωνία θα είναι (θεωρητικά) κρυπτογραφημένη.

Όσο κι αν ψάξετε, δε θα βρείτε καμία αναφορά σε ατομική ιδιωτικότητα και δυνατότητα κρυπτογράφησης ανάλογα με τις επιλογές του κάθε χρήστη, ούτε και σε «μηδενική γνώση» από πλευράς Facebook. Πώς θα μπορούσε να παρέχει κάτι τέτοιο, άλλωστε, όταν ο πραγματικός στόχος είναι να καλλιεργηθεί η ψευδαίσθηση της ιδιωτικότητας σε ένα δημόσιο κοινωνικό δίκτυο, και έτσι οι εφησυχασμένοι (εύπιστοι;) χρήστες του να μοιράζονται ακόμα περισσότερα δεδομένα σε αυτές τις «ιδιωτικές» ομάδες;

Μην ξεχνάτε πως η εταιρεία Facebook έχει ως κύρια πηγή εσόδων τη συνεργασία με διαφημιστικές και το εμπόριο δεδομένων που δημοσιεύουν (αυτόβουλα τις περισσότερες φορές) οι χρήστες της, κάτι που είναι διαμετρικά αντίθετο με κάθε μορφή ιδιωτικότητας.

Σε κάθε περίπτωση, το γεγονός πως μια πλατφόρμα παγκόσμιας επιρροής όπως το Facebook επικεντρώνεται στην end-to end κρυπτογράφηση καταμαρτυρεί πολλά για την ανάγκη εξάπλωσής της στις επικοινωνίες και όχι μόνο. Ταυτόχρονα όμως, προκαλεί ανησυχία το -πολύ πιθανό- ενδεχόμενο να περάσει μια αλλοιωμένη έννοια και υλοποίηση ιδιωτικότητας στην αντίληψη των άμαθων ή/και αδιάφορων χρηστών του. Άραγε, το ψηφιακό μέλλον θα είναι «ιδιωτικό»;

Μοιραστείτε μαζί μας τις σκέψεις σας

avatar
  Εγγραφή  
Ειδοποίηση για

Σας ενημερώνουμε ότι η ιστοσελίδα μας ακολουθεί ειδικό πρόγραμμα διατροφής και μασουλάει φρεσκοψημένα cookies Καλά μωρέΘέλω να μάθω περισσότερα